Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/

گزارش ویژه

پخش شده fredag 28 juli 2006 kl 16.21
.

مهرداد صهبا

رهایی از چنگ بدهی های پایان ناپذیر

کریسمس و ایام مرخصی تابستانی دو دوره ای هستند که در آن گرفتن وام از بانک ها و موسسه های مالی افزایش می یابد. بسیاری از این وام ها، وام های بدون سپرده اند که مبلغ وام تا ۲۰۰ هزار کرون هم می رسد. اما باید توجه داشت که با وجود پایین بودن نرخ بهره های بانکی در حال حاضر، چنین وام هایی می تواند وام گیرنده را در مرداب بدهی های بی پایان گرفتار سازد. دلیل آن هم این است که وام دهنده بدون در نظرگرفتن توان بازپرداخت وام گیرنده، به او مبلغ های کلانی وام می دهد. گذشته از این نرخ بهره این نوع وام ها از ۶% تا۳۰% می تواند تغییر کند.

از سوی دیگر تبلیغات گسترده موسسه های مالی برای وام دادن آسان به مشتریان که گاه به مرحله اغوای مشتری نیز نزدیک می شود، عامل مهم دیگری است برای بدهکار شدن مردم. این موسسه ها برای هدف خود از تمامی وسایل موجود در جامعه مدرن استفاده می کنند. برای نمونه ارسال پیام های نوشتاری برای جوانان بوسیله تلفن ـ اس ام اس ـ است که بسیاری از آنان را در آستانه زندگی اجتماعی شان با خطر بدهکارشدن و مشکلات ناشی از آن روبرو می سازد.

Väino Aus از اداره اجرائیات Kronofogden در این باره ضمن ابراز نگرانی می گوید:

”ـ این دام تازه ای برای بدهکارشدن مردم است که هر روز عده بیشتری گرفتار آن می شوند. کسانی از این وام ها استفاده می کنند که نمی توانند از جای دیگری وام بگیرند و این شروعی است برای بدهکار شدن بیشتر.”

امروزه حدود نیم میلیون نفر در سوئد نزد اداره اجرائیات پرونده بدهی دارند. بسیاری از آنان افرادی کاملا معمولی اند که هرگز مرتکب خطایی نشده اند اما رویدادهایی مانند جدایی و یا بیکاری آنان را مجبور به گرفتن وام کرده و این به نوبه خود آنان را به مرداب بدهی های پایان ناپذیر کشانده است. البته برخی از آنان توانسته اند خود را از این دام رها سازند اما بسیاری از آنان با وجود تلاش فراوان هرگز از چنگ این بدهی های بی پایان خلاص نمی شوند. به همین دلیل پیشنهاد شده که برای پرداخت بدهی ها نیز زمان مشخصی درنظر گرفته شود که بعد از گذشت آن زمان دیگر نتوان از بدهکار خواست که بدهی خود را بپردازد. این پیشنهاد از سوی کارشناسان هنوز در حال بررسی است. 

Åke Lundholm از اداره اجرائیات نیزاز افزایش تعداد کسانی که به علت نپرداختن بدهی، کارشان به آن اداره می کشد ابراز نگرانی می کند و این افزایش را نشانه ناتوانی بسیاری از مردم در پرداختن بدهی های خود دانسته و آن را موضوعی جدی می داند.

سوء پیشینه بدهکاری 

تخمین زده می شود که امسال حدود نیم میلیون مورد بدهی پرداخت نشده باعث بوجود آمدن ”سوء پیشینه بدهکاری” یا betalningsanmärkning برای صاحبان این بدهی ها شود. سوء پیشینه ای که تا سالها فرد دارای سوء پیشینه را تعقیب و زندگی او را تباه خواهد ساخت. بنا بر آمار موجود در سه ماهه اول سال جاری حدود ۲۰۴ هزار پرونده بدهی های پرداخت نشده برای وصول به اداره اجرائیات فرستاده شده است که رشدی ۵۰ درصدی را در طول پنج سال گذشته نشان می دهد. 

Marianne Åbyhammar از دفتر ناظر عالی امور مصرف کننده گان Konsumentombudsmannen هشدار می دهد که خطر فرورفتن تا گلو در قرض جدی است و پیش از گرفتن وام باید خوب اندیشید که چگونه مبلغ وام ـ بدنبال نوسان نرخ بهره ها ـ باید بازپرداخت شود. وی در مورد دو نوع وام گیری و خرید قسطی هشدار جدی می دهد: یکی خرید از فروشگاه های لباس و مانند اینها و دیگر خرید از شرکت های سفارش های پستی Postorderföretag ، زیرا که بهره خرید قسطی از این فروشگاه ها بالاترین نرخ بهره در بازار است.  

کمک های قانونی 

اما برای کسانی که گرفتار بدهی های پی درپی شده اند و هیچ راه نجاتی برای خود از این گرداب نمی بینند، جامعه سوئد چه کمکی می تواند عرضه کند؟ در سوئد قانون پاکسازی بدهی ها یا skuldsaneringslagen آخرین امید بدهکاران است. البته برای کمک به بدهکاران قراراست از سال آینده این قانون تغییر کند. امروزه چنین است که بدهکار باید خود با طلبکار یا طلبکاران برای زمان بندی بازپرداخت بدهی اش به توافق برسد. اما از سال آینده و با تغییر قانون، بدهکار میتواند یک راست به سراغ اداره اجرائیات رفته و از آنها بخواهد که بازپرداخت بدهی اش را زمان بندی کنند.

قانون جدید پاکسازی بدهی ها نقش ”مشاوران بودجه و بدهی budget- och skuldrådgivare ” در کمون ها را تقویت کرده و کمون ها را موظف می سازد در دوره ای که برنامه پاکسازی بدهی برای شهروندی در جریان است، خدمات مشورتی به آن شهروند بدهند زیرا در این دوره سخت و طاقت فرسا، بسیاری به این نوع کمک ها نیاز دارند. اغلب چنین است که بدهکارانی که به مشاوران بودجه و بدهی در کمون ها مراجعه می کنند دارای انبوهی از بدهی های گوناگون به این و آنند؛ از دوست و آشنا گرفته تا بدهی به شرکت های سفارش های پستی و صورتحساب های پرداخت نشده به دندان پزشک. خیلی ها برای نجات از این گرداب از موسسه هایی که تلفنی وام می دهند پول قرض می گیرند تا بدهی های گذشته خود را تسویه کنند اما نرخ بهره سنگین این نوع وام ها وضعیت آنان را به مراتب بدتر از گذشته می کند. در کنار این ها، بدهی به شرکت های برق و تلفن هم بخش بزرگ دیگری از این نوع بدهی ها را تشکیل می دهد. بنابراین اگر کسی در دام بدهی های بی پایان افتاده باشد باید بدون درنگ برای دریافت کمک با مشاوران بودجه و بدهی کمون خود تماس بگیرد.  

* * * 

چگونه یک بدهی تبدیل به سوء پیشینه بدهکاری می شود؟

ـ اداره اجرائیات پس از دریافت تقاضای کتبی طلبکار، برای وصول طلب او از بدهکار وارد عمل می شود.

ـ اگربدهکار ادعای طلبکار در مورد بدهی اش را نادرست می داند، ۱۰ روز فرصت دارد بطور کتبی دلیل های خود را به آگاهی اداره اجرائیات برساند. اگر بدهکار ظرف ۱۰ روز به ادعای طلبکار پاسخ ندهد به منزله پذیرش بدهی تلقی خواهد شد.

ـ وقتی موضوع بدهی بدهکار به طلبکار ثابت شود، بدهکار دارای سوء پیشینه بدهکاری می شود که این سوء پیشینه بمدت ۳ سال نزد اداره اجرائیات ثبت خواهد شد.

ـ این اطلاعات سپس در اختیار شرکت هایی که وضعیت مربوط به اعتبار مالی افراد را جمع آوری می کنند قرار می گیرد. این شرکت ها نیزاطلاعات جمع آوری شده را دراختیار بانک ها و موسسه های مالی قرار می دهند. براساس این اطلاعات است که بانک یا موسسه مالی تصمیم می گیرد به کسی وام بدهد یا نه.

ـ البته اولین بدهی پرداخت نشده محرمانه تلقی شده و اگر بدهکار ظرف ۲ سال بدهی تازه ای برای خود درست نکند وارد آن لیست اداره اجرائیات نخواهد شد. اما اگر بدهکار در کمتر از ۲ سال دوباره سروکارش به اداره اجرائیات بیافتد آنگاه همه سوء پیشینه او علنی می شود.

برای آگاهی های بیشتر نگاه کنید به:

http://www.skatteverket.se/villfabetalt/hurgorjag/betalningsforelaggande.4.14db52b102ed4e5fe380005212.html

۲ نمونه ازKreditupplysningsföretag    یا شرکت های جمع آوری اطلاعات اعتباری:

https://www.uc.se/frameset.php

http://www.soliditet.se/Pages/StartPageNew____16.aspx

* * *

توصیه های عملی

ـ صورتحساب های ماهانه تان را بموقع بپردازید.

ـ بدهی های تازه برای خود درست نکنید. یک صورتحساب پرداخت نشده یعنی یک بدهی تازه.

ـ هرگز برای پرداخت بدهی های قبلی تان وام نگیرید.

ـ اول پس انداز کنید بعد بخرید!      

ـ اول فکرکنید بعد وام بگیرید ـ نه برعکس!

ـ کوشش کنید از هزینه هایی مانند هزینه تلفن همراه ویا هزینه برق بکاهید.

ـ پیش از خرید، بهای کالاها و خدمات را نزد فروشندگان مختلف کنترل و مقایسه کنید.

ـ توجه داشته باشید که برخی از شرکت ها برای پایان دادن به قراردادشان پیش از سرآمد زمان آن، تقاضای پرداخت بخشی از مبلغ قرارداد را می کنند. بنابراین پیش از اقدام به این کار، موضوع را کنترل کنید.

ـ برای دریافت کمک با مشاور بودجه و بدهی در کمون خود تماس بگیرید.

------------------------------------------------

روزهای مرخصی وسفرهای تابستانی

بهار سرد امسال بهمراه ارزانی نسبی دلار باعث شده است که استقبال از سفرهای تابستانی بیشتر از گذشته باشد. مطابق آمار موجود از آغاز سال جاری ۲۰۰۶ تاکنون دلار حدود ۱۰% در برابر کرون سوئد ارزان تر شده است. روز جمعه گذشته (هفتم ژوئیه) هر دلار آمریکا در برابر تنها ۷ کرون و ۱۳ اوره معامله شد. همین وضعبت در باره پول رایج در اتحادیه اروپایی، یورو حاکم است. کرون سوئد دربرابر یورو قوی تر شده و روز جمعه گذشته هر یورو معادل ۹ کرون و ۱۵ اوره خربدوفروش می شد.

۴۵ میلیارد کرون برای مرخصی

اما با وجود استقبال گسترده سوئدی ها از سفر به خارج از کشور در دوران مرخصی و تعطیلات، بسیاری ازخانواده ها هیچ نوع بودجه بندی خاصی برای این دوره ندارند و اغلب ایام مرخصی و تعطیلات، دوران بسیار گران و پرهزینه ای برای خانواده ها از آب درمی آید. این در حالی است که سوئدی ها سالانه حدود ۴۵ میلیارد کرون برای دوران مرخصی و تعطیلات خود خرج می کنند. بتازگی موسسه نظرسنجی تمو Temo از سوی بانک نوردیا Nordea دست به تحقیقاتی در این مورد زده است. تمو می گوید تنها ۸ % خانوارهای سوئدی برای دوره مرخصی سالانه خود پس اندازکرده و بودجه ای برای آن اختصاص می دهند. از همین رو بسیاری از همین خانوارها که برای مرخصی خود فکری نکرده اند از میزان هزینه های غیرمنتظره در دوران مرخصی خود بشدت غافلگیر شده وعواقب وعوارض این پیش بینی نکردن، فشار خود را بروی بودجه خانواده، گاه به مدتی طولانی نشان می دهد.

گذشته از داشتن یک بودجه برای دوره مرخصی و پس اندازکردن منظم برای تامین آن، کنترل و مروری به روی قراردادهای بیمه های گوناگونی که هرخانوار بسته به شرایط خود بسته است، در آستانه سفر و دوره مرخصی از اهمیت زیادی برخوردار است.

بیمه مسکن کافی است!

یکی از رایج ترین بیمه ها در سوئد بیمه مسکن یا hemförsäkring است که تقریبا همه حانوارها دارای این نوع بیمه هستند. دربسیاری ازموارد بیمه مسکن پوششی کافی در اختیار خانوارها قرار می دهد تا بتوانند خسارت هایی مانند دزدی یا ناپدید شدن چمدان سفر را جبران کنند. اما باید در این زمینه دقیق بود و شرایط قرارداد بیمه مسکن را بدقت مطالعه کرد. بطور خیلی خلاصه می توان گفت که اگر شما یک قرارداد بیمه مسکن دارید و هزینه سفر خودرا نیر بوسیله یکی از کارت های اعتباری رایج در بازار ـ برای مثال کارت اعتباری ویزا ـ پرداخت میکنید، دارای پوشش خوبی از نظر بیمه در برابر اتفاق های پیش بینی نشده در دوره سفرتان هستید. اماتوجه داشته باشید که برخی ازآژانس های مسافرتی بزرگ که سفرهای توریستی دسته جمعی را سامان می دهند بهنگام فروش این سفرها نوعی بیمه سفر اضافی در بهای بلیط شان منظور می کنند که شاید برای بسیاری از کسانی که این سفرها را خریداری می کنند لازم نباشد. بخش خبری رادیوی سوئد ـ اکو Eko ـ چندی پیش گزارشی در همین زمینه داشت و در آنجا گفته شد که بهنگام خرید این سفرها از طریق اینترنت بایستی خریدار خود این بیمه اضافی را لغو کند وگرنه بهای این بیمه اضافی در بهای بلیط محاسبه خواهد شد.

گونار اولسون Gunnar Olsson رئیس دفتر بیمه مصرف کنندگان Konsumenternas Försäkringsbyrå در همین باره میگوید:

گونار اولسون ـ ”در واقع اگر کسی سفری گران قیمت خریده باشد ویا باروبنه ای بی اندازه بهمراه داشته باشد و یا اینکه زمان سفر او بیش از ۴۵ روز باشد، بایستی این نوع بیمه های اضافی برای سفر را خریداری کند.”

هزینه مراقبت های پزشکی و بازگشت به سوئد

مهمترین هزینه هایی که ممکن است بهنگام سفر پیش آید و توسط بیمه مسکن شما پوشش داده می شود ۲ چیز است: یکی تامین هزینه مراقبت های پزشکی در صورت بیماری و یا گرفتار حادثه ای ناگوار شدن در دوران سفر و دوم هزینه بازگشت به سوئد در صورت نیاز به استفاده از آمبولانس هوایی. اهمیت این موضوع بخصوص زمانی است که شما به ایالات متحده سفر میکنید و هزینه مراقبت های پزشکی در آن کشور گاه به حتی یکصدهزارکرون نیز بالغ میشود. بنابراین داشتن یک پوشش بیمه ای در این زمینه بسیار مهم است. کاریتا لیندبوری Carita Lindborg مشاور حقوقی در دفتر بیمه مصرف کنندگان در گفت و گویی با برنامه مصرف کنندگان کانال اول رادیوی سوئد به نکته مهم دیگری اشاره دارد:

کاریتا لیندبوری ـ ” بهنگام سفر باید utlandsresekort یا کارت سفر به خارج از کشور خود را بهمراه داشته باشید. این کارت را می توانید از شرکت بیمه ای که بیمه گر بیمه مسکن شماست دریافت کنید. در آن کارت شماره بیمه شما بهمراه تلفن های ضروری برای تماس بهنگام بیماری یا پیش آمدن حادثه ای درج شده است. داشتن این کارت از این جهت خوبست که در آن شرحی کلی درباره پوشش بیمه شما و به زبان انگلیسی نوشته شده که در صورت لزوم می توان آن را تحویل بیمارستان در محل حادثه داد. کاریتا لیندبوری هم چنین یادآوری می کند که در صورت پیش آمدن حادثه ای و بروز بیماری ناگهانی، گرفتن گواهی پزشک از بیمارستانی که به آن مراجعه کرده اید ضروری است. اگر مورد دستبرد قرارگرفتید ویا اموالتان گم شد، حتما یک گواهی ازمقامهای پلیس بگیریدکه نشان دهد سرقت را به آنها گزارش کرده اید. با داشتن چنین گواهی نامه هایی دریافت خسارت از شرکت بیمه ساده تر خواهد شد.”

تفاوت میان شرکت های بیمه

آگاهی داشتن از دامنه شمول بیمه واینکه قرارداد بیمه شما چه نوع خسارت هایی را جبران می کند، حداکثر میزان مبلغی که بعنوان جبران خسارت پرداخت میشود چقدر است، و دانستن اینکه برای اثبات وقوع حادثه ای که شرکت بیمه باید برای جبران آن خسارت بپردازد چه مدارکی لازم است، از اهمیت بالایی برخوردار است. تمام این اطلاعات در بخش شرایط قرارداد بیمه شما درج شده است. یک نکته را نیز در مورد تفاوت میان شرکت های بیمه اضافه کنم و آن اینکه در مورد شرایط پرداخت برای هزینه مراقبت های پزشکی و هزینه حمل و نقل بیمار، تفاوت عمده ای میان شرکت های بیمه وجود ندارد. تفاوت میان شرکت های بیمه در حداکثر مبلغ پرداختی برای جبران خسارت ـ برای مثال چمدان گمشده یا تاخیر در پرواز و مسایلی از این نوع ـ است.

این موضوع را هم فراموش نکنید که مقرراتی که درباره  آن سخن گفتیم شامل سفر در تمام دنیاست. بنابراین اگر شما در داخل کشور هم به سفر می روید این مقررات شامل شما می شود. و سرانجام اینکه حتما قیمت های شرکت های بیمه را برای قراردادهای اضافی بیمه با یکدیگر مقایسه کنید و بعد برای خرید چنین بیمه هایی اقدام کنید. دفتر بیمه مصرف کنندگان در این زمینه بشما بصورت رایگان کمک می کند.         

* * * 

چند آدرس مفید در آستانه سفر:

ـ اطلاعاتی در باره گذرنامه

http://www.polisen.se/inter/nodeid=3929&pageversion=1.html

ـ گمرک سوئد

http://www.tullverket.se/se/Studerande/Resandebestämmelser

ـ وزارت امور خارجه سوئد

http://www.regeringen.se/sb/d/2487

ـ دفتر بیمه مصرف کنندگان

http://www.konsumenternasforsakringsbyra.se/frames.asp

ـ کارت سفر به خارج از کشور نزد یک شرکت بیمه

http://www.if.se/web/se/private.nsf/noframes/698596462ECC5743C1256B670031CFC1

ـ صندوق بیمه همگانی

http://www.forsakringskassan.se/privatpers/utomlands

توصیه هایی برای روزهای مرخصی

*اگر امکانش را دارید یک حساب بانکی برای روزهای مرخصی تان بازکنید و در طول سال بطور منظم در آن حساب  پس انداز کنید. 

* از سرویس اینترنتی بانک تان سود برده و پیش از سفر صورتحساب های ماهانه تان را بپردازید.

*از اداره پست بخواهید نامه های شما را تا پایان سفرتان نگاه داشته و توزیع نکند.

*بهنگام سفر پول نقد و کارت اعتباری ـ هردو را ـ همراه داشته باشید.برای هزینه هایتان در طول سفر برنامه ریزی کنید.

*هزینه هایی مانند رفتن به رستوران و تفریح های گوناگون را در برنامه ریزی تان در نظر بگیرید.

*به خانواده های بچه دار توصیه میشود که به فرزندان خود پولی به عنوان هزینه سفر بدهند تا خود برایش تصمیم بگیرند.

*در پیام گیر تلفنی خانه تان برای کسانی که بشما تلفن میکنند پیام نگذارید که به سفر رفته اید.

*با استفاده از یک یا چند ”تایمر” می توانید شب ها تعدادی از چراغ های خانه تان را چند ساعتی روشن نگه دارید. این کار چنین القا میکند که خانه خالی نیست.

*گذرنامه و پول خود راهمیشه نزدیک به خود ودر کیف هایی که به روی شکم بسته می شوند حمل کنید.سعی کنید در حسابی که به کارت اعتباری شما متصل است پول کمی داشته باشید.

*به کمک اینترنت میتوانید بطور منظم پول به حساب کارت اعتباری تان واریز کنید.

* از کارت اعتباری تان با احتیاط استفاده کنید و آن را هرگز در اختیار کسی نگذارید.

*شماره ای را که باید برای مسدود کردن کارت اعتباری تان به آن زنگ بزنید همیشه دردسترس داشته باشید.

*دوربین عکاسی، تلفن همراه و وسایلی مانند اینها را به کمک بندشان به گردنتان بیاویزید.

*کیف، کوله پشتی و مانند اینها را هرگز از خود دور نکنید. بسیاری از کیف زنی ها زمانی رخ میدهد که فرد برای خرید لباس و یا کفش، سرگرم امتحان آنهاست.

*هرگز چیزی در جیب عقب شلوار خود نگذارید.

پایه و اساس کار ما در رادیوی سویدن خبرنگاری معتبر و بی طرفانه است. رادیوی سویدن یک رسانه غیر وابسته از نظر سیاسی، مذهبی و اقتصادی است که درجهت منافع هیچ نهاد عامه ویا فرد مستقل فعالیت نمی‌کند.
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".