Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/

نایه‌کسانیی ته‌ندروستیی له‌ سویددا هه‌یه‌

بڵاو کرایه‌وه‌ torsdag 15 oktober 2009 kl 16.33

- تا ئێستا و له‌ زۆربه‌ی وڵاتانی دوونیادا خه‌ڵکی تا ددانیان زۆر ئازاریان نه‌دات ناچنه‌ سه‌ردانی پزیشکی ددان، ئه‌و که‌سانه‌شی له‌و وڵاتانه‌وه‌ دێنه‌ سوید به‌ هه‌مان شێوه‌ی وڵاتی خۆیان مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ته‌ندروستییاندا ده‌که‌ن.

به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی کاروباره‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان ،سۆسیالستیره‌لسێن، لارش ئێریک هۆلم  ده‌ڵێت ئێمه‌ له‌ ماوه‌ی ئه‌م په‌نجا ساڵه‌ی دواییدا کارمان بۆ ئه‌وه‌ کردووه‌ که‌ خه‌ڵکی گرنگی به‌ ته‌ندروستیی خۆیان به‌ شێوه‌یه‌کی به‌رگریانه‌ بده‌ن واتا پێش ڕوودانی به‌ر له‌ نه‌خۆشییه‌کان بگرن.

-  ئێستاش ئه‌رکێکی گرنگی سه‌رشانمان ئه‌وه‌یه‌ که‌ له‌ ڕێی خوێندنگا و بنکه ‌ته‌ندروستییه‌کانی ددانه‌وه‌ خه‌ڵکی له‌وه‌ هۆشیار بکرێنه‌وه‌ که ته‌ندروستی ددانه‌کانیان پێشوه‌ختانه‌ و به‌ هه‌ند وه‌ربگرن.  سه‌باره‌ت به‌ نا هۆشیاریی ته‌ندروستیی له‌ نێو گروپه‌ بیانیه‌کانی سویدا و هۆکاری ئه‌و گوێ پێ نه‌دانه‌ .پزیشکی گشتی دکتۆر ئاسۆ سه‌عید بۆ زایه‌ڵه‌ دوا.

شایه‌نی باسه‌ ڕاپۆرتی تایبه‌ت به‌ ته‌ندروستی هاوڵاتیان بۆ حه‌وته‌م ساڵه‌ ئه‌نجام ده‌درێت و به‌ ئامانجی گه‌شه‌پێدانی بواری ته‌ندروستیی ئه‌و ڕاپۆرته‌ ده‌خرێته‌ به‌رده‌م حوکوومه‌ت. له‌ ڕاپۆرتی ئه‌مساڵدا 2009 ده‌رکه‌وتووه‌ که‌ له‌ سویدا تا ئێستا نا یه‌کسانی له‌ ئاستی ته‌ندروستی هاوڵاتیاندا هه‌یه‌ به‌تایبه‌ت له‌ نێوان که‌سانێک که‌ ئاستی خوێندیان به‌رزه‌ به‌راورد به‌ ئه‌وانه‌ی که‌ ئاستی خوێندیان نزمه‌. به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی کاروباره‌ کۆمـه‌ڵایه‌تییه‌کان لارش ئێریک هۆلم ده‌ڵێت،  ئه‌م ده‌رئه‌نجامه‌ پێچه‌وانه‌ی تێڕوانینه‌کانی خۆمان و جیهانه‌ سه‌باره‌ت به‌ ئاستی ته‌ندروستیی له‌ سویددا. 

- ئێمه‌ وا تێگه‌یه‌نراوین که‌ وڵاتێکین یه‌کسانی له‌نێو گروپه‌کانی کۆمه‌ڵه‌که‌ماندا هه‌یه‌، ئه‌م تێڕوانینه‌ له‌گه‌ڵ شیری دایکماندا فێریی ده‌بین، ئه‌مه‌ شتێکه‌ وانییه‌ له‌ ڕاستیدا. به‌ ڕای لارش ئێریک هۆلم.  ئه‌م نایه‌کسانیی ته‌ندروستییه‌ی سوید ئێستا به‌ ڕوونی ده‌رده‌که‌وێت که‌ به‌دواداچونێکی سه‌رانسه‌ری به‌هاوکاری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی کاروباره‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان و ئینستیتیوتی ته‌ندروستی هاوڵاتیان و کۆمۆن و هه‌رێمه‌کانی سوید ئه‌نجام دراوه‌. 

ئه‌م نایه‌کسانییه‌ش په‌یوه‌ندی به‌ هه‌ل و مه‌رجی ژیان و شێوازی ژیانی ڕۆژانه‌ی هاوڵاتیانه‌وه‌ هه‌یه‌، به‌ڵام هۆکارێکی گرنگی تر نه‌بوونی  خزمه‌تگوزاری ته‌ندروستییه‌ بۆ گشت هاوڵاتیان.  

- ئه‌و ڕاپۆرته‌ نیشانی داوه‌ که‌ باشکردنی ته‌ندروستی هاوڵاتیان به‌ ڕێگه‌ و شێوازی چاره‌سه‌ری نوێ نییه‌ لارش ئێریک هۆلم ده‌ڵێت  به‌ڵکه‌ به‌ مه‌یسه‌رکردنی خزمه‌تگوزارییه‌ ته‌ندروستییه‌کانه‌ بۆ هه‌موو هاوڵاتیان به‌ گشتی.  هاوڕای قسه‌کانی لارش ئێریک هۆلم  و سه‌باره‌ت به‌ که‌مته‌رخه‌می سوید له‌ پرسی ته‌ندروستیدا به‌رامبه‌ر به‌ گروپه‌ بیانیه‌کان دیسانه‌وه‌ دکتۆر ئاسۆ سه‌عید. 

شایه‌نی باسه‌ هه‌ر له‌و ڕاپۆرته‌ هاتووه‌ که‌ به‌گشتی ئاستی ته‌ندروستی له‌ سویدا به‌ره‌ و باشی ده‌چێت، بۆ نموونه‌ مه‌ترسی مردن به‌ سه‌کته‌ی دڵ له‌ماوه‌ی ئه‌م بیست ساڵه‌ی ڕابوروودا به‌ له‌سه‌دا چل که‌می کردووه‌. له‌ نێو ئه‌و گروپه‌ی کۆمه‌ڵگادا که‌ ئاستی خوێندیان نزمه‌، ژماره‌ی ئه‌و که‌سانه‌ که‌من که‌ له‌ نه‌خۆشییه‌کانی دڵ و شێرپه‌نجه‌ی مه‌مک چاک ده‌بنه‌وه‌ هه‌ر له‌نێو ئه‌و گروپه‌دا به‌راورد به‌و که‌سانه‌ی که‌ ئاستی خوێندیان به‌رزه‌ ڕاده‌ی قه‌ڵه‌وی و جگه‌ره‌ کێشان و توشبوون به‌ ته‌نگه‌نه‌فه‌سی ئاستما و چه‌ندین نه‌خۆشی تر زیاتره‌. هه‌روه‌ها جیاوازیی له‌ ئاستی ته‌ندروستیی نێوان کۆمۆنه‌کانی سویدا ده‌رخستووه‌، بۆ نموونه‌ له‌ کۆمۆنێکی ده‌وڵه‌مه‌ندی وه‌ک دانده‌رید له‌ ستۆکهۆلم ئاستی قه‌له‌ویی له‌سه‌دا 4.8 ه‌ به‌راورد به‌ له‌سه‌دا 30،9 له‌ کۆمۆنی ئاریه‌پلوگ له‌ هه‌رێمی نۆربۆتته‌ن.

به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی کاروباره‌ کۆمـه‌ڵایه‌تییه‌کان لارش ئێریک هۆلم ده‌ڵێت ئه‌رکی سه‌رشانمان ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌م کێشه‌یه‌ بخه‌ینه‌ به‌رچاو و گه‌شبینم که‌ به‌ گرنگی دان به‌م پرسانه‌ و ده‌رچوون له‌ وێژنگ - وه‌همی ئه‌وه‌ی که‌ ئێمه‌ وڵاتێکی یه‌کسانین له پرسی ‌ ته‌ندروستیدا، کێشه‌کان به‌ره‌و چاره‌سه‌ر ده‌به‌ین.

بنەمای ڕۆژنامەگەریی ئێمە لەسەر متمانە و بێلایەنییە. ڕادیۆی سوید لە ڕووی سیاسییەوە بێلایەنە. چ لە سیاسەت، ئایین، ئابووری، سوودی گشتی و چ بەرژەوەندیی تایبەتدا
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min Lista".