Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/

په‌نابه‌ریی

بڵاو کرایه‌وه‌ måndag 28 augusti 2006 kl 09.53

په‌نابه‌ریی ئازاد یان په‌نابه‌ریی ڕێساوی (reglerad) هێزی کار؟

په‌نابه‌ریی له‌ سوێد به‌ پێی ڕێسا دیاریکراوه‌. مرۆ له‌ ڕێی په‌ناخوازیی و خزمه‌په‌ناخوازیی و کارخوازییه‌وه‌ بۆی هه‌یه‌ مۆڵه‌تی مانه‌وه‌ی بدرێت. به‌لام ڕێسای سه‌خت کارێک ده‌کات، که‌سی که‌متر په‌نا بۆ سوێد بهێنن. ڕێساکانی په‌نهێنان به‌ هۆی کارخوازییشه‌وه‌ سه‌ختن.

ساڵی ٢٠٠٤ بیستهه‌زار که‌س مۆڵه‌تی کاریان پێ درا، که‌ نزیکه‌ی ٤٠٪ ـیان خه‌ڵکی ده‌ره‌وه‌ی یه‌کیه‌تیی ئه‌وروپا بوون. به‌لام له‌ هه‌مان ساڵیشدا ٢٠٩ که‌س مۆڵه‌تی مانه‌وه‌ی هه‌میشه‌ییان، به‌ هۆی کاره‌وه‌ پێ درا. په‌نابه‌ریی ی هێزی کار پرسێکی گه‌وره‌ی دواڕۆژ بۆ ولاتانی ڕۆژئاوا پێک ده‌هێنێت. سه‌ره‌ڕای ئه‌مه‌یش دیاره‌ که‌ تینێکی ئه‌وتۆی له‌ بزووتنه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردنی سوێدا نییه‌.

به‌لام هێڵه‌ جیاکه‌ره‌وه‌کان ڕوون و ئاشکران ـ به‌ره‌ی هاوپه‌یمان و پارتیی ژینگه‌ پشتی په‌نابه‌ریی ی ئازادی هێزی کار ده‌گرن، سۆسیالدیموکراته‌کان و پارتیی چه‌پ دژی ئه‌م ئازادییه‌ن. سۆسیالدیموکراته‌کان که‌وتووه‌ته‌ ئه‌وه‌ی که‌ له‌ ڕووی په‌نابه‌ریی ێکی ڕێساوی هێزی کاردا کراوه‌تر بێت.

وه‌زیری کاروباری په‌نابه‌ریی  (باربروو هۆلمبێری) له‌م دوایین هه‌فتانه‌دا ئاماژه‌ی به‌مه‌ داوه‌. هه‌رچی پێشنیازه‌کانی له‌مه‌ڕ پرسی په‌نابه‌ریی یشه‌ به‌لای جیاوازدا ده‌شکێنه‌وه‌.

پارتییه‌ چه‌په‌کان (سۆسیالدیموکراته‌کان و چه‌پ) دژی په‌نابه‌ریی ێکی ئازادی هێزی کارن. به‌لای ئه‌م دوو پارتییه‌وه‌ ئه‌م کاره‌ مافه‌کانی مووچه‌خۆران بنه‌بڕ ده‌کات و مووچه‌کانیش داده‌شکێنێت. ڕێیشی تێده‌چێت که‌ فشاری زۆر بۆ سیستمی بیمه‌ کۆمه‌لایه‌تییه‌کان (socialförsäkringssystemet) بهێنێت. مانه‌نده‌ سوێدییه‌که‌، به‌ واته‌یه‌کی تر، ڕووبه‌ڕووی مه‌ترسی ده‌بێته‌وه‌ ئه‌گه‌ر  مرۆ ڕێ به‌ په‌نابه‌ریی ی ئازاد بدات.

پارتیی ژینگه‌ له‌و باوه‌ڕه‌دایه‌ که‌ سوێد ده‌بێت له‌ ڕووی په‌نابه‌ریی ی هێزی کاردا دڵفراوانتر بێت.

به‌ره‌ی هاوپه‌یمانیش هه‌ر ئه‌م کاره‌ به‌ باش ده‌زانێت. ئه‌م چوار پارتییه‌ هاوپه‌یمانه‌ ده‌یانه‌وێت هه‌مان ماف، که‌ به‌ هاوولاتییانی یه‌کیه‌تیی ئه‌وروپا دراوه‌، به‌ که‌سانی ده‌ره‌وه‌یشی بده‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی سێ مانگ له‌ سوێد بمێننه‌وه‌ و له‌ کار بگه‌ڕێن، به‌و مه‌رجه‌وه‌ که‌ خۆیان خه‌رجی خۆیان دابین بکه‌ن. که‌سێکیشیان ئه‌گه‌ر کاری ده‌ست بکه‌وێت، مۆڵه‌تێکی مانه‌وه‌ی ساڵه‌وساڵی پێ بدرێت. ئه‌گه‌ریش کاره‌که‌ی له‌ ده‌ست بدات، سێ مانگ مۆڵه‌تی بدرێتێ بۆ ئه‌وه‌ی کاری نوێ بدۆزێته‌وه‌ و ڕێی مانه‌وه‌ی له‌ سوێد لێ نه‌گیرێت. که‌سانێکیش که‌ به‌لای که‌مه‌وه‌ پێنج ساڵ له‌ سوێد کار بکه‌ن، مۆڵه‌تی هه‌میشه‌یی مانه‌وه‌ وه‌ربگرن. ته‌نانه‌ت په‌ناخوازێکیش که‌ داواکه‌ی ڕه‌ت بکرێته‌وه‌، به‌لام کاری هه‌بێت، وه‌کوو په‌ناهاوه‌رێکی هێزی کار مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا بکرێت.

له‌ پرسی په‌ناخوازییدا ته‌نیا پێشنیازی په‌رتی پارتییه‌کان له‌ ئارادا هه‌یه‌. چه‌ند نموونه‌یه‌ک:

ـ پارتی گه‌ل ده‌یه‌وێت بواری په‌نابۆخزمهێنان (anhöriginvandring) به‌رین بکات و به‌رپرسییه‌تی خه‌رجیکردنیان  (försörjningsansvar)بهێنێته‌ ئاراوه‌. 

ـ سه‌نته‌ر و مه‌سیحییه‌دیموکراته‌کان ده‌یانه‌وێت زانیاریی له‌باره‌ی ماف و ئه‌رکه‌وه‌ به‌ په‌ناخوازه‌کان بده‌ن.

پارتی ژینگه‌ ده‌یه‌وێت مۆڵه‌تی ڕاسته‌وخۆی مانه‌وه‌ به‌و که‌سه‌ بدرێت که‌ ساڵێکی له‌ چاوه‌نۆڕیی وه‌لامی په‌ناخوزییه‌که‌یدا پێ ده‌چێت.

پارتیی چه‌پ ده‌یه‌وێت سوێد له‌ په‌یمانی شێنگێن (Schengensamarbetet) بکشێته‌وه‌.

بنەمای ڕۆژنامەگەریی ئێمە لەسەر متمانە و بێلایەنییە. ڕادیۆی سوید لە ڕووی سیاسییەوە بێلایەنە. چ لە سیاسەت، ئایین، ئابووری، سوودی گشتی و چ بەرژەوەندیی تایبەتدا
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min Lista".