Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/
Nyheter och program på romani
Kultura

Le maj pinzharde Romane artistura

Publicerat söndag 1 januari 2012 kl 11.46
Django Rinhardt
(1:58 min)
O Django Reinhardt

Kaj le Roma si buth pinzharde artistura, de o Django  Reinhardt, E Vera Bila, o Nicolae Slichenko thaj e Esma Redzepova si Romani artistura kaj pinazhardej vi mashkar kaver manush. O Django Reinhardt kerrdas baro impakto po stilo muizikako so bushol jazz thaj pala leste ashilas jekh still kaj so bushol Gypsy Jazz. E Esma Redzepova palem naj pinzhardi feri anda peske djila de vi anda peski humanitarno buchi. E Veri Bila pinzhardij po Romano Pop thaj vi kino sas kerrdo pa lathe, thaj Nicolae Shlichenko palem si pinzhardo pala le Romancura, thaj leski buchi ando Teatro Romen thaj sar akotoro andel hunji kinura.

Nicolae Slichenko

O Nikolai Slichenko, si jekh pinzhardo Romano kompozitori savo arakadjilas ande Belgorad, Russia ando bersh 1934. O Slichenko shindjol anda le Servitka Roma la Russiake. Vov si pinzhardo maj buth ande Russia thaj Polska, de vi pe kaver gora la lumake, anda leski buchi po teatro Romen thaj lesko stilo le djilango savo si o Romanco. Pala o maripe vov kerrelas buchi pe jekh kollektivno farma Romengi, kana vov ashundas pa Romano teatro atunchi avilas leske o suno te aresel ande leste. Ando bersh 1951 areslas vov ando teatro Romen. Vov china chi pherdjilas 18ongo kana vov sas dino jekh bari rola ando 1952to bersh. De o Nicolae naj feri pinzhardo pe peski buchi ande teatro sar aktoro thaj kompozitori, vov sas vi andel filmura "Under the Rain and the Sun" thaj kavera. O nicaolae thaj lesko impakto ande russia, pe laki kultura thaj muzika sas pinzhardi kusa prisura/njerimatha sar Le manushengo artista ando USSR ando 1981to bersh.

Vera Bila

E Vera Bila si jekh Chexicko Romnji so arakadjilas ando foro Rokycany ando bersh 1954. Voj laspe te djilabel pel pachiva thaj le abava pala stilo lake dadesko, savo cirdipe, lelaspe pala o instrumento o Dulcimer, jekh instrumento kaj si les struni thaj maladoj chokanosa. Kusa peski gruppa le Kale, e Bila las te pinzhardjol ande 80ti bersh kana e gruppa Nerez shuthas la ando kotakto kusa o BMG Ariola, kaj so von line kontrakto. De lako stilo thaj pinzharipe maj buth vazdaspe kana meklas avri o albumo Rom Pop ando 1995to bersh. De kothar lako stilo djilango sas dikhlino sar Romano Pop. Pala lako dujto albumo, Kale Kalore, avri bikindjile lake koncertura krujales e Evropa. E rezhisorka, Mira Erdevicka vi kerrdas kino pa lathe thaj laki gruppa, savo bushol Cherna a Bila v Barve, O kalo thaj o parno ando koloro. Lake djila si zurales pinzharde ando Chexo thaj Slovako thaj von si inke maj pinzharde ando Francuzo..

Esma Redzepova

E Ezma Redzepova si jekh Arli Romnji anda Skopja Macedonia kaj shaj penas pe laki muzika o Romano Balkanicko Stillo, numa so, voj naj feri pinzhardi andel Balkanicka thema. De sar vazdaspe laki karijera ando bersh 1957, e Ezma das opral 15000 koncertura krujales e luma, thaj anda kadal 2000 das po azhutipe kaverengo. Voj njerisardas maj buth sar 2000 prisura anda peski humanitorna buchi. Voj sas vi shuthini te njerin o Nobel Pris ando bersh 2002. Voj barardas thaj adoptilsardas 47 shavorren, save adjes si bare manush ando them thaj ande luma. Ando 76to bersh voj sas Pinzhardi sar Queen of the Gypsies in the whole world, krajiskinja le lumake romenge, thaj de kothar kadele anevesa sas voj pinzhardi buthendar. Pa Ezma shaj penas ke voj naj feri pinzhardi peske djilange de laki humanitarno buchi.

Django Reinhardt

O Django Reinhardt sas jekh Sinto so aradjilas ando 1910to bersh, ande Belgia, thaj mulas ando 1952to. O Django Reinhardt si pinzhardo krujales e luma sar o Angluno Baro Jazz Gitaristo. Pala leste vi ashilas e gitaro stilo kaj bushol Gypsy Jazz. Leske strunengo stilo kaj penelpe pe leste Swing, pene hunji ke vi kerrdas impakto po western swing, savo kothar areslas ando country music. Ando 1928to bersh pabilas lesko vurdon thaj zurales pabilas lesko vas, savo kerrdas ke chi birijas te lel hasna kathar pesko shtarto thaj pnazhto naj, thaj kado kerrdas ke vov rodas drom te lel hasna peske kavere najendar pe gitara savo hunji penen kerrdas impakto pe lesko specialno stilo cirdimasko. O Django cirdelas ande kavjarnji kurjales o Parizhi kana jekh djes ando 1934 kana avilas leske e propozicia te kerrel gruppa kaj cirden feri pel struni. Ando 1946to bersh o django cirdelas pe elektrichno gitara sar solo gitarista pe le Duke Ellengtinonske horura. Thaj vi cirdas kusa le Jazz legendura o Dizzy Galespi thaj o Louis Armstrong. Andel 50ti bersh vov cirdelas maj buth ande Evropa zhi kaj pesko meripe kana las o stroko ande 1953to bersh. O Jimmy Hendrix, George Benson, Carlos Santana, BB King thaj kaver.

Grunden i vår journalistik är trovärdighet och opartiskhet. Sveriges Radio är oberoende i förhållande till politiska, religiösa, ekonomiska, offentliga och privata särintressen.
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".