Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/
Nyheter och program på romani
Nationalno

Fead, nevo EU-fondo kaj zutij EU-migranton

Publicime tisdag 17 februari 2015 kl 11.16
"Fead del zutipe le maj chororen"
(5:53 min)
Nardin Crisbi po stungo. Foto: Veli Brijani SR / Radio Romano
Nardin Crisbi po stungo. Foto: Veli Brijani SR / Radio Romano

Fead, si jek nevo EU-fondo kherdo katar o ESF kaj del ekonomicno zutipe ande Europa kodolenge kaj si lenge maj phares vaj kaj si maj chorora ande Europa thaj chi birin te len zutipe katar komuni vaj socialo.

E maj skurto vorba Fead representulij o anav (Fund for the European Aid to te most Deprived), thaj si jek kotor anda strategia ando EU kaj site zal zi ando 2020-bersh, te csinjaren o kotor chorora manush thaj socialni diferenciji.

O Nardin Crisbi, nationalno koordinatoro ando EFS kaj kherdas buchi kusa e projekta Fead, phenel amenge kade pa peski buchi ando Radio Romano.

- Muri rolla ande kadi buchi sas o te kherav kado fondo te avel chaches ando Svedo. Le departementos sas e responsibilita te len avri e bucha thaj e insatsura ando fondo. Thaj ame paralelnie kherasas buchi lensa anda ESF-concilo, te kheras kasave Eu-fonder te aven chaches ando them, phenel o Nardin Crisbi, nationalno koordinatoro ando EFS.

O gindo pala fondo si ke site kompletulij e strukturake fondura krujaj o EU, thaj te kheren buchi karing e maj phare chorimaske formi la metodasa ke dena avri habe, gada vaj te den zutipe ande insatsura te aven manush jek socialno kotor anda o them vaj socialnie te arakhes chiro than ando them.

Majdur phenel o Nardin Crisbi, nationalno koordinatoro anda ESF, ke o fondo dela avilibilni love kodolenge kaj rhoden zutipe kana avel kaj e manush kaj si lenge maj phares ando EU.

- Ando fondo avna love kaj organizaciji birina te rhoden. Thaj ame dikhasa pe kadal aplekaciji, dikhas pe lenge projekti thaj sosko zutipe von lena. Kadalesa si ame e possibilita te das effekto pa o fondo e manushen kaj o fondo si phangle lende, phenel o Nardin Crisbi, anda EFS.

E gruppa manush kaj o fondo Fead kamel te zutij si kodol kaj naj le possibilita vaj prava te len zutipe katar komuni, Migrationsverket, vaj ke naj inkherde katar o socialno zakono vaj o soacialtjänstlagen. Kadal faktorura kheren ke kodol manush chi birin te rhoden ekonomicno zutipe katar o them.

Kado si ando majoriteto EU- vaj EES-citizentura kaj aven ando Svedo thaj ashen jek maj skurto vrama. Ferik ke sar diferetulijpe o fondo Fead katar kaver zutimaske projektura vaj strategiji kaj zutin Eu-migranton? Ke zanas ke si majbut sar jek.

O Nardin Crisbi, anda ESF, phenel amenge ke o fondo shol fokuso ferik pe jek gruppa individura kaj site len zutipe kadalestar.

- Ando fondo Fead si paschi 70 miljonura koronni kaj site kherel jek diferencia maj thele 700 zenenge. O fondo site del zutipe mashkar e basalni behov vaj so trobuj e manushes thaj mashkar e insatsura katar e o buchako marketi. O gindo si ke si te zal buchasa mashkar kadal duj kategoriji vaj insatsura, phenel o Nardin Crisbi nationalno koordinatoro , anda EFS.

- Amenge sas normalnie ke site akharas romane representaton adna diferetni organizaciji te zutin ande buchi kusa o fondo. Thaj atunchi sas ame diskusiji kusa departemento ke trobuj ame manush kaj birin te den jek maj baro zanglipe pa kado pushipe, thaj atunchi sas jek kotor anda kado difeetni romane organizaciji, phenel o Nardin Crisbi, anda EFS kaj phenel ke e buchi kusa rom majdur zala aktualnie thela e fondoski buchi zi kaj o 2020-bersh.

O Fead shol fokuso ande duj kotora vaj pushimata. Samhällesorientering vaj orientacia ando them thaj hälsofrämjande vaj insatsura kaj site vazden le manushengo sastipe.

Kado shaj avel sar exemplo diferetno informacia kaj sikhavel drom ane härberge, vaj khera kaj shaj soves, toaletti vaj dushura. Thaj e informacia shaj avla dini sar lil vaj phendi, vi e possibilita kamen te avel te avel kadi informacia pe le EU-migrantongi kherutni chib. Ferik ke so si o realisticno goalo ke kado pharuvela zi kaj o 2020-bersh manushenge? O Nardin Crisbi, anda ESF pale.

- Kadal 70 miljonura site zutisaren maj thele 700 individon. Te shaj phenen ke acharen jek maj lasho sastipe thaj ke majfeder orientulinpe ando civilno them, ferik ke pe lenge premissura, phenel o Nardin Crisbi, nationalno koordinatoro ando ESF

Grunden i vår journalistik är trovärdighet och opartiskhet. Sveriges Radio är oberoende i förhållande till politiska, religiösa, ekonomiska, offentliga och privata särintressen.
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".