Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/

موچه‌ شوێنی ژیان دیاریی ده‌کات

بڵاو کرایه‌وه‌ måndag 9 maj 2011 kl 16.15

جیاوازیی ئاستی ئابووری گروپه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ زیادی کردووه‌ و ئه‌ویش بوه‌ته‌ هۆی جیاوازی له‌ شوێنی ژیاندا. ده‌وڵه‌مه‌ندانی ستۆکهۆلم بۆ نموونه‌ له‌ هه‌ندێک ناوچه‌ی جوگرافیدا کۆبونه‌ته‌وه‌ و موچه‌یان تا دێت به‌رتر ده‌بێته‌وه‌.

- له‌لایه‌ک جیاوازیی ئابووری نێوان گروپه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ زیادی کردووه‌، ئه‌مه‌ش جوداسازی له‌ شوێنی ژیانی هاوڵاتییاندا ده‌نێته‌وه‌. (Bostadssegregation)   بو مالمباری پرۆفێسۆر له‌ بواری جوگرافیای کلتوردا له‌ زانکۆی ستۆکهۆلمه‌وه‌ ده‌ڵێت له‌لایه‌کی تریشه‌وه‌ به‌تایبه‌ت له‌ شاره‌ گه‌وره‌کانی وه‌ک ستۆکهۆلم که‌ له‌ گه‌شه‌یه‌کی بێوێنه‌دایه‌ ئه‌م دیارده‌یه‌ زیاتر زه‌ق بۆته‌وه‌. مالمباری ده‌ڵێت هۆکاریش ئه‌وه‌یه‌ که‌ له‌ شارێکی وه‌ک ستۆکهۆلمدا بازاڕ به‌رفراوانتره و بواری پاره‌ په‌یداکردن باشتره‌ جا ئه‌گه‌ر توانا و کارا‌مه‌ییه‌کت له‌ بوارێکی تایبه‌تدا هه‌بێت ئه‌وا له‌ ستۆکهۆلمدا بواری کاردۆزینه‌وه‌ت باشتره‌.

له‌ سه‌د ناوچه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ندنشین له‌ سویدا  نه‌وه‌ت و شه‌شیان له‌ ستۆکهۆمدایه‌ به‌تایبه‌ت له‌م ده‌ ساڵه‌ی دواییدا ئه‌م دیارده‌یه‌ زیادی کردووه‌، ئه‌مه‌ له‌ ئامارێکی (statistiska central byrån) نیشانی داوه‌  له‌سه‌ر ئه‌رکی ڕادیۆی سوید ئه‌نجام دراوه‌ که‌ هه‌روه‌ها ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌کات که‌ زۆرترین ژماره‌ی ده‌وڵه‌مه‌نده‌کان له‌ برۆمما (Bromma) کۆبونه‌ته‌وه‌.

- ده‌توانم بڵێم که‌ له‌ حاڵی حازردا ناتوانیت هیچ جۆره‌ خانوبه‌ره‌ک به‌ نۆ ملیۆن کرۆن که‌متر بکڕێت، نۆ ملیۆنه‌که‌ش خانویه‌کی هاوینه‌ی بچووک واتا (stuga) به‌ ڕووبه‌ری 140- 145 کیلۆمه‌ترچوارگۆشه‌ بۆ ده‌کات. میکایل ئالل ده‌ڵالێ خانوبه‌ره‌ له‌ برۆما ده‌ڵێت به‌رترین نرخی خانوش له‌ 21 ملێۆن کرۆندایه، به‌ڵام نرخی ڤیلایه‌کی ئاسایی له‌ ده‌ورووبه‌ری 11 بۆ 12 ملیۆن کرۆندایه‌.

برۆممه‌ نموونه‌ی ئه‌و ناوچه‌ ده‌وڵه‌مه‌ند نشینانه‌یه‌ له‌ ستۆکهۆلمدا که‌ به‌ڕای میکایل ئالل نزیکییه‌که‌ی له‌ ناوشار و بێده‌نگی و ئارامییه‌که‌ی کردویه‌تییه‌ ناوچه‌یه‌کی سه‌رنجڕاکێش. که‌ ته‌نها پاره‌داران توانای کڕینی خانویان هه‌یه‌ تێیدا. زۆربه‌ی نیشته‌جێیانی ته‌مه‌ن نێوان 30- 64 ساڵی ئه‌م ناوچه‌یه‌ مانگانه‌ 50 هه‌زار کرۆن موچه‌یانه‌. ده‌وڵه‌مه‌ندای ئه‌م ناوچه‌یه‌ش له‌ دایکبوانی حه‌فتاکانن و له‌و که‌سانه‌ن که‌ کاری بانک،  کاری میدیا هه‌روه‌ها له‌ واری ئابووریدا کار ده‌که‌ن، میکایل ئالل ده‌ڵێت به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌م کارانه‌وه‌ واتا مامۆستا و په‌رستارانن تاوانی کڕینی خانوبه‌ره‌یان له‌م ناوچانه‌دا نییه‌.

تایبه‌تمه‌ندییه‌کان ئه‌م ناوچانه‌ی وه‌ک برۆمه‌ چییه‌ سوفیا و موا که‌ دوو له‌ دانیشتوانی برۆمان وه‌سفی ناوچه‌که‌ و سه‌رنجڕاکێشییه‌که‌ی ده‌که‌ن.- شوێنێکی سه‌وزو و ئارامه‌ و هێنده‌ گه‌وره‌ش نییه‌ که‌ یه‌کتری نه‌ناسیت به‌کورتی کۆکراوه‌ و دڵگیره‌.

برۆمه‌ نمونه‌یه‌کی 96 ناوچه‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌که‌ی ستۆکهۆلمه‌ که‌ زۆرینه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ندانی تێدا کۆبۆته‌وه‌ هۆکاری ئه‌م دیارده‌یه‌ش ئه‌وه‌یه‌ که‌ ستۆکهۆلم له‌ گه‌شه‌دایه‌ و ده‌وڵه‌مه‌ندانی هه‌روه‌ک ده‌وڵه‌مه‌ندانی وڵاتانی تری جیهان مووچه‌یان له‌ زیاد بووندایه‌. بو مالمباری پرۆفێسۆری جوگرافیای کلتور ده‌ڵێت ئه‌و که‌سانه‌ بواری کار و چالاکییان له‌ ئاستی جیهاندایه‌ بۆیه‌ پاره‌ی باشتر په‌یدا ده‌که‌ن، ئه‌مه‌ش جیاوازی نێوان چینه‌کان زیاتر ده‌کات.  

که‌واته‌ جیاوازی نێوان موچه‌ی هه‌ژار و ده‌وڵه‌مه‌ندان جیاوازی له‌ شوێنی نیشته‌جێبوونیشیاندا ده‌نێته‌و، له‌ سه‌د ناوچه له‌ سویدا و له‌ساڵی 2009 دا بۆ نموونه‌ له‌ رینکه‌بی له‌ ستۆکهۆلم و له‌ باریخیۆ له‌ شاری یۆتۆبۆری ڕێژه‌ی ناوه‌نده‌ی موچه‌ی مانگانه‌یان له‌ ماوه‌ی ده‌ساڵدا دوو هه‌زار کرۆنی زیاد کرد بوو، ئه‌مه‌ به‌راورد به‌ سه‌د ناوچه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ند نشین که‌ له‌ماوه‌ی ده‌ ساڵدا ڕێژه‌ی مووچه‌ی ناوه‌ندی به‌ 22 هه‌زار کررۆن زیادی کردبوو.  - له‌ ستۆکهۆلم ئه‌و دیارده‌یه‌ به‌ ڕووونی دیاره‌ که‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌کان پێیان خۆشه‌ له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌مه‌نداندا بژین، بو مالمباری ده‌ڵێت ئه‌مه‌ بۆ خۆی دیارده‌ی جیاوازی له‌ شوێنی نیشه‌ته‌جێبووندا به‌ پێی موچه‌ زه‌قتر ده‌کاته‌وه‌.

به‌ڵام هۆکاری ئه‌م ڕه‌فتاره‌ی ده‌وڵه‌مه‌ندان و ئه‌م شێوازه‌ هه‌ڵبژاردنه‌ چییه‌،

- بۆچونێک ئه‌وه‌یه‌ که‌ گه‌ر ده‌وڵه‌مه‌ند بیت خۆش نییه‌ خه‌ڵکی هه‌ژارت له‌ نزیک بن، ئاخر ئینسان حاڵی به‌ بینی هه‌ژاران و ژیانیان خۆش نابێت . ئینجا پێویست ناکات بۆ ئه‌وانه‌ی ده‌ورووبه‌رتی ڕوون بکه‌یته‌وه‌ که‌ موچه‌ی مانگانه‌ت چه‌نده‌ ئیتر به‌سه‌ که‌ ناونیشانه‌که‌ت له‌ شوێنێکدایه‌ که‌ براوه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌، پاره‌دارانی تێدا کۆبۆته‌وه‌.

بنەمای ڕۆژنامەگەریی ئێمە لەسەر متمانە و بێلایەنییە. ڕادیۆی سوید لە ڕووی سیاسییەوە بێلایەنە. چ لە سیاسەت، ئایین، ئابووری، سوودی گشتی و چ بەرژەوەندیی تایبەتدا
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".