Jekh terni romni ando Auschwitz.
nationalno

Adjes si o ariat akardo "Zigenarnatten" kana sas mundardo 3000 rom ando Auschwitz

So sas o "Zigenarnatten"
3:25 min

O ariat savo si akardo kristalnatten aj sas o ariat kaj pabarenas aj mundarenas le judovon si jekh prinjardo ariat aj shaj arakel o manush but informatcia pe kado pe but internetosko riga numa o ariat so si akardo Zigenarnatten vaj Zigunernacht chi janen but manush pa.

Pe le internetoski riga truno arakes variso aj andi schkoli chi sicharen avri pe kado ariat sar sicharen avri pa o ariat so si akardo kristalnatten. Aj anda kudo ame das tume o informatsia pe sar lape o dujto lumjaki maripe le nazistoria parode lengo politika kharing e rom. Von chi maj inkerenas e diskriminatsia vaj le trakasserier numa lenaspe te mundarenle vaj sar phenelpe shveditska te kheren massmord pe lende.

Manush kaj sas le variso romano andi lende sas line tele khatar e ketani aj sas chuchilde. Ando tema kaj sas ockuperade khatar le nazistoria lape jekh situatsia kahring e rom so vuchem sas kharing le juduvoria. Ando foro Lodz so si ando polska phandavenas le rom andre ando o ghetto kaj beshenas e judovon.

Ando o purano Russia sas mundarde le rom ando massavrättningar andektan kon le judovon khatar o SS. Ando Baltika aj Krim mangenas le Njamtsisko regeringo te mundaren le rom kaj sas pel droma. Le rom sas dine opre sar manush kaj kherenas spionera aj vi kaj sas le nasvalimata so pherenas le kavren.

Ando o campo Auschwitz sas vasdino jekh specialno tan kaj tonas sar majbut 20.000 rom anda sa o Evropa aj sas akardo "zigenaravdelningen" vaj o tan e romenge. O prinjardo doktoro e nazistonge Josef Mengele kherda chore exprimentoria vi pe glati aj vi pe maj pure.

O ariat maschkar o dujto aj trito augusti o bersh 1944 si akardo o Zigenarnatten vaj o ariat le romenge, pala kudo ke kudo ariat sas mundardo sa le rom kaj beshenas ando campo Auschwitz aj kudo ariat sas 3000 rom shutine ando le gaskammare vaj khera gasosko.

Naj jekh spicifichno siffra pe sode rom sas mundarde tala o dujto lumjaki maripe numa so gindin le roditororia aj le manush kaj kheren butchi kon historia phenen ke karing le 1 milijonoria rom sas mundarde tala o dujto lumjaki maripe anda sa o evropa.

Grunden i vår journalistik är trovärdighet och opartiskhet. Sveriges Radio är oberoende i förhållande till politiska, religiösa, ekonomiska, offentliga och privata särintressen.
Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".