Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/

مووچه‌ی خانه‌نشینی زیاد ده‌بێ

بڵاو کرایه‌وه‌ tisdag 30 oktober 2007 kl 15.40

له‌ ساڵی داهاتۆوه‌، پاره‌ی بیمه‌ی گشتی بۆ زیاتر له‌ یه‌ک میلیۆن و حه‌وسه‌د هه‌زار هاووڵاتیی خانه‌نشین، به‌ ڕاده‌ی سه‌تا دوو و هه‌شت له‌ سه‌ر ده، به‌رز ده‌بێته‌وه‌. ئه‌م ڕێژه‌ له‌ زیادبوونه‌وه‌ی پاره‌ی خانه‌نشینیی، گه‌لێ ساڵه‌ ئه‌وه‌نده‌ به‌رز نه‌بووه‌ و هۆیه‌که‌شی دیاره‌ باشبوونی وه‌زعی ئابووری و داهاتی سویده‌ که‌ له‌ شه‌سته‌کانه‌وه‌ هه‌روا به‌ره‌و زێده‌بوون و پێشکه‌وتن چووه‌.

ئه‌وه‌ ناوه‌رۆکی هه‌ر ئه‌م قسانه‌یه‌ که‌ ئولێ سێتترگرێن (Ole Settergren) سه‌رۆکی کاروباری خانه‌نشینی له‌ سندووقی بیمه‌‌ی گشتی (Försäkringskassan) به‌ هه‌واڵنێری ئێمه‌ی گوت.

چه‌ند ساڵ له‌وه‌ پێش بڕی پاره‌ی خانه‌نشینی به‌ ئابووریی سویده‌وه‌ گرێدا. بێتوو وه‌زعی ئابووری باش بێ ئه‌وا پاره‌ی خانه‌نشینیش زیاد ده‌بێ، بێتوو خراپتریش بێ ئه‌و پاره‌یه‌ش که‌م ده‌بێته‌وه‌. ئێستا که‌ وه‌زع باشه‌ دیاره‌ ئاکامێکی باشیشی له‌ سه‌ر به‌رزبوونه‌وه‌ی مووچه‌ی خانه‌نشینی ده‌بێت‌، هه‌ر به‌و جۆره‌ی که‌ مووچه‌وه‌رگرانی‌تریش ئه‌مساڵ وه‌زعیان باشتر بوو. خانه‌نشینێکی ئاسایی که‌ له‌ مانگدا دوازده‌ هه‌زار کرۆن پاره‌ وه‌رده‌رگرێ، ئه‌وا له‌ ساڵی داهاتۆوه‌ نزیکه‌ی ٣٣٠ کرۆن زیاتر وه‌رده‌گرێ. به‌شێکی ئه‌م زیادبوونه‌ بێگومان ده‌که‌وێته‌ به‌ر ئاوسانی ئابوورییه‌وه‌ به‌ڵام دیسانیش خانه‌نشینان به‌ شێوه‌یه‌کی مامناوه‌ندی هێزی کڕینیان زیاتر ده‌بێت.

ئه‌مه‌ حه‌وته‌مین ساڵه‌ که‌ په‌یتا په‌یتا مووچه‌ی خانه‌نشینی هه‌ر دێ و زیاد ده‌بێ و له‌ ڕێژه‌ی ئاوسانی ئابوورییش به‌رزتره‌. ئولێ سێتترگرێن (Ole Settergren) ده‌ڵێ ئه‌م ئاراسته‌یه‌ هه‌روا به‌رده‌وامیش ده‌بێت.

سێتترگرێن ده‌ڵێ ئه‌م زیادبوونه‌ی ئه‌مساڵ هیچ شتێک له‌ سه‌ر داهاتوو ناڵێ که‌چی له‌ گوێن ئه‌و پێشبینییانه‌ی کراون، پاره‌ی خانه‌نشینی هه‌روا دێ و زیاد ده‌بێ هه‌روه‌ها له‌ ساڵانی داهاتووشدا.

ئاندێرش تێلیێ بێک (Anders Teljebäck) سکرتێری فیدراسیۆنی سه‌راسه‌ریی خانه‌نشینانی سوید (PRO)، دڵی به‌و زیادبوونه‌ خۆشه‌ به‌ڵام له‌ هه‌مان کاتدا پێی وایه‌ شێوه‌ی حیسابکردنی پێشوو که‌ له‌ سه‌ر بناغه‌ی زیادبوونی نرخی شتومه‌ک دانرابوو وای کرد‌ که‌ خانه‌نشینان ئێستاش له‌ باری ئاستی مووچه‌وه‌ هه‌ر له‌ دواوه‌ مابن.

ئه‌و ده‌ڵێ: ئه‌و مه‌ودایه‌ی پازده‌ ساڵ له‌وه‌ پێش‌ له‌ ١٩٩٢وه تا ئێستا هاتۆته‌ پێش و تێیدا مووچه‌کان به‌ ڕێژه‌ی چل له‌ سه‌د زیادبوون و پاره‌ی خانه‌نشینی له‌ ئه‌سڵدا تا ئه‌و ساڵانانی دوایی هیچ ئاڵوگۆڕی به‌سه‌ردا نه‌هات و زیاد نه‌کرا، ئه‌وا به‌و زیادکردنه‌ی ئێستای موچه‌ی خانه‌نشینیی هیچ دادی نادرێ.‌

ئاندێرش تێلیێ بێک ده‌ڵێ به‌محاڵه‌وه‌ ئه‌مه‌ ئه‌رێنییه‌ که‌ ئێمه‌ ئه‌وه‌نده‌ مووچه‌مان زیاد ده‌کرێ و ئه‌مه‌ له‌به‌ر ئه‌مه‌یه‌ که‌ له‌و چه‌ند ساڵه‌ی دواییدا ئاستی مووچه‌کان گه‌لێ زیاد بوون.

حوکوومه‌تی سوید ئێستا له‌ بڕیاری خۆی له‌ سه‌ر که‌مکردنه‌وه‌ی بیمه‌ی ته‌مه‌ن بۆ ئه‌و خانه‌نشینانه‌ی پاره‌ی یارمه‌تیی نه‌خۆشی و چالاکی (sjuk- och aktivitetsersättning) وه‌رده‌گرن پاشگه‌ز بۆته‌وه‌، واتا بۆ ئه‌و که‌سانه‌ی زووتر له‌ کاتی خۆی خانه‌نشین کرابوون (förtidspensionärer).

ڕێساکان ساڵی ڕابردوو ئاڵوگۆڕیان به‌سه‌ردا هات که‌چی حوکوومه‌ت ئێستا ئاماده‌یه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ ئاستی حیسابکردنی پێشوو واتا مووچه‌ی خانه‌نشینیی به‌ پێی ته‌مه‌ن ده‌بێ نه‌وه‌د و سێ له‌سه‌دی مووچه‌ی پێش خانه‌نشینیی ئه‌و که‌سه‌ بێت نه‌ک هه‌شتا له‌ سه‌دی.

ئه‌م کاره‌ ئه‌و کات له‌ لایه‌ن سوسیال دیمۆکراته‌‌کانه‌وه‌ ڕه‌خنه‌یه‌کی زۆری لێگیرا که‌ ده‌یانگوت حوکوومه‌ت ڕێککه‌وتننامه‌کانی هاوبه‌شی خانه‌نشینیی پێشێل کردووه‌. که‌چی وه‌زیری بیمه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانی وڵات (socialförsäkringsminister)، کریستینا په‌رشۆن (Christina Husmark Persson)، ئه‌م بۆچوونه‌ی پێ ڕاست نییه‌.

توماس ئێنێ رووت (Tomas Eneroth) جێگری سه‌رۆکی کۆمیسیۆنی بیمه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییانی په‌رله‌مان (socialförsäkringsutskottet) پێشوازی له‌و هه‌نگاوه‌ ده‌کا به‌ڵام نیگه‌رانی ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌م مووچه‌ خانه‌ نشینییه‌ی زیاد کراوه‌ له‌ بودجه‌ی ساڵای داهاتووی وڵاتدا هیچ باسی لێوه‌ نه‌کراوه‌ و پاره‌ی بۆ ته‌رخان نه‌کراوه‌.

nasser.sina@sr.se

بنەمای ڕۆژنامەگەریی ئێمە لەسەر متمانە و بێلایەنییە. ڕادیۆی سوید لە ڕووی سیاسییەوە بێلایەنە. چ لە سیاسەت، ئایین، ئابووری، سوودی گشتی و چ بەرژەوەندیی تایبەتدا
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".