Nationalno

Romano aktivismo adjes - thaj varekana

5:03 min

Arachi thela o kurko ando Almedalen sas inkherdo jek seminariums pa o romano aktivismo adjes - thaj sar sas varekana, soski si e diferencia?

O svedisko journalista thaj regisero o Gellert Tamas kaj kherdas sar exemplo o dokumentero "Lasermannen" si akanak aktivno kusa jek nevo filmo thaj dokumentero pa e romana skiritorkako thaj pinzarda aktivistkako trajo e Katarina Taikon, kaj thela 60-70-bersh marlaspe anda le romenge chachimata ando Svedo.

Thaj e diskussia thela e semiaria ando Almedalen sas sar mezijas o romano aktivismo atunchi maj palpale ande vrama, thaj sar mezij adjes.

O Gellert Tamas kaj kherdas o filmo pa e Katarina Taikon, thaj lako maripe anda romane chachimata te opral 40-bersh kodoleske, phenel ke si jek diferencia mashkar o romano aktivismo thela kodi varam thaj adjes, ferik ke zurales but anda kodol pushimata si majdur aktivni, thaj realni vi ande amari vrama adjes.

- O Svedo sas thela 60-70-bersh jek them kaj musaj sas te maren manush anda manushikane chachimata. Thaj kado patreto nas ame pa o Svedo, amen sas o patreto pa jek succesovo them bodulime manushendar, kaj ande but righa si chachipe.

- Ferik ke kodo them sas vi jek kherdino le manushendar ande struktura ke unji gruppi nas jek kotor anda them, specialnie jek le rom. Thaj kado shaj kherel ke las jek maj lasho patreto historicnie sar sas ando them thela kodi vrama, ferik ke inke maj importatno te dikhas kado exemplo vi adjes, ke romane citizentura vaj ande Europa vaj Svedo te avel le sa kodol chachimata sar intregi kaver citizentura, phenel o Gellert Tamas.

Kana dikhel o manush palpale ande vrama 30-40 bersh, les sama ke aktivistura sar exemplo e Katarina Taikon mangenas te avel le romen sa kodol chachimata sar kavere citizenton kaj trajin ando them. Tena avel jek diferencia kana avel kaj khera e manush te trajin, edukacia shavorenge, thaj bucha.

Ferik ke kana dikhes le ezera EU-migranton pe svediska vulici adjes, vazdelpe o gindo ke sa kadal problemura sa kade realisticni vi adjes, phenel o Thomas Hammarberg, phurano Eu-diplomato thaj sherutno ande Kommissia karing Antiziganismo.

- O problemo si ke le problemura majdur si sa kade, sar kornjo anda antiziganismo kaj majdur si. Sar shaj avel kade ke chi dam po agor ande kado pushipe thela kichi but bersh. Kana e parni kenjva pa so le rom nakhle ando Svedo thela 1900-bersh avilas avri, dhikle e manush ke o antiziganismo karing le rom si o atveto pe kado si muri nadzea ke e opinia pharudzola, phenel o Thomas Hammarberg.

Ferik ke o Gellert Tamas phenel ke sajek si jek diferencia kaj boldas ande maj lashi righ adjes, te dikhasa sar kaj sas de 30-40 bersh kodoleske ando romano pushipe.

Vov phenel ke adjes si but zora kaj chi birinas e manush te ginaves lensa angla kodo.

- Maj bulhij e buchi ando romano pushipe adjes. Naj jek pinzardo manush, sar e Katarina Taikon, kodi vrama sas intrego attencia pe late. Ferik ke dikhas ke adjes si jek zor, thaj ferik o fakto ke si jek romano representatno pe jek svedisko partia ando Europako parlamento si jek fantasticno bajo. Kamlemas o patreto pe kadi zor kaj si te vazdelpe maj zurales, phenel o Gellert Tamas.