Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/

سونامی مرگ‌بار در اقیانوس هند ده ساله شد

پخش شده tisdag 23 december 2014 kl 13.33
فاجعه ای که جان بیش از پانصد سوئدی را گرفت و هرگز دراین کشور فراموش نمی شود
(6:00 min)
سونامی در سواحل اقیانوس هند Foto: Warren Antiola/ Flickr
1 av 3
سونامی در سواحل اقیانوس هند Foto: Warren Antiola/ Flickr
منصقه اچه در اندونزی در ژوئن و پیش از سونامی Foto: Zack Dalington/Flickr
2 av 3
منصقه اچه در اندونزی در ژوئن و پیش از سونامی Foto: Zack Dalington/Flickr
منطقه اچه در اندنزی در دسامبر و پس از سونامی Ache 28 cecember 2004 FotoT Zack Adlington/ Flickr
3 av 3
منطقه اچه در اندنزی در دسامبر و پس از سونامی Ache 28 cecember 2004 FotoT Zack Adlington/ Flickr

حادثه‌ی مرگبار سونامی در سواحل خلیج بنگال ده ساله می‌شود. حادثه‌ای که جان حدود ۲۳۰ هزارنفر را گرفت و میلیون‌ها نفر را بی‌سرپناه کرد. از مجموع قربانیان،  بیش از ۵۰۰ نفر شهروند سوئد بودند. روز بیست و ششم دسامبر سال ۲۰۰۴  به دنبال وقوع یک زمین لرزه شدید در اقیانوس هند، موجی عظیم، سراسر سواحل خلیج بنگال را زیر و رو کرد. این زمین لرزه که یکی از قوی‌ترین زمین‌لرزه‌های جهان معرفی شده در ساعت دو پس از نیمه شب به وقت سوئد روی داد. 

 نخستین گزارش رادیوی سوئد از این زمین لرزه درساعت چهار بامداد روز ۲۶ دسامبر پخش شد. این خبر اعلام می‌کرد که زمین‌لرزه ی شدیدی جزیره سوماترا در اندونزی را لرزانده‌است. در منطقه اَچه در شمال کشور سرآسیمگی گسترده‌ای ایجادشده و هزاران نفر از خانه های خود گریخته‌اند، اما از خسارات احتمالی هنوز گزارشی منتشرنشده است. در آن ساعت هنوز امواج عظیم ایجادشده از زلزله به تمام سواحل منطقه نرسیده بود و ابعاد وحشتناک آن معلوم نبود. از وقوع زمین لرزه تا رسیدن امواج به سواحل ازجمله اندونزی، تایلند، هند و سری‌لانکا بین دو تا سه ساعت طول کشید و چنانچه خطر وقوع چنین حادثه‌ای به مردم اعلام شده بود، حتما جان عده‌ی کمتری گرفته می‌شد.
یکی از سواحل مورد هجوم امواج عظیم ده تا پانزده متری که با سرعتی وحشتناک پیش می‌آمدند، منطقه‌ی گردش‌گری پوکِت در تایلند بود که چندهزار گردش‌گر سوئدی نیز تعطیلات خود را در آنجا می‌گذراندند. یکی از گردش‌گران در آنجا که واحدخبر رادیو سوئد، اکوت توانست چندساعتی پس از حادثه با او تماس تلفنی برقرارکند کلاس یوران اولسوُن بود. توصیف او از حادثه، قیامت گونه بود که امواج بلند، همه چیزرا هتل‌ها، رستوران‌ها، قایق‌ها، خودروها را حتا صدمتری ساحل  و آدم‌هایی را که درساحل بودند روبیدند و بلعیدند و درهرسو پراکنده کردند.‌  
برای تعطیلات کریسمس سال ۲۰۰۴  نزدیک به ۳۰۰۰۰ نفر از سوئد بلیط سفر به تایلند و مناطق توریستی آن مانند پوکِت، کائولاک و جزایر فی فی را خریده بودند. این منطقه از محبوبیت زیادی درمیان سوئدی‌ها برخوردارشده بود و مشتاقان زیادی داشت، اما حادثه‌‌ی مرگبار بیست وششم دسامبر و سونامی وحشتناکی که به تمام سواحل کشورهای آن منطقه هجوم آورد، خاطره ای تلخ و سیاه ازخود برجای گذاشت. از گردش‌گران سوئدی ۵۴۳ نفر دراین حادثه جان باختند و سوئد دارای یکی از بیشترین قربانی‌ها درمیان شهروندان کشورهای دیگر دراین سواحل شد. برای آنها که از حادثه جان به دربردند و برای وابستگان قربانیان، تلخی این حادثه هنوز هم باقی‌ست. آنها که حادثه را از نزدیک دیدند نیز می‌گویند که حتا لحظه‌ای از آن را فراموش نمی‌کنند و جزییات آن را به خوبی در یاد دارند.   
ویکتور ایسراییل‌سوُن بود، ۱۳ ساله  که یک سال پس از حادثه در گفتگویی با رادیو سوئد می‌گفت که چگونه آدم روی موج‌ها می‌چرخید و به درونش فرو می‌رفت و مثل این بود که آدم به داخل یک ماشین لباس شویی که درحال کار است بپرد و از داخل آن به بیرون نگاه کند و ببیند که همه چیز دیوارهای سیمانی خانه‌ها، خودروها، ستون‌های اتصال برق و هرچیز ممکن دیگری درحال چرخش است. ویکتور که توانست از ساحل بگریزد و خود را به بالای درختی برساند، از دست رس امواج غول‌پیکری که همه چیز را بر سر راه خود می‌بلعیدند، دورشد و زندگی خود را نجات داد، اما پدر، مادر، خواهر و برادر او به کام موج ها رفتند و دیگرهرگز پیدا نشدند.
این حادثه، یکی از بزرگ ترین فجایع برای سوئد معرفی شد و هم‌زمان انتقادهای زیادی را نیز علیه دولت وقت به همراه آورد. بیشترین حمله‌ها متوجه یوران پرشون، نخست وزیر و لارش دانیِلسوُن، دبیرسیاسی وزارت امورخارجه شد که در اطلاع‌رسانی و رسیدگی به وضعیت آسیب دیدگان کوتاهی کرده و با تاخیر زیاد عمل کردند. این انتقادها ازیک سو باعث کناررفتن لارش دانیِلسوُن از سمتش و ازسوی دیگر تصویب قانونی با روی‌کرد به رسیدگی فوری به شهروندان سوئد درصورت بروز پیش‌آمدی درخارج کشورشد. هم‌چنین یک نیروی امداد ملی نیز برای رسیدگی فوری و کمک به شهروندان درچنین وضعیت‌هایی در داخل و خارج کشور ایجادشد.
پس از ده سال از این حادثه، اینک یک سیستم اعلام خطر نیز زیر نظر یونسکو، نهاد علمی، فرهنگی و تربیتی سازمان ملل در اقیانوس هند نصب شده است تا بتواند بروز چنین حوادثی را از پیش به مردم اطلاع دهد تا فرصت نجات خود را پیداکنند. 

محمدعقیلی
mohamed.aghili@sr.se

پایه و اساس کار ما در رادیوی سویدن خبرنگاری معتبر و بی طرفانه است. رادیوی سویدن یک رسانه غیر وابسته از نظر سیاسی، مذهبی و اقتصادی است که درجهت منافع هیچ نهاد عامه ویا فرد مستقل فعالیت نمی‌کند.
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".