Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/
Saltoluokta/Sápmi

Báhkkečátná bivnnut Ásiia luonddudálkkasin

Publicerat tisdag 21 juli 2015 kl 10.54
1 av 5
Laila Spik Skaltje, Foto: Máret Steinfjell, Sameradion & SVT Sápmi
2 av 5
Laila Spik Skaltje, Foto: Máret Steinfjell, Sameradion & SVT Sápmi
Báhkkečátná, Foto: Máret Steinfjell / Sameradion & SVT Sápmi
3 av 5
Báhkkečátná, Foto: Máret Steinfjell / Sameradion & SVT Sápmi
Báhkkečáná gohčodit chagan. Foto: Máret Steinfjell / Sameradion & SVT sápmi
4 av 5
Báhkkečáná gohčodit chagan. Foto: Máret Steinfjell / Sameradion & SVT sápmi
Báhkkečáná gohčodit chagan. Foto: Máret Steinfjell / Sameradion & SVT sápmi
5 av 5
Báhkkečáná gohčodit chagan. Foto: Máret Steinfjell / Sameradion & SVT sápmi

Báhkkečátná maid sápmelaččat leat geavahan sihke biepmus, dudjomis ja dálkkasin lea šaddán hirbmat bivnnut oarjemáilmmis, Asiia luonddudálkasin. Sámi nisson muittuha ahte dat nu gohčoduvvon "Chaga" gullá sámi árbevirolaš dálkkodanmáhttui.

– Jus mun dajan nu, dat leat ollu dološ sámi máhtut maid dat leat váldán, ja dat galget daiguin diidnet ruđa. Dan máhttá muitalit nuo, muhto daid ii galgga luoitit min guovlluide. Máŋggas leat dadjan ahte ehpet dii sámit leat daid geavahan, mun dajan; Mii leat geavahan visot mat šaddet luonddus, muhto mii eat ságas daid birra, muitala Laila Spik Skaltje

Máŋemus jagiid leat báhkkečátná-buktagat lassanan hirbmosit, sihke luonddudálkkas-rámbuvrrain ja dábálaš apotehkain. Laila Spik Skaltjes leat ollu dieđut dálkkodanšattuin ja juohka áinnas su máhtuid, vai olbmot fuomájit makkár árvu luonddus lea. ieš oahpai áhčistis gii rávvi su.

– Danin go dat boahtá okta beaivi, jus mii eat máhte ja jus mii eat oaččo mirkuid, movt mii de galgat birget? jearrá Laila Spik Skaltje

Báhkkolčátná lea dat maid rámbuvrras vuvdet chaga namas, dat šaddá soagis ja Spik Skaltje mille dan sihke deadjan ja láibejáffun.

-- Go mun lean mollen de máhtán málestit deadjan, dakkár juhkosa, ja de oažžu duolddahit 5-6 geardde, dan ii galgga hoigadit. Nu ollu fápmu das lea. Ja dat máhku lea njálgi ja dat lea ollu maid dat máhttá divvut, čilge Spik Skaltje

Vaikke eahpida dan maid rámbuvrrain vuvdet leat duššo báhkkečátnán de illuda dat su ahte nuorat buolva leat šaddan sáhkideabo oahppat dološ máhtuid.

– Dat atne ahte dat ledje ila dološ máhtut, ahte dat eai heive dán ođđa áigái. Muhto dál leat nuorat fuobmán, go máilbmi jearaha ja háliida daid, de dat háliidit diehtit jus mii leat geavahan? Diehttelas, de mun láven muitalit daidda ja dat besset máistit ja diehtit masa mii leat geavahan. Dal boahtá fas dat áigi go dat háliidit oažžut daid dieđuid, muhto dat lea jávkan ollu, giela bealde ja máhtu bealde, muitala Spik Skaltje

Laila Spik Skaltje logaldalla ja doalla kurssaid das masa luonddu šattuid sáhttá geavahit.

– Mun anan dat lea oba deaŧálaš bargu, danin mun lean váljjen leat oahpaheaddji dan mu máhtu birra. Fertren dadjat ahte lean duhttavaš daiguin máhtuiguin mat mus leat, dadjá laila Spik Skaltje.

-- Dat leat háliidan oahppat ja dat leat gullan ahte mus leat goit veaháš máhtut ja go lean álgán oahpahit de dat lea mannan viidaseappo, ruoŧelaččaide ja olgoriikii. Ja dat háliidit diehtit makkár máhtut mis leat. Dat dadjet ahte sámis eai leat dakkár máhtut, sis eai leat dálkasat. Dat dihtet ahte boska lea buorre, muhto boska ii leat go unna sáttoš daid máhtuid gaskas mat mis leat ja mun háliidan ahte olbmot galget diehtit, jus gávdno olmmoš gean lus sáhtett boahtit ja oažžut máhtu.

Grunden i vår journalistik är trovärdighet och opartiskhet. Sveriges Radio är oberoende i förhållande till politiska, religiösa, ekonomiska, offentliga och privata särintressen.

Användarkommentarer

Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".