Romane familje avri shudinej pa peske thana ande Francia, o Sveriges Radio bishadas reporterka kothe po tan. Foto: Vibeke Knoop Rachline/Thella Johnson/Sveriges Radio
Nationalno

Shuden le romen anda Francia

Romengi situacia ande Francia
4:16 min

Ande Francia das peski vorba e themesko presidento o Francois Hollande, ke chi inkrena khasavi zurali politika kharing le rom anda östra Europa, sar khaj inkrelas o bilo presidento o Sarkozy, aj khaj shutesas bari kritika kharing khado. Akhana phende ke site shon love pe integracia aj te aven maj but bucha.

No feri ke majdor trajin ezera rumunitska aj bulgaritska rom pe vatri krujal e Francia. Pe khadal läger, vaj thana khaj le rom trajin aven le polici aj shuden le avri, aj phagren khodo so le rom shute opre te shaj soven, aj khado shaj del phare aj bare konsekvensura le romane shavorenge.

7 deteharaj aj o kham vorta so las te sikadjol, aj akana khade jokhor avile duj policiake piketer aj vi maj cine matori pashon aj phandaven tele o drom khaj zal khaj le läger, kothe khaj si madrasura, cerhi aj phagerde skamina khaj le rom khide te avel le khaj te beshen aj khaj te soven, aj kado shute von nador anda Montrauil.

Aj khade lel jek zuvli te pashol khaj le rom jekhe lilesa ando vas, o lil si ke e regionalno krisi line e decizia ke le romen trubuj te shuden avri.

Le familji khaj si sa po sa 40 zhene aj desh anda le si shavora, len te khiden peske bajura, aj o brishind shorel. But anda khadal rom kherde khado ab ana jokhvar feri butivar, ke trade ande Francia avile ande

Rumunia j kothar phale trade ande Francia. Aj iva chi birin te arakhen peske bucha aj te shon pesko trajo po tan kathe ande francia, bizinpe von maj dor ke shaj avla maj lasho o trajo kathe lenge shavorenge. Maj lasho traj osar kaj shaj avilo le ande Rumunia.

Ande rumunia naj bucha, naj skola amare shavorenge, naj chi soske possibiliti phenel o Remus khaj avilas ande Francia de trin kurke khodoleske peska romniasa aj peska shtare bershengira shejasa.

Desar o bilo regeringo aj o presidento o Nicolas Sarkozy linesas bari kritika anda peski politika kharing le rom, pharudzilas dosta but kathe.

O nevo regeringo shutas vi maj but zor te kheren jek koaperacia la Bulgariasa aj vi la Rumuniasa, aj shute vi love tal jek integraciako projekto ande Francia. Jek anda le punktura site avel maj cino arbetsgivar avgift le firmenge te lena buciarnikon anda khadal duj neve EU thema.

No ferik sar tena avel traden maj dor le polici, kothe khaj le rom trajin aj shuden la avri pe khodol thana.

Akana chachimasa te phenes maj but khasave bucha kheren le polci, ke shuden avri le romen. Chi amen chi chalol ke le rom musaji te trajin p ekhasave thana khaj shaj nasvajven vaj vi shaj navet del le phuske varekon. Ame khamas te dikhas jek plano pe maj lungo vrama, te shaj arakhas lenge khaj te trajin. Sar si adjes naj le vräkningar khade aggresivni sar khaj sas majanglal, no sar tena avel maj dor pharesi khadal situacji le shavorenge phenel e Ramona Strachinaru anda e organizacia Association Logement Jeune 93, khaj kheren buchi pe le romane chachimata ande Francia.

E birgitta ohlsson khaj si e Eu-ministerka, sas adjes po p1 morgon te vorbij pa khadi situacia. Aj phenel ke o manush chi birij te pachal ke ando 2013 bersh maj dor khasavi situacia si, aj phenel ke chavora site phiren ande skhola, aj na te trajin pe vulici tan tanestar.

Voj vi phenel ke o problemo si ke maj anglal shudenas le romen avri anda them sar gruppa aj na sar individon. Aj khade nashti kheren ke chi zhanen khon kherdas soski dosh, aj vaj vogule kherde vareso ot te shuden le avri anda them. Aj khado zal kharing o regulo khaj si ando eu o fria rörelsen, no chi phenel ke chores kherde le polici ferik ke phenel ke trubusardov maj zurales te inkren vorta khado regulo

Maj dor phenel e Birgitta Ohlsson ke trubujas tan sanktcji kothe khaj birin strafo te shon pe le thema khaj kheren kränka le manushen khaj trajin kothe, sar ke kheren kränka le romen khaj si jek nationalno minoriteto, vaj ke chi mukhen jek pride festivalo. Ande khasave situacji trubujas te den lovengo strafo khadale themen,

Aj zipun khadal tematura zan maj dor, zumaven le rom maj dor te arakhen peske thana kothe khaj shaj avla lenge shavorenge maj feder.

Grunden i vår journalistik är trovärdighet och opartiskhet. Sveriges Radio är oberoende i förhållande till politiska, religiösa, ekonomiska, offentliga och privata särintressen.
Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".