Finansminister Anders Borg om Grekland och euron. Foto: Scanpix Montage: Sveriges Radio.
Nationalno

Grekosko nevo alosribe vazdel rekaciji ando EU

O Grekland tordziol angla jek nevo alosaripe de sar e regeringoske negozaciji chi gele sar trobuj. Thaj akanak zian maj dur e spekulaciji chi o them mukhela o euro vaj na. No sosko effekto del kado ando Svedo, thaj so phenen e EU:s finansovi ministrura?

Kana o Svedosko finanzovo ministro o Anders Borg thaj e kaver finansovi ministrura anda EU maladzile ando Bryssel marcine, sas kade ke so varekana sas o gindo ke o Grekland shoha chi mukhela o euro, kerdzilas jek possibilita ke shaj kam mukhen les.

Kana chi gele e zumajimata te bodulin jek nevo grekisko regeringo thaj ke site avel jek nevo alosaripe ando them, gindon so maj but ziene akanak ke avla grekisko statsbankrutt thaj ke chi avla o euro.

No apol sosko effekto shaj kado del ando Svedo? O Staffan Sonning kaj si ekonomiako korrespondento anda Ekot, phenel ke e Svedos si dosta lashi chansa. Maj barij e chansa sar kaverenge. Anda kodo ke e Svedos si zurales lashe themeske finsansura akanak.

O regeringo inkerdas e love zurales thaj akanak diskutulin ke e Svedos si za but love. Shaj diskutulis chi o effekto ke oe Svedo inkerdas o lov kade zurales si mishto vaj na. Ferik ke o effekto si ke te ziala chores ande Europa si love ando them te kheres tena avel zuralo o kriziso, phenel o Staffan Sonning.

E svediska bankonge ekonomicni kravura po Grekland si zurales csine, thaj vi kana avel kaj e skattoske love kaj dine undzile le themeske naj bare e summi anda kodo ke maj but dine e eurozonens thema e lånura vaj undzilimata. O Svedo das jek csino kotor anda love anda o Internationella valutafonden (IMF). Te ziala o Grekland bankrutt chi avla baro o effekto ando Svedo anglunimastar phenel o Staffan Sonning. Ferik ke shaj avla zuralo effkto ande Portugal, Spanien thaj Italien.

O Staffan Sonning phenel ke o kaver paso si ke o Svedo shaj lela jek zuralo effekto. Te avla kade ke o Grekland mukhela o eurozonen si e risika ke avla kaos ande Europa thaj jek nevo krisiso ande Europa dela effekto po Svedo absolutnie. O Svedo si jek csino them kaj inkrel les o exporto, thaj maj but anda exporto zial ande Europa. Anda kodo te avla jek kriziso ande Europa malavela direkt vi po Svedo

Adjes ferik jek anda desh svedura pendov ja pe jek svedisko euromedlemskap ke kamlov euro ando them zamias svediska koroni. Kado sikavel jek rhodipe anda SOM-institutet ando Göteborgs universitet kaj prezentulisarde o paluno kurko. O rhodipe kherde pala o milaj kuko bersh, thaj but ziene phenen ke inke maj csino avilovo o procento te kherdov o rhodipe akanak. Ferik ke sar mezisardov e svedisko ekonomia te avilov ame o euro adjes?

Zurales pharesij te phenes, ferik ke shaj phenes ke chi avilov ame kasavi lashi ekonomia sar kaj si ame akanak. Te dikhesa palpale so kerdzilaspe kana maladas o kriziso ando 2008 bersh, pelas atunchi o kurso pe svedisko korono 16 procentonsa. Kado kherdas ke amaro exportindustria sas inkherdi vastendar thela o kriziso, anda kodo ke e chimin pe amare produktura sas maj csini ande luma.

Kado das amen protecta ando kriziso. Kado si o problemo le themeske Grekland ke kana pherel e Europa ando kriziso chi birij o them te csinarel e vartosht pe pesko lov, anda kodo ke naj le ferik ke panglej kaj o euro. Kade phenel o Staffan Sonning, ekonomiako korrespondento ando Sveriges Radios Ekoredakcia

Grunden i vår journalistik är trovärdighet och opartiskhet. Sveriges Radio är oberoende i förhållande till politiska, religiösa, ekonomiska, offentliga och privata särintressen.
Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".