Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/

چهارشنبه ۲۶ دسامبر ۲۰۰۷، ۵ دی ماه ۱۳۸۶

پخش شده onsdag 26 december 2007 kl 15.00
1 av 4
آسترید لیندگرن
2 av 4
جلد نسخه ی اصلی کتاب پی پی جوراب بلند
3 av 4
آرامگاه آسترید لیندگرن در ویمربی
4 av 4
پی پی جوراب بلند

تهیه و اجرا: طاهر جام برسنگ

* آسترید لیندگرن و پی پی جوراب بلند

آخرین برنامه‌ی بخش فارسی رادیو سوئد در این هفته را به بحث پیرامون یکی از شاخص‌های جهانی ادبیات کودکان و نوجوانان که بخشی از میراث ارجمند فرهنگی سوئد است اختصاص داده‌ایم. سالی که آخرین روزهایش را سپری می‌کنیم، سال یک صد سالگی آسترید لیندگرن است و به همین مناسبت در این برنامه سخن از اوست و شخصیت داستانی‌اش پی پی جوراب بلند که در بسیاری از موارد تداعی‌گر خود او.


آسترید آنا امیلیا لیندگرن، که پیش از ازدواج نام خانوادگی‌اش اریکسون بود در تاریخ ۱۴ نوامبر ۱۹۰۷ در ویمبری واقع در استان اسمولاند سوئد متولد شد و در ۲۸ ژانویه‌ی ۲۰۰۲ دیده بر جهان فرو بست. حاصل این زندگی ۹۳۵ ساله بیش از ۶۰ عنوان کتاب در نوع ادبیات کودکان و نوجوانان، بیوگرافی، کتاب‌های تصویری و متن‌های دراماتیک است. او در طی سال‌های آفرینشگری خود دست کم ۱۴ شخصیت ماندگار داستانی خلق کرد و بیش از ۴۰ جایزه‌ی ملی و بین‌المللی دریافت کرد. کتاب‌هایش به ۸۸ زبان ترجمه شده‌اند و بیش از ۱۴۵ میلیون نسخه از کتاب‌هایش تا به حال به فروش رسیده است. شاید  پی پی جوراب بلند یا به اسم اصلی‌اش Pippi Långstrump یکی از بحث‌برانگیزترین چهره‌هائی که در عرصه‌ی ادبیات کودکان و نوجوانان پدید آمده باشد. در مورد چگونگی تولد پی پی جوراب بلند در ادبیات داستانی پیش از این پوپک عامری در برنامه‌ی دریچه‌ای بر جهان فرهنگ کاری قابل توجه انجام داده که با هم می‌شنویم.برای شنیدن کامل این برنامه به آرشیو برنامه‌ی دریچه‌ای بر جهان فرهنگ در سایت پژواک رجوع کنید. نخستین نشانه‌هائی که از ترجمه‌ی آثار آسترید لیندگرن به زبان فارسی وجود دارد به سال‌های دهه‌ی ۳۰ هجری شمسی برمی‌گردد. این نکته را محمد هادی محمدی، کارشناس ادبیات کودکان در موسسه‌ی پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان در تهران در گفتگو با پوپک عامری گفته است.
پی پی جوراب بلند، کاراکتری‌ست هنجارشکن که خلاف جریان آب حرکت می‌کند. فرخنده نیکو، پژوهشگر ادبیات در دانشگاه یوته‌بوری.
و رضا شریف‌زاده، مسئول کتاب‌های فارسی کتابخانه‌ی بین‌المللی استکهلم.
رضا شریف‌زاده با استفاده از منابع مختلفی از جمله کاتالوگ کتابخانه‌های ملی و عمومی سوئد، سایت رسمی آسترید لیندگرن و کاتالوگ موسسه‌ی کتاب کودک سوئد، ترجمه‌های فارسی آثار آسترید لیندگرن موجود در کتابخانه‌های سوئد را برای شنوندگان پژواک استخراج کرده است. بطوری که شنیدید  گلی امامی شاید نخستین مترجم آثار لیندگرن به فارسی است. به این دلیل که امامی کار برگردان کتاب لیندگرن را سال‌ها پیش انجام داده، متاسفانه نتوانست از تجربیات خود در این زمینه ما را بهره‌مند سازد:

فرشته مولوی، نویسنده‌ی ایرانی ساکن کانادا و کتابدار سابق کتابخانه‌ی ملی ایران نیز یکی از مترجمین آسترید لیندگرن به فارسی است.
سامانه بهمنی در شهر کالیکس در شمال سوئد. اکبر گلرنگ، یکی دیگر از مترجمان آثار آسترید لیندگرن است که شاید نخستین مترجم لیندگرن باشد که برخی از داستان‌های آسترید را بدون زبان واسطه یعنی مستقیما از سوئدی به فارسی برگردانده است.
باز بر می‌گردیم به پی‌پی جوراب بلند، شخصیت جذاب آفریده‌ی تخیلات آسترید لیندگرن. اولف بواتیوس  Ulf Boëthius پرفسور ادبیات در دانشگاه استکهلم در مورد بستر تاریخی پدید آمدن پی پی طی مقاله‌ای در تاریخ هشتم ماه جاری در روزنامه‌ی سونسکا داگبلادت نوشت در آغاز دهه‌ی ۴۰ میلادی بحث پیرامون پرورش کودکان در سوئد بالا گرفته بود و آسترید لیندگرن از همان آغاز کار نویسندگی در مباحثات اجتماعی حضور داشت. پی پی جوراب بلند به نوشته‌ی پرفسور بواتیوس پاسخی شوخ‌طبعانه بود به بحث مربوط به تربیت کودکان. بحثی که از یک سو ریشه در ایده‌های نازیستی پرورشی داشت و از سوی دیگر از آبشخور فرهنگی مسیحیان راست افراطی قوت و قوت می‌گرفت. پرفسور بواتیوس می‌نویسد در سال ۱۹۲۶، زمانی که قوانین مربوط به پرورش کودک در سوئد به اجرا گذاشته شد، آسترید لیندگرن بر خلاف رویه‌ی معمول، خارج از ازدواج باردار شده بود و برای حفظ حیثیت پدر کودکش مجبور شد فرزندش را در دانمارک بدنیا بیاورد. به عبارتی، هنجارشکنی‌های پی پی جوراب بلند، پیش از این که در روح این آفریده‌ی ادبی تنیده شود، در روحیه‌ی آفریدگارش وجود داشت.
در خاتمه‌ی این گزارش نظر ابوذر کریمی، کارشناس ادبیات نمایشی و پژوهشگر ادبیات کودکان در تهران درباره‌ی آثار ترجمه شده‌ی ادبیات کودکان در ایران امروز را با هم می‌شنویم.

taher.jambarsang@sr.se

پایه و اساس کار ما در رادیوی سویدن خبرنگاری معتبر و بی طرفانه است. رادیوی سویدن یک رسانه غیر وابسته از نظر سیاسی، مذهبی و اقتصادی است که درجهت منافع هیچ نهاد عامه ویا فرد مستقل فعالیت نمی‌کند.
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min Lista".