Internationalno

Accader das 41 000 romen bucia

7:55 min

Kol chonendar inkerdas e organizacia Sensus jek seminarium pa le romengi situacia ande Europa. But vorbina pa integracia aj sar o Swedo marelpe anda kado. So vazdas mure jaka sas jek organizacia vaj jek programo anda Spaina kaj shutas pe te den bucia le romen. Sar vov vorbijas po seminarium ando Stockhlmo lem lesa kontakto ajlem te bushav lestar so von ande hispania keren.

Kado si jek programo kaj si kizdisardas ande Spania aj keren akana buci te den vi ande kaver themma ande Europa sar ande Rumunia. So von keren si ke putren lokalura vaj konturi sar ando Swedo kaj so o arbetsförmedlingen ferik ke kothe lende si le konturi feri le romenge.

Len si 49 konturi krujal intrego spania. Aj kado keren von de 11 bersz mindzar. Me vorbisardem kodole manuszesa kaj so inkrel kado programo o Alvaro Guitarez aj pushlem lestar sosko resultato von diken kadale programostar sunen so pennel,

O Alvaro Guitarez penelas ke 61 ezera zhene nakle le kursura kaj von dinne aj anda le si karing le 41 ezero romen buci aj anda kadal si karing 21 ezera stalo buciasa.

Dosta bare siffri kadal te dikesa pe le kaver themma ande Europa. Me lem kontatko le Arbetsförmedlingosa te bushav sar leromengi situacia si adjess ando Swedo te dikesa pe intrego them. So von birisarde te penne si ke akana lelpe jek projekto karing le Rom, no kado ferik karing le rom ando Malmö ke sar si akana naj varekon kaj so saj Delma atvetura tan nationalni, kaj si inkerde pa intrego them.

Mange interstno pelas sar e organizacia ande Spania inkerdzol sar von keren peski buci o Alvarez Guitarez del o atveto:

-O angluno bajo so si, si le romane mediatorura, kadal si manusz kaj so si sar referatura le romenge, aj von keren buci ot te lasharen le romenge ande kadal lokalura. Jek kaver bajo si ke ame keras amari buci aj kizdisaras katar o individo. Kade ke sako manusz avel peske problemosa, aj acharel ke vorta les saj zutisaras.

Muro dujto pushipe leske sas kon kerel buci ande le konturi. Sa rom keren buci aj inkren kado?

-amaro projekto si multikulturalno, aj but zhene kaj so kheren buci amende si rom. Ande le lokalni tanna si le mediatorura, aj kadal si rom, von butivar keren buci sar översättare ajzutin le romen te acharen sar te len le bucia.

Kana vorbijas lesa bushos ma so vov zanel pa Swedo aj pa le rom ando them, phendas ke dosta misto keren buci le romenca kathe, no ferik vov kamlov te butrel kasave lokulura vaj konturi le romenge vi kathe. Kado lem me maj dor aj phendem le manuszenge po arbetsörmedlingen te dikav soski si lengi reacia. Von pende mange ke kado saj tal interestno maj angle ande vrama ke sar si akana vorta laspe jek nevo projekto te zutin le romen. Le romen ando Malmö. No te inkres kasavo baro programo kaj si pa intrego them musaj te peres vaj te nakes varesoske problemura me pushlem ma le Alvarozestar so von nakle:

-anglunimastar sas e konturi Shutine ande kodol gava kaj le rom trajinas, no kotar dam po agor ke te si kade ke si duj gava kaj but rom trajin ande le aj amen si jek kontura ande jek gav chi aven le roma anda kaver. Kade ke adjess shuvas le konturi tenna za dor katar le gava aj tan varesar centralnie Shutine.

Po agor so pushlem lestar si katar vov lel e love te inkrel kado programo pe purne.

-o projekto si jek Kotor anda jek maj bari organizajica kaj buchol Fight against discrimination and racism, kade ke but anda amare love aven kotar, opruch kado den ame vi love katar le kommunura kaj le rom trajin. Aj po agor del ame o them love te saj inoras kado programo pe purne.

Love lel anda Europa, o programo si de 11 bersz, zutisardas 41 000 manuszen. Aj o plano zal maj angle. Kanna me pushlem katar o Arbetsförmedlingen sostar von kado chi kerde vaj chi keren phende mange ke chi zanen sostar. E situacia le romengi ando Swedo butivar penen ke lashij, no ferik saj avilo inke maj lashi. Sar si adjes si siffri anda rapporto katar e deligaciape le romane pushimata ke karingle 80% anda le rom ando Swedo si bi buciango, vaj kadal siffri si chache vaj na ashel jek pushipe kaj zipun so si bi attvetosko.