Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/

بره‌وه‌ی خه‌ڵاتی نوبێل له‌ بواری کیمیادا دیاری کرا

بڵاو کرایه‌وه‌ onsdag 6 oktober 2010 kl 13.01

ئه‌مڕۆ سه‌ره‌ی دیاریکردنی بره‌وه‌ی خه‌ڵاتی نوبێلی بواری کیمیابوو، که‌ ئه‌کادێمیای شاهانه‌ی زانستی بڕیاریدا به‌ هاوبه‌شی بیبه‌خشێته‌ هه‌رسێ داهێنه‌ر، ریچارد هێک 79 ساڵ و ئێییچی نێگیشی 75 ساڵ له‌ ئه‌مریکاوه‌ و ئاکیرا سوزوکی 80 ساڵ له‌ یابانه‌وه‌ که‌ به‌هاوکاری گه‌شتوونه‌ته‌ داهێنانێکی شاکار هونه‌ری له‌ لوله‌یه‌کی ئازمایشدا.

هه‌رسێ پرۆفێسۆری بواری کیمیا به‌ داهێنانی ئامێرێکی کیمیایی نوێ کارئاسانییه‌کی بێوێنه‌یان بۆ کیمیاگه‌ران ڕه‌خساندووه‌ که‌ بتوانن ماده‌ی کیمیایی وا له‌ گه‌ردیله‌یی ئه‌تۆمی کاربۆن  به‌رهه‌مبێنن که‌ له‌ ئاڵۆزیی و لێکچوندا هاوشێوه‌ی هه‌مان ئه‌و ماده‌یه‌یه‌ که‌ له‌ سروشتدا هه‌ن. ئه‌م داهێنانه‌ جگه‌ له‌ بواری کیمیا مانای ئاسانکاریی و داهێنانه‌ له‌ بواری ده‌رمانسازیشدا. 

جێی باسه‌ که‌ له‌ ساڵی 1901 ه‌وه‌ که‌ یه‌که‌م خه‌ڵاتی نوبێل له‌بواری کیمیادا به‌خشرا تا ئێستا گه‌شتۆته‌ 156 خه‌ڵات له‌و بواره‌دا به‌ڵام له‌و کاته‌وه‌ ته‌نها چوار له‌ بره‌وه‌ی خه‌ڵاتی بواری کیمیا له‌ ژنان.

هه‌ر له‌ مێژووی دابه‌شکردنی خه‌ڵاتی نوبێلی بواری کیمیادا شتێک جێی وه‌بیر هێناوه‌بێت ئه‌وه‌یه‌ که‌ له‌ ئادۆلف هیتله‌ر نه‌یهێشت دوو داهێنه‌ری ئه‌ڵمانی خه‌ڵاتی نوبێلی ساڵی 1938 و ساڵی 1939 وه‌ربگرن.

بنەمای ڕۆژنامەگەریی ئێمە لەسەر متمانە و بێلایەنییە. ڕادیۆی سوید لە ڕووی سیاسییەوە بێلایەنە. چ لە سیاسەت، ئایین، ئابووری، سوودی گشتی و چ بەرژەوەندیی تایبەتدا
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".