Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på http://kundo.se/org/sverigesradio/

دوشنبه ۲۵ سپتامبر، ۳ مهر ماه ۱۳۸۵

پخش شده måndag 25 september 2006 kl 17.27
1 av 4
شیرین عبادی
2 av 4
شهلا لاهیجی
3 av 4
نمایشگاه کتاب یوته بوری
4 av 4
علی رهنما

تهیه کننده: طاهر جام برسنگ

* برنامه‌ی امروز اختصاص به نمایشگاه بین‌المللی کتاب یوته‌بوری دارد. در ابتدا گزارشی از این نمایشگاه می‌شنوید با تمرکز بر مسئله‌ی آزادی بیان، یعنی موضوع محوری نمایشگاه امسال کتاب. در برنامه‌ی دریچه‌ای بر جهان فرهنگ، گفتگویی می‌شنوید با شهلا لاهیجی درباره فعالیت‌های انتشاراتی در ایران.

نمایشگاه بین‌المللی کتاب یوته‌بوری با موضوع آزادی بیان از روز پنج‌شنبه ۲۱ سپتامبر آغاز به کار کرد و روز گذشته، یکشنبه ۲۴ سپتامبر پایان یافت. انتخاب تم آزادی بیان به عنوان موضوع اصلی نمایشگاه امسال، ابتکار انجمن بین‌المللی ناشران و پن سوئد بود و غرفه‌ی مشترک این دو جریان، سن آزادی بیان یا Stand up for freedom of expression به عنوان قلب نمایشگاه امسال طی چهار روز به برکت حضور نویسندگان، ناشران و شخصیت‌های فرهنگی از سراسر جهان و برپایی سمینارها و برپایی جلسات پرسش و پاسخ همواره در تپش. ساعت ۱۰ بامداد روز پنجشنبه ۲۱ سپتامبر، نمایشگاه کتاب در همین غرفه گشایش یافت. در مراسم گشایش نمایشگاه، برنده‌ی سال جایزه‌ی آزادی ناشران The IPA Publishers’Freedom Prize معرفی شد.  جایزه‌ی آزادی ناشران از سوی انجمن بین‌المللی ناشران که در سال ۱۹۹۸ پایه گذارده شده به ناشری داده می‌شود که با فعالیت خود به آزادی قلم و بیان خدمت کرده باشد. برنده‌ی امسال جایزه‌ی آزادی ناشران، مدیر انتشارات روشنگران از ایران بود. شهلا لاهیجی برنده‌ی سال جایزه‌ی آزادی ناشران، به گفته‌ی دبیر سازمان بین‌المللی پن از بین شمار بسیاری، از سوی اعضای انجمن بین‌المللی ناشران، ناشران منفرد و سازمان‌های دفاع از حقوق بشر نامزد دریافت این جایزه شد. لاهیجی با اشکی که در چشمانش حلقه زده بود جایزه را دریافت کرد و گفت من در اینجا نماینده ناشران بسیاری از کشورم هستم که مشکلات متعددی دارند. همچنین نماینده نویسندگان بسیاری که آثار خود را نمی‌توانند به چاپ برسانند. لاهیجی ادامه داد خوشحالم که این بار برای دریافت جایزه‌ام در محل حضور دارم چرا که زمانی که جایزه‌ی پاندرا را به من دادند در زندان بودم و نتواتستم برای دریافت آن حاضر شوم. با شهلا لاهیجی گفتگویی کرده‌ام درباره‌ی فعالیت‌هایش که در دریچه‌ای بر جهان فرهنگ امروز خواهید شنید. ۸۵۰ ناشر، سازمان، انجمن و کتابفروشی در نمایشگاه امسال کتاب یوته‌بوری صاحب غرفه بودند، علاوه بر ناشران و شرکت‌کنندگان سوئدی نمایندگان ۲۰ کشور دیگر در این نمایشگاه غرفه‌های خود را دائر کردند. شمار نویسندگان و سخنرانان شرکت کننده در ۲۲۰۰ برنامه‌ی گوناگون این نمایشگاه ۷۴۳ نفر عنوان شده است و  در طول چهار روز مجموعا ۱۰۲۶۰۵ نفر از نمایشگاه کتابی که موضوعش آزادی بیان بود بازدید کردند. ایران، چین و کوبا از کشورهایی بودند که به کرات نامشان در سمینارهایی که برای طرح آزادی بیان برگزار شد، شنیده می‌شد. آزادی بیان در ایران موضوعی‌ست عیان که چندان حاجتی به بیان ندارد و فقط به این مختصر اشاره کنم که جمهوری اسلامی ایران از سوی سازمان گزارشگران بدون مرز بزرگترین زندان روزنامه‌نگاران لقب گرفته و رهبر آن علی خامنه‌ای بزرگترین زندانبان. در این برنامه به طور گذرا این موضوع را از زبان برخی از شرکت کنندگان در نمایشگاه کتاب بررسی خواهم کرد. اما ابتدا نیم نگاهی به وضعیت داویت ایزاک، روزنامه‌نگار سوئدی-اریترائی که ۵ سال است که در اسارت رژیم اریتره است. لیف اوبرینگ، سخنگوی کمیته‌ی دفاع از داویت ایزاک که همراه با اتحادیه‌ی ژورنالیست‌ها، گزارشگران بدون مرز، کلوپ ناشران و چند تشکل دیگر برای آزادی داویت ایزاک تلاش می‌کنند در گفتگویی با صدای فارسی رادیو سوئد در مورد وضعیت امروز داویت می‌گوید آخرین باری که با وی صحبت کردیم در ماه نوامبر بود که داویت ایزاک برای مدتی کوتاه از زندان آزاد شده بود. بر اساس اطلاعاتی که امروز از وی داریم در زندان چندان تحت فشار نیست، اما این اطلاعات را نمی‌توان کاملا تائید کرد. لیف اوبرینگ ادامه داد که برای آزادی او هر سه‌شنبه یک نامه‌ی اعتراضی به سفارت اریتره می‌دهیم. از این گذشته وزارت امور خارجه نیز اقداماتی انجام می‌دهد که نمی‌توان تا زمانی که خود این نهاد از این اقدامات حرفی نمی‌زند، در موردش صحبت کرد، نمایندگان پارلمان هم تلاش می‌کنند تا سفارت اریتره را برای آزادی داویت ایزاک مورد فشار قرار دهند و همچنین نمایندگان سوئد در پارلمان اروپا هم برای آزادی وی تلاش می‌کنند. یان الیاسون، وزیر خارجه‌ی پیشین هم تلاش خود را می‌کند. مبارزه برای آزادی ایزاک در همه‌ی سطوح در جریان است.  در نمایشگاه امسال کتاب یوته‌بوری چون هر سال ایرانی‌تباران نقشی فعال داشتند. محمد فضل‌هاشمی، مسعود کمالی، آذر محلوجیان، از سوئد و برنده جایزه‌ی نوبل صلح در سال ۲۰۰۳، شیرین عبادی، ناشر برنده‌ی جایزه‌ی آزادی ناشران، شهلا لاهیجی و مدیر انتشارات کاروان آرش حجازی از ایران و علی رهنما دبیر کل انجمن روزنامه‌های جهان World Assosiation of Newspapers (WAN) از پاریس. علی رهنما، به همراه یوران روسنبری نویسنده و روزنامه‌نگار شناخته شده‌ی سوئدی و هاگ میلز، نویسنده و روزنامه‌نگار بریتانیایی با تخصص در زمینه‌ی جهان عرب در سمیناری با عنوان آزادی بیان و بهره‌های اقتصادی شرکت کرد. رهنما معتقد است که هر چند هنوز در برخی از کشورهای جهان نظیر چین و ایران روزنامه‌نگاران و روشنفکران با روش‌های شناخته شده‌ی کلاسیک سانسور و حذف می‌شوند و گاه دامنه‌ی حذف آنان به قتل و حذف فیزیکی‌شان هم کشیده می‌شود. با علی رهنما را پس از سمینار آزادی بیان به گفتگو نشستم. شیرین عبادی برنده‌ی جایزه صلح نوبل در سال ۲۰۰۳ ایرانی دیگری بود که در سمیناری در نمایشگاه کتاب یوته‌بوری درباره‌ی کتابش «ایران من» Mitt Iran توضیحاتی داد. او در پاسخ این پرسش گرداننده‌ی سمینار که برای گسترش آزادی بیان در ایران چه باید کرد گفت پخش خبرهای درست مربوط به نقض حقوق بشر در ایران کمک بزرگی است. وی در پاسخ همکارمان که آیا پخش خبرهای مربوط به ایران از سوی منابع غربی موجب واکنش منفی حکومتگران نمی‌شود گفت عصبانی شدن یا نشدن آنها مهم نیست. مهم این است که تشخیص بدهیم کار درست کدام است.

* دریچه ای بر جهان فرهنگ

در برنامه دریچه ای بر جهان فرهنگ گفتگویی داریم با شهلا لاهیجی در مورد شرایط چاپ و انتشار کتاب، ممیزی و سانسور کتاب در ایران

پایه و اساس کار ما در رادیوی سویدن خبرنگاری معتبر و بی طرفانه است. رادیوی سویدن یک رسانه غیر وابسته از نظر سیاسی، مذهبی و اقتصادی است که درجهت منافع هیچ نهاد عامه ویا فرد مستقل فعالیت نمی‌کند.
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".