Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/

هاوگونجی (integration)

بڵاو کرایه‌وه‌ måndag 28 augusti 2006 kl 09.51

کار، کار و کاری پتر

ملیۆنێکی هاوولاتییانی سوێد له‌ ده‌ره‌وه‌ی ولاتدا له‌ دایک بوون. دایک یان باوکی ٧٠٠ هه‌زار منداڵ په‌ناهێنی سوێدن. ئه‌م گرۆیه‌ له‌ لێدوانه‌ سیاسی و ده‌ستگه‌کانی ڕاگه‌یاندندا به‌ ”په‌ناخواز” ناوده‌برێت. ئه‌م گرۆیه‌ گه‌لێک تێکه‌لاوه‌ (بۆ نموونه‌ به‌رزه‌خوێنده‌ و که‌مخوێنده‌یان تێدایه‌)، به‌ڵام مۆری ”په‌ناخواز” به‌ده‌م کاته‌وه‌ له‌و په‌ناهێنه‌ره‌‌ نراوه‌ که‌ له‌ دۆخێکی کۆمه‌لایه‌تیی ناله‌باردا گیری خواردووه‌.

کێشه‌کان زۆرن، لێره‌دا چه‌ند نموونه‌یه‌ک ده‌هێنینه‌وه‌: ٨١٪ خوێنکار یان کارگه‌ری له‌دایکبووی سوێد، به‌رانبه‌ری ٦٤٪ ـی له‌دایکبووی ده‌ره‌وه‌ی ولات. ته‌نیا ٥٢٪ ـی خوێندکارانی دایکوباوک په‌ناهاوه‌ر، خوێندنه‌کانیان ته‌واو ده‌که‌ن، به‌لام ئه‌و مندالانه‌ی باوکودایکیان سوێدین ڕێژه‌که‌یان ٧٠٪ پێک ده‌هێنێت.

حوکوومه‌ت و پارتیی چه‌پ و ژینگه‌ بیریان خستووه‌ته‌ سه‌ر کار و خوێندنگه‌ و خانووبه‌ره‌یه‌که‌وه‌ که‌ حوکوومه‌ت ده‌ستنده‌ی ده‌کات.

چاره‌سه‌ریی به‌ره‌ی هاوپه‌یمان بۆ کێشه‌ی هاوگونجی له‌ڕێی کاری زیاتره‌وه‌، بۆ نموونه‌ لابردنی میرانه‌ی سه‌ر خاوه‌نکار و گۆڕینی گوتنه‌وه‌ی وانه‌ی زمانی سوێدییه‌وه‌، ده‌بێت.

حوکوومه‌ت و پارتیی چه‌پ و پارتیی ژینگه‌ پێش هه‌ڵبژاردن، له‌سه‌ ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ ڕێککه‌وتوون:

ـ ناساندنی شوێنی کار (arbetsplatsintroduktion) ”که‌سێک به‌ مه‌به‌ستی مه‌شقکارییه‌وه‌ ده‌خرێته‌ سه‌ر کارێک” ده‌بێته‌ چالاکییه‌کی بێدوایی.

ـ پاره‌یه‌کی زیاد به‌ کۆمه‌ڵه‌ی به‌شگه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌کان ده‌درێت.

ـ ئامۆژگای مامۆستایان بۆ ٣٠٠ خوێندکاری خاوه‌ن خوێندننامه‌ی بیگانه‌ له‌ هه‌موو ساڵێکدا.

ـ خوێندنه‌ به‌رزه‌که‌ی کارگێڕییه‌ کاره‌کییه‌که‌ درێژه‌وه‌ ده‌کرێت. ”خولێکی تایبه‌تی یه‌کساڵه‌یه‌ زانستگه‌ی ستۆکهۆلم، بۆ په‌ناهه‌وه‌ری خاوه‌ن خوێندننامه‌ی زانستگه‌یی، به‌و مه‌به‌سته‌وه‌ ده‌ستی پێکردووه‌، که‌ کاریان گیر بکه‌وێت (praktiska förvaltningsutbildningen).

ـ هه‌زار کارگه‌ر له‌و خوێندنگه‌یانه‌دا ده‌بمه‌زرێنرێن که‌ که‌وتوونه‌ته‌ ناوچه‌ ته‌ریککراوه‌کانه‌وه‌.

ـ خانووی کرێ له‌و ناوچانه‌دا بنیات بنرێت که‌ ته‌لاری لێیه‌ و ته‌لاریش له‌و ناچانه‌ی خانووی کرێی لێیه‌.

ـ پاره‌یه‌کی زیاد بۆ لۆکالی کۆبوونه‌وه‌ی لاوان و بۆ بیرۆی دژ به‌ جووداکاری ” بیرۆی سه‌ربه‌خۆن کێشه‌ی جوداکاریی هه‌ڵده‌سووڕێنن (antidiskrimineringsbyråer) هه‌روه‌ها بۆ نه‌خۆشه‌وانیی پیران به‌ زمانی تر.

پارتیی چه‌پ ده‌شیه‌وێت خاوه‌نکاری گشتیی چیتر کار به‌و به‌شگه‌یانه‌ نه‌دات که‌ جووداکاریی له‌ کاره‌کانیاندا به‌رچاو ده‌که‌وێت.

پارتیی ژینگه‌ ده‌یه‌وێت قه‌رزی ده‌وڵه‌تیی به‌و به‌شگه‌یانه‌ بدات که‌ که‌وتوونه‌ته‌ ئه‌و ناوچانه‌ی دووچاری باری کۆمه‌لایه‌تیی ناله‌بار بوونه‌ته‌وه‌.

به‌ره‌ی هاوپه‌یمان له‌ پێشنیازنامه‌ ئابوورییه‌که‌یدا گه‌لێک پێشنیازی هه‌یه‌ که‌ پرسی هاوگونجی ده‌گرنه‌وه‌:

١.              کاری تازه‌ (به‌بێ میرانه‌ی خاوه‌نکار) هه‌موو ئه‌و که‌سانه‌ له‌ یه‌که‌م سێساڵی سوێدیاندا بگرێته‌وه‌، که‌ تازه‌ مۆڵه‌تی هه‌میشه‌یی مانه‌وه‌یان (PUT) دراوه‌ و، له‌و ماوه‌یه‌دا زمانی سوێدیش بخوێنن.

٢.              ”پاره‌ی خوێندن” له‌ جیاتیی ”خوێندنی زمانی سوێدی بۆ بیانییه‌کان، ئێس ئێف ئی”، بۆ ئه‌وه‌ی که‌سی په‌ناگرتوو به‌ ئازادییه‌وه‌ خوێندنگه‌ هه‌ڵببژێرێت.

٣.              هاوکێشاندنی خێرا و ئاسانتری خوێندننامه‌ و کارئه‌زموونی په‌ناهاوه‌ر.

٤.              به‌رزکردنی ڕاده‌ی قه‌ره‌بووی ئه‌و زیانانه‌ی له‌ جووداکارییه‌وه‌ ده‌که‌ونه‌وه‌.

٥.              تاقیکردنه‌وه‌ی سیستمێک که‌ له‌به‌ر ڕۆشناییدا که‌سی په‌ناگرتوو یارمه‌تیی ئابووریی لێ دانه‌شکێنرێت ئه‌گه‌ر کار بکات.

٦.              گه‌ره‌نتیی کار و خوێندن ـ یارمه‌تیی بۆ گه‌ڕان به‌ دوای کار و مه‌شقکاریی، که‌ ٦٥٪ ـی مووچه‌یان پێ بدرێت.

له‌ پرسی تردا هاوده‌نگیی له‌ نێوان ئه‌م چوارپارتییه‌دا نییه‌. مۆدێراته‌کان، مه‌سیحییه‌دیموکراته‌کان و پارتیی گه‌ل، بۆ نموونه‌ ده‌یانه‌وێت ڕێی هه‌وڵێک بۆ داوانامه‌ی گومناوێنراوی کارکردن ”که‌سێک که‌ داوانامه‌ بۆ کاربه‌ده‌ستکه‌وتن بنێرێت، پێوه‌ست نه‌کات ناوی خۆی بنووسێت” (anonymiserade jobbansökningar)  بڕه‌خسێت.

مۆدێراته‌کان ده‌یانه‌وێت ده‌ستگای تێکگونجانی کۆمه‌لایه‌تی له‌ ساڵی ٢٠٠٧ نه‌هێڵنه‌وه‌.

پارتیی گه‌ل سێسه‌عاتی باخچه‌ی زمانی مندالان به‌خۆڕاییان ده‌وێت و، زانیاریی ده‌رباره‌ی زمانی سوێدی له‌ هاوولاتییه‌ سوێدییه‌کان به‌ مه‌رج ده‌گرن.

مه‌سیحییه‌دیموکراته‌کان ده‌یانه‌وێت ڕێکخراوه‌ نازی و ڕه‌گه‌زخوازه‌کان قه‌ده‌خه‌ بکرێن.

بنەمای ڕۆژنامەگەریی ئێمە لەسەر متمانە و بێلایەنییە. ڕادیۆی سوید لە ڕووی سیاسییەوە بێلایەنە. چ لە سیاسەت، ئایین، ئابووری، سوودی گشتی و چ بەرژەوەندیی تایبەتدا
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min Lista".