Internationalno

FN Klimatosko kidipe -sosko resultato si lestar?

4:35 min

Kana kidipe la lumake vizira po kidipe po agor kukole kurkesko te vorbin pep a o klimato, birisarde von varesar po agor te den kadale pushimatosa vaj maj siggo saj pennes kerde konpromissa te araken jek atveto. O durbanpaketet sar kaj shute leske o anav. But zhene loshakej ke le vizira birisarde te araken jek kasavi solucia, no ferik le manusz kaj marenpe anda o miljö kriticnij, ke za slabij le skirimata kaj si ande kado Durban paketet.

But anda kodo kaj si skirime ando Durban paketet si puranipe, anda le kidimata so sas ando Bali, Köpenhamn aj Cancun. Aj naj chinna informacia pa sode utsläpp themma keren, aj chi varesosko bersz kanna le utsläpp sitan maj cinne.

Kodo so kerde si ke lungarde o Kyotoprotokoll zi ando 2017 bersz, no o problemo kate si ke but bare themma naj pangle kadale protokolosa, sar e Amerika, Kanada, Japonia aj chi e Russia. Kodo so sas o maj konkretno anda kado kidipe sa ske le 194 themma kaj sas po tan, pende ketane ke site araken jek nevo avtal karing o klimato kanna della o kyotoprotokoll pe pesko agor, aj kaj site lel pe ando 2020 bersz.

Kado so za lungo vrama penne but manusz, no e miljöministerka e Lena Ek pennel le ekoske ke voj sar tenna avel loszakij.

O Nevo avtal sital panglo, no feri ke shude les pe vrama maj angle.

So inke si nevo si e zeleno klimatoski fonda, kaj so maj anglal chi birinas te den po agor sar te keren lassa. Kadi si jek fonda kaj le barvale themma site shon love andre aj le maj chorre te len love latar, ot te keren buci te lasharen e klimatoski situacia, no ferik ke sar si akana chi zanen sar o ekonomicno kotor si te keren.

O Swedo kamlov te dikel maj javni skirimata pa kado aj sar kado sital bindande vaj panglo, no sar tenna avel acharel o regeringo ke le formuleringar si dosta lashie aj den kodi gvarancia ke po lashio dromi. Le miljöorganizacji aj e opozicia kriticnij palem karing kado.

O resultato naj dosta zuralo, ke naj le kontraktura shutine kade tann bindande pennen le manusz anda Green Peace. Aj sakasavo gindo si le Svante Axelssonos, kaj si o generalsekreterare anda Naturskyddsföreningen. Vov kamlov te dikel maj konkretni solucji sar o manusz te kerel te cinarel o utsläpp pa koldioxid, pennel vov le ekoske.

Stefan Henningsson si e sherutno po klimato anda Världsnaturfonden.

E Matilda Ernkrans kaj si le socialnidemokratongi miljöpoliticno talesperson dikel ke si vi possitivni aj vi negativni aspektura pe kado kidipe. O resultato naj kade ked inne po agor sar te ratulin e situacia kaj si pa klimato, no ferik ke sajek mistoj ke dinne po agor le kidimasa. Aj kado gindo inkrel vi e Åsa Romson kaj si e språkrör anda Miljöpartiet.

O Jens Holm anda Vänsterpartiet pennel sakado ferik vi kriticnoj sar o regeringo inkerdas peski rolla.