دولت می‌خواهد موزه‌های خود را رایگان کند

5:50 min

دولت قصددارد موزه‌های دولتی را برای مردم رایگان کند. این پیشنهاد دولت واکنش های بسیاری را برانگیخته و باعث نگرانی بعضی موزه‌های خصوصی از کم شدن تعداد بازدیدکنندگان شده‌است.

یان برومن(Jan Broman)، بنیان‌گزار موزه‌ی عکس(fotografiska museet) در استکهلم دراین‌باره می‌گوید: من فکرمی‌کنم این کار کار اشتباهی‌ست. ما دیگر هیچ بازدیدکننده‌ی جدیدی نخواهیم داشت. در موزه‌های خصوصی ما با وقت مردم رقابت می‌کنیم. زمانی که مردم می‌توانند موزه‌های دولتی را که رایگان است برای رفتن، برگزینند، دیگر به موزه‌های خصوصی نمی‌آیند. این شرایط از نگاه رقابتی که میان موزه‌ها وجوددارد، برای ما فوق‌العاده تاسف‌بار خواهدبود.

اکنون موزه‌های خصوصی از رونق خوبی برخوردارند. موزه‌ی عکس(fotografiska museet)، موزه‌ی آببا(ABBA) و موزه‌ی آرتی‌پلاگ(Artipelag) در ورمدو(Värmdö) در استکهلم، موزه‌های جدید با مالکان خصوصی هستند. این موزه‌ها در مدتی که از بازگشایی‌شان می‌گذرد به موزه‌هایی با بیشترین تعداد بازدیدکنندگان تبدیل شده‌اند. در این شرایط دولت تصمیم گرفته تا ورودی موزه‌های دولتی را بردارد. این پیشنهاد دولت با هدف دردسترس قراردادن فعالیت‌های فرهنگی برای مردم و ایجاد شرایط مناسب برای کسانی‌ که در حالت عادی از موزه‌ها دیدار نمی‌کنند، انجام می‌شود. بیشترین تعداد بازدیدکنندگان از موزه‌ها را درحال حاضر، زنان میانسالی که در شهرهای بزرگ زندگی می‌کنند تشکیل می‌دهند. یکی از اهداف دولت ایجاد تغییر در این گروه از بازدیدکنندگان و دربرگرفتن گروه‌های‌ بزرگ‌تر دیگر از نظر سنی و جنسیتی ست. اما بنابرگفته‌های یان برومن، در موزه ‌ی عکس(fotografiska museet)، رایگان کردن ورودی موزه‌ها تضمینی برای به‌دست آوردن بازدیدکنندگان جدید نیست. برومن می‌گوید: این فکر که با رایگان کردن موزه‌ها تغییری در گروه‌های مختلف بازدیدکنندگان پدید می‌آید، فکر درستی نیست. باید برای ایجاد تغییرات و تشویق مردم به آمدن به موزه‌ها برنامه‌ریزی کرد. بازدید از موزه‌ها فعالیتی خاص و نخبه‌گراست. به همین دلیل نمی‌توان تنها با رایگان کردن آنها گروه‌هایی را که به موزه‌ها می‌آیند، تغییر داد.

گالری بونیر(Bonnier) که یک موزه‌ی خصوصی‌ست، هزینه‌ی ورودی ندارد و بازدید از آن رایگان است. سارا آرنیوس(Sara Ahrrenius)، رئیس این گالری هنری با یان برومن موافق نیست و برخلاف وی معتقد است که رایگان کردن ورودی موزه‌ها باعث داشتن حجم وسیعی از بازدیدکنندگان از موزه‌ها می‌شود و علاقمندی به فرهنگ را بالا می‌برد. آرنیوس می‌گوید: ما با هنر جدید و تازه‌ای کار می‌کنیم که مردم با آن آشنایی ندارند. تمام تلاش ما این است که مردم این هنر را بشناسند و تعداد بیشتری از آنها برای دیدن این هنر بیایند. اینکه ما این امکان را فراهم کنیم تا مردم به اینجا بیایند بدون اینکه بخواهند به هزینه‌های ورودی فکرکنند درحقیقت گشودن درها به روی مردم است. ورودی رایگان لزوما به معنی این نیست که مردم این موزه‌ها را انتخاب کنند بلکه مفهوم آن دردسترس قراردادن فرهنگ، انگیزه برای ایجاد علاقه به فرهنگ و حمایت از آن است.

پیشنهاد رایگان کردن موزه‌ها از جانب دولت مورد انتقاد قرار گرفته‌است. مخالفان با این پیشنهاد می‌گویند که این مساله می‌تواند با قانون رقابت شرکت‌ها در سوئد در تضاد قرار بگیرد و باعث پایین آوردن قیمت‌ها شود. اما آنگلو سکوگ(Angelo Skog)، در اداره‌ی کل نظارت بر رقابت در سوئد می‌گوید که در این پیشنهاد دولت هیچ نکته‌ای خلاف قانون رقابت در سوئد وجودندارد. سکوگ می‌افزاید: الان برای اینکه تاثیر این تصمیم را بر بحث رقابت در سوئد ببینیم زود است. اگرچنین اتفاقی رخ دهد ما می‌توانیم با دولت و بخش مربوط به این تصمیم‌گیری مکاتبه کنیم و درباره‌ی آن صحبت کنیم.

یک گزارش از سال ۲۰۱۳ نشان می‌دهد که رایگان کردن موزه‌ها بحث جدیدی نیست. بلکه در سال ۲۰۰۵، تعداد ۱۹ موزه‌ی دولتی در دوره‌‌ای که سوسیال دموکرات‌ها بر سر قدرت بودند، رایگان شدند. پس از این اتفاق این موزه‌ها بیشترین تعداد بازدید کننده را تا آن زمان داشتند. به نظر اریک پورل(Erik Peurell) در اداره‌ی دولتی تجزیه و تحلیل فرهنگ(Myndigheten för kulturanalys)، سخت می‌توان فهمید که آیا دولت در جذب کسانی که در شرایط عادی به موزه نمی‌روند با رایگان کردن موزه‌‌ها، موفق بوده‌است یا نه. وی می‌گوید: ما در گزارش می‌گوییم که نمی‌توان برای اثربخش بودن رایگان کردن موزه‌ها در جذب افرادی که کمتر به موزه می‌روند، مثالی آورد اما در مقابل برای اثربخش نبودن آن نیز مثالی نداریم. اما این گزارش نشان می‌دهد که ورود رایگان به موزه‌ها باعث بالارفتن تعداد بازدیدکنندگان به موزه‌ها می‌شود هرچند نمی‌توان گفت که این گروه دقیقا چه کسانی هستند.