Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/

واژه نامه

پخش شده måndag 28 augusti 2006 kl 15.23

A-kassa  صندوق بیمه ی بیکاری – صندوق هایی که امور مربوط به بیمه ی بیکاری را انجام می دهند و در سوئد داوطلبانه است. این صندوق ها توسط اتحادیه های کاری و شرکت ها ایجاد شده اند. این واژه همچنین به کمک هزینه ای نیز که هر فرد درصورت بیکارشدن دریافت می کند، اطلاق می شود. مبلغ پایه ی این کمک هزینه حداکثر ۳۲۰ کرون در روز یا ۸۰ درصد آخرین حقوق و دستمزد، حداکثر ۷۳۰ کرون در روز به مدت ۱۰۰ روز است ( پس ازاین ۱۰۰ روز، این مبلغ به ۶۸۰ کرون در روز کاهش می یابد).

Ams – اداره ی کل امور بازار کار. نهادی ست که از راه انجام برنامه های کمکی گوناگون، برای اشتغال هرچه بیشتر افراد جویای کار فعالیت می کند. 

Anhöriginvandring  - مهاجرت به دلیل خویشاوندی. مهاجرت خویشاوند نزدیک فردی که شهروند سوئد است و یا سکن سوئد است. مهاجران خویشاوند می توانند همسر، فرزندان زیر سن قانونی و کسانی باشند که شریک خانواده ی فرد شهروند یا ساکن سوئد در کشور متبوعش بوده اند. درقانون مربوط به مهاجرت به دلیل خویشاوندی، شرطی برای اداره ی خویشاوندان مهاجر توسط  فرد شهروند یا ساکن سوئد نیامده است. 

Anonymiserade jobbansökningar  - درخواست کار به صورت ناشناس. براساس پیشنهاد ارائه شده، متقاضی کار می تواند بدون نوشتن نام خود، درخواست کار کند. دراین صورت کارفرما این درخواست را به دلیل وجود نام خارجی  کنار نمی گذارد، امری که تاکنون به دفعات روی داده است. منتقدین، چنین روشی را برای مقابله با اعمال تبعیض، ناکافی و اشتباه می دانند و ازجمله اشاره می کنند که افراد مهاجر مجبور به ارائه ی مدارکی درمورد تحصیلات و شغل خود در کشور متبوعشان مثلا اشتغال به وکالت در تهران هستند که خارجی بودن انها را آشکار
می سازد.

Antidiskrimineringsbyråer  - سازمان ها و نهادهای مخالف اعمال تبعیض. نهادهای مستقلی که به مسائل مربوط به تبعیض می پردازند. این نهادها در چند کمون ازجمله مالمو، استکهلم و هلسینگبوری  فعالیت می کنند.

Arbetsgivaravgifter – هزینه های کارفرما. قانون، کارفرماها را مجبور می کند که معادل درصدی از حقوق کارکنان خود را به دولت بپردازند. مبالغ دریافتی در زمینه ی بیمه های عمومی مانند بیمه ی بیماری  مورداستفاده قرارمی گیرد. درمجموع هزینه های کارفرما حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد هزینه های مربوط به حقوق و دستمزد را شامل می شود.

Arbetsplatsintroduktion – مراکز اطلاعات شغلی. ۳ سال از شروع این فعالیت که ویژه ی کمک به تازه واردانی ست که برای یافتن کار در برنامه های  اطلاعاتی شهرداری ها شرکت می کنند، می گذرد. این فعالیت توسط  یک مشاور یا رابط  انجام می شود که  درطول شش ماه اول استخدام فرد جویای کار، کمک های لازم  را دراختیار او قرارداده و با کارفرمای او نیز همکاری می کند. جامعه پرداخت هزینه ی یک دوره ی کوتاه آموزشی فرد جویای کار را می پردازد و پس از آن کارفرما متعهد پرداخت حقوق  و دستمزد او خواهدبود. به گزارش دولت تاکنون حدود ۸۰۰۰ نفر دراین برنامه شرکت کرده و بسیاری از آنها موفق به یافتن کار شده اند. 

Arbetsvillkoren i a-kassan – شرایط کاری برای دریافت کمک هزینه از صندوق بیمه ی بیکاری. برای دریافت این کمک هزینه باید دارای شرایطی بود. فرد متقاضی باید حداقل شش ماه و هرماه ۷۰ ساعت کارکرده باشد،  یا درمجموع ۴۵۰ ساعت در طول شش ماه با حداقل ۴۵ ساعت درماه،  به کارمشغول بوده باشد.

Barnomsorgspeng  - کمک هزینه ی مراقبت از فرزند. در پیشنهاد اتحاد بورژوایی این مبلغ مستقیما به  والدین پرداخت خواهدشد و آنها خود نوع مراقبت از فرزندانشان را – توسط شهرداری، خصوصی یا در خانه- انتخاب خواهندکرد.

Bostadstillägg för pensionärer – کمک هزینه ی مسکن برای بازنشستگان. این کمک هزینه  دولتی ست و بخشی از اجاره ی مسکن بازنشستگان را تا سقف معینی تامین می کند. با این کمک هزینه، بازنشستگانی که درآمد پایینی دارند می توانند از حداکثر کمک هزینه ی مسکن استفاده کنند. 

Den offentliga sektorn – بخش عمومی. آن بخش از جامعه است که هزینه ها و مخارج آن ازراه درآمدهای مالیاتی تامین می شود و اداره ی آن نیز به عهده ی دولت یا شهرداری ها ست. برای نمونه بخش بزرگی از مراقبت از کودکان و خدمات درمانی توسط بخش عمومی انجام می شود و نه بخش خصوصی.

Fritidshus – مرکزاوقات فراغت. محلی که مردم در دوره ی مرخصی و یا دیگر اوقات فراغت خود در آن به سرمی برند.

Friskolor – مدارس آزاد. مدارسی که توسط شهرداری ها اداره نمی شوند بلکه خصوصی هستند و شرکت ها یا تعاونی والدین (föräldrakooperativ ) آنها را اداره می کنند. بخشی از هزینه ی این مدارس با کمک شهرداری ها تامین می شود. درحال حاضر ۲۴۷ دبیرستان و ۵۷۵ مدرسه ی ابتدایی خصوصی یا آزاد در سوئد وجود دارد. درمجموع حدود ۱۱۰ هزار دانش آموز- کمتر از ده درصد کل دانش آموزان کشور- دراین مدارس تحصیل می کنند. 

Friåret – مرخصی درازمدت از کار. امکانی برای افراد استخدامی تا بتوانند با دریافت حقوقی کمتر، از سه ماه تا یک سال از کار خود مرخصی بگیرند. میزان حقوق دریافتی آنها ۸۰ درصد کمک هزینه ی بیکاری که خود ۸۰ درصد حقوق است یعنی ۶۴ درصد حقوق خواهدبود. شرط استفاده از این مرخصی، استخدام فرد به مدت حداقل دو سال نزد  کارفرمایی ست که یک کارجو در اداره ی کاریابی برای انجام همان کار بصورت موقت ثبت نام شده است. این کار در وحله ی اول به افرادی داده خواهدشد که یا درازمدت بیکار بوده اند و یا مهاجر و توانخواه هستند. 

Föräldrapenning – کمک هزینه ی والدین. این کمک هزینه از هنگام تولد کودک حداکثر به مدت ۴۸۰ روز
( ۱۶ ماه)  به یکی از والدین که  به جای کار،  مراقبت از کودک را به عهده می گیرد، پرداخت می شود. والدین، هردو می توانند همزمان این کمک هزینه را در ۱۰ روز اول پس از زایمان دریافت کنند. هریک از والدین حق دریافت نیمی از زمان این کمک هزینه ( ۲۴۰ روز) را دارد، اما می تواند از این حق خود به استثنای ۶۰ روز که  pappamånader  نامیده می شود، بگذرد. میزان این کمک هزینه برای ۳۹۰ روز از مجموع ۴۸۰ روز ۸۰ درصد حقوق و حداکثر ۶۴۸ کرون در روز،  و بقیه ی این مدت نیز ۱۸۰ کرون در روز خواهدبود.

Försörjningsansvar – مسئولیت تامین هزینه. این مسئولیت، شرط تعیین شده برای کسی ست که خویشاوندی را بصورت مهاجر به سوئد می آورد. او، حداقل در اوایل ورود خویشاوند، باید مسئولیت تامین مخارج و گذران او را به عهده بگیرد.

Förtidspension – بازنشستگی پیش از موعد. این بازنشستگی برای کسانی ست که پیش از ۶۵ سالگی قادر به انجام کار چه تمام وقت و چه نیمه وقت نیستند. این بازنشستگی پیش ازاین بازنشستگی معلولیت نامیده می شد و درحال حاضر کمک هزینه ی فعالیت aktivitetsersättning (برای جوانان) و کمک هزینه ی بیماری  sjukersättning ( برای افراد بالای ۳۰ سال) نامیده می شود.

Föräldraledigheten – مرخصی والدین. این مرخصی با حقوق است و حق والدینی ست که صاحب بچه شده اند  یا کودکی را به فرزندی پذیرفته اند. والدین می توانند نزد فرزند خود باشند و از کمک هزینه ی والدین استفاده کنند.

Garantipension – بازنشستگی تضمینی. این بازنشستگی برای کسانی ست که دارای هیچ درآمدی نیستند  یا درآمد اندکی دارند. برای چنین افرادی که در شرایط بازنشستگی نامطلوبی به سر می برند، یک حداقل درآمد که ۷۰۰۰ کرون برای افراد مجرد و ۶۳۰۰ کرون برای افراد متاهل است، تضمین می شود. در مواردی براین مبلغ،  کمک هزینه ی مسکن نیز افزوده می شود.

Golvet – کف. کف پرداخت مثلا برای بیمه ی بیماری. پایین ترین میزان کمک هزینه ای ست که هنگام بیماری پرداخت می شود و بیشتر، افرادی را دربرمی گیرد که هیچ درآمدی ندارند یا درآمد اندکی دارند.

Grundnivån i föräldraförsäkringen – سطح پایه برای بیمه ی والدین. پایین ترین میزان کمک هزینه ی والدین است که درصورت عدم دریافت حقوق و دستمزد، پرداخت می شود. میزان این کمک هزینه ۱۸۰ کرون در روز است و تا ۹۰ روز پرداخت می شود.

Hushållsnära tjänster – خدمات خانگی. خدماتی ست که در خانه انجام می شود مانند نظافت و نگهداری از کودکان. بحثی که پیرامون این پیشنهاد وجود دارد، درنظرگرفتن تسهیلات زیاد مالیاتی ست تا استفاده ازاین خدمات برای خانواده ها ارزان  تر تمام شود.

Högkostnadsskydd – بیمه یا کمک هزینه ی درمان و دارو. (سوبسید) تخفیف دولتی ست که سقفی را برای هزینه های درمان و دارو تعیین می کند. برای نمونه هر کس برای مراجعه به پزشک حداکثر ۹۰۰ کرون در سال

می پردازد و هزینه های بیش از آن را جامعه به عهده می گیرد. درمورد داروهایی که با نسخه خریداری می شوند، این میزان ۱۸۰۰ کرون در سال است و پس از آن کارتی به شخص داده می شود که می تواند به مدت ۱۲ ماه از تاریخ اولین خرید دارو، داروهای خود را رایگان تهیه  کند.

Inkomstskatt – مالیات بردرآمد. مالیاتی ست که ازدرآمد شخص (حقوق یا بازنشستگی) گرفته می شود. درسوئد، میزان این نوع مالیات کمتر از نیم مجموع درآمدهای مالیاتی دولت و شهرداری هاست. مالیات بر درآمد در سوئد تصاعدی ست و با افزایش درآمد، افزایش می یابد.

Karensdag – روزی که مشمول حق بیمه ی بیماری نمی شود. در سوئد، این روز، اولین روز اعلام بیماری ست.

Kärnämnena – دروس پایه. این درس ها باید به تمام دانش آموزان دبیرستانی آموزش داده شود. برای دریافت کارنامه ی پایان تحصیل دبیرستانی، دانش آموز باید حداقل مدرک قبولی ساده  Godkänd  را دراین درس ها داشته باشد. این درس ها،  زبان سوئدی  ( یا سوئدی به عنوان زبان دوم)، زبان انگلیسی و ریاضیات است.

Låginkomsttagare – افراد کم درآمد. کسانی که درآمد ( حقوق یا کمک هزینه ی مسکن)  پایین دارند یعنی درآمد آنها از نصف درآمد متوسط در سوئد کمتر است. ( در سال ۲۰۰۴ کسانی کم درآمد نامیده می شدند که زیر ۹۰۰۰ کرون در ماه درآمد داشتند).   

Mandatperioden – دوره ی نمایندگی پارلمان یا فاصله ی  میان دو دوره ی انتخابات.

Nationella mål – اهداف سراسری یا ملی. برنامه ی تحصیلی و مقرراتی که  پایه  و تنظیم کننده ی فعالیت های مدارس هستند و اهدافی را تعیین می کنند که دانش آموزان هنگام پایان مدرسه باید به آنها رسیده باشند. برای نمونه آنها باید بتوانند منابع اطلاعاتی را نقادانه داوری کنند، شوق و کنجکاوی برای آموختن داشته باشند و به ارزش های دیگر مردمان احترام بگذارند. 

Nationella prov – امتحان عمومی یا سراسری. امتحان زبان انگلیسی، سوئدی و ریاضیات که در سراسر کشور یکسان انجام می شود. در دوره ی ابتدایی، هر مدرسه برای انجام یا عدم انجام این امتحان تصمیم می گیرد که معمولا تمام مدارس آن را انجام می دهند. این امتحان در کلاس های پنجم و نهم انجام می شود و درمورد دبیرستان ها نیز اجباری ست و بر مدرک پایان تحصیلی تاثیر می گذارد.

Ordningsomdöme – تشخیص و رعایت امور انضباطی. ارزیابی کتبی رفتار دانش آموزان در مدرسه، مثلا رعایت احترام دیگران.

Personliga ombud – مراقب شخصی. یک مراقب ویژه برای رسیدگی به وضعیت و تامین نیازهای افرادی که دچار اختلالات روانی جدی و درازمدت هستند.

Praktiska förvaltningsutbildningen – دوره های ویژه ای که  به عنوان فعالیتی جنبی در دانشگاه استکهلم آغازشد. این دوره، یک ساله است و دربرگیرنده ی  آموزش های عملی به ویژه برای  مهاجران فارغ التحصیل است. هدف این دوره، آسان ترکردن راه های دست یابی آنها به کار است.

PUT – permanent uppehållstillstånd – اجازه ی اقامت دائم. حق سکونت و کار در سوئد.

Schengensamarbetet – قرارداد همکاری شنگن. قراردادی که در سال ۱۹۸۵ میان برخی از کشورها و برای  کنترل دقیق تر در مرزهای این کشورها بسته شد.  این قرارداد همچنین دربرگیرنده ی آن است که این کشورها برای افزایش کنترل در خارج از مرزهای خود نیز همکاری خواهندکرد، ازجمله همکاری های پلیسی و سیاست دادن روادید (ویزا). این قرارداد در سال ۱۹۹۹ دراختیار اتحادیه ی اروپا قرارگرفت، اما با این حال  برخی از کشورهای اتحادیه در آن عضویت ندارند.  سوئد عضو این همکاری ست. منتقدین عقیده دارند که قرارداد همکاری شنگن، باعث محدود شدن مهاجرت به اروپا می شود.

Sjukförsäkringen – حق بیمه ی بیماری. در سوئد بیمه ی همگانی بیماری  اجرا می شود که هزینه ی آن ازطریق درآمد های مالیاتی تامین می شود. حق بیمه ی بیماری به کسی پرداخت می شود که بیمار شده است و به دلیل بیماری قادر به انجام کار نیست.

Sjuklön – حقوق بیماری. این حقوقی ست که شخص بیمارشده از کارفرمای خود دریافت می کند.  میزان آن ۸۰ درصد حقوق است و از روز دوم تا روز چهاردهم بیماری ( دو هفته ) پرداخت می شود. از روز پانزدهم این حقوق توسط صندوق بیمه به میزان ۸۰ درصد پرداخت می شود و کارفرما نیز تا مدت سه ماه،  ۱۰ درصد حقوق او را تحت عنوان « مسئولیت در مشارکت تامین مالی » ”medfinansieringsansvar”  خواهدپرداخت. 

Skattekvot – سهمیه ی مالیاتی و میزانی که هر فرد یا شرکت در رابطه با درآمد ناخالص ملی سالانه  به عنوان مالیات خواهدپرداخت. برای نمونه در سال ۱۹۹۷ مبلغ ۹۴۰ میلیارد کرون به عنوان مالیات پرداخت شد. این مبلغ معادل ۵۵ درصد درآمد ناخالص ملی بود و نشان می دهد که سوئد دارای بالاترین میزان سهمیه ی مالیاتی در اتحادیه ی اروپاست.

Skattetryck -  شبیه به سهمیه ی مالیاتی ست و نشان دهنده ی بالاترین میزان مالیات و هزینه های اجتماعی ست.

Socialförsäkringar -  بیمه های اجتماعی. بیمه هایی که  به افراد در وضعیت های مختلف  زندگی ( کمک هزینه ی فرزندان) یا در شرایط دشوار ( بیماری )  پرداخت می شود. هزینه ی آنها از راه مالیات ها تامین می شود.

Socialförsäkringssystemet – نظام بیمه ی اجتماعی. روشی که جامعه کمک های خود را به شهروندان هنگام دچار شدن آنها  به مشکل ( بیکاری یا بیماری ) یا قرارگرفتن در مرحله ی حساسی از زندگی که به کمک جامعه نیازدارند ( کودکی و سالمندی ) تنظیم می کند. در سوئد بخش عمده ی هزینه ی این بیمه ها بصورت عمومی تامین
می شود.

Taket  - سقف. بالاترین میزان درآمدی ست که شخص به عنوان کمک هزینه دریافت می کند. برای نمونه سقف پرداخت حق بیمه ی بیماری ۳۹۷۰۰۰ کرون در سال یا ۳۳۰۰۰ کرون در ماه است و فرد بیمار حتی اگر میزان حقوقش بیش از این مبلغ باشد، مبه التفاوت آن را دریافت نخواهدکرد و تنها ۸۰ درصد حقوق، حداکثر تا ۳۳۰۰۰ کرون در ماه به او پرداخت خواهد شد. 

Tjänstesektorn – بخش خدمات. عنوانی کلی برای بخش عمومی و  خصوصی که در امر خدمات مانند حمل و نقل فعالیت می کنند. بخش خدمات در سوئد همچون بسیاری از کشورهای دیگر حدود ۷۰ درصد کل افراد شاغل و درآمد ناخالص ملی را شامل می شود. 

Utvecklingssamtal – مذاکراتی که میان آموزگار و والدین دانش آموز درمورد وضعیت تحصیلی او انجام
می شود. این گفتگو در مدارس ابتدایی حداقل یکی بار در هر ترم انجام می شود. والدین حق دارند که وضعیت تحصیلی فرزند خود را در مدرسه بصورت کتبی بخواهند، اما این نوشته، مدرک تحصیلی محسوب نمی شود.

Vårdnadsbidrag – کمک هزینه ی مراقبت از فرزندان. این کمک هزینه برای کودکان یک تا سه ساله است که به مهدکودک نمی روند. پرداخت این کمک هزینه از ژوئیه ی ۱۹۹۴ به اجرا گذاشته شد، اما پس از انتخابات ۱۹۹۴ حزب سوسیال دموکرات که در انتخابات پیروز شده بود، آن را لغوکرد.

Välfärdssamhälle – جامعه ی رفاه. جامعه ای که تلاش می کند تا به تمام شهروندان  خود امکانات رفاهی و امنیت اقتصادی و اجتماعی بدهد. 

Välfärdstjänster – خدمات رفاهی. خدماتی که توسط جامعه ی رفاه ارائه می شود مانند  خدمات درمانی و مراقبت از کودکان.

Äldreomsorgen – مراقبت از سالمندان. سیستمی که از سالمندان نیازمند به کمک و درمان مراقبت می کند. این مراقبت توسط شهرداری ها و با تخفیف (سوبسید) اجتماعی انجام می شود. خدمات خانگی، اقامتگاه ویژه ی بازنشستگان و خدمات حمل و نقل ازجمله ی این مراقبت هاست. شهرداری ها حق دارند که هزینه ی این خدمات را از بازنشستگان دریافت کنند، اما باید مراقب باشند که آنها مبالغی نیز برای پرداخت هزینه های دیگر خود دراختیار داشته باشد.

پایه و اساس کار ما در رادیوی سویدن خبرنگاری معتبر و بی طرفانه است. رادیوی سویدن یک رسانه غیر وابسته از نظر سیاسی، مذهبی و اقتصادی است که درجهت منافع هیچ نهاد عامه ویا فرد مستقل فعالیت نمی‌کند.
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min Lista".