Seminari pa e roma ano Finladosko instituti ano Stockholmo.
Nationalno

Seminarium pa e romani situacia ande Europa

Edukacia si o maj importantno pushipe..
5:18 min

But thema ande Europa formulisarde diferetni strategiji pe romani inkludacia. Sar exemplo si la Svedisko romani-strategija o goalo vaj o mål ke kodo rom vaj romnji kaj perdziol 20 bershengo vaj bershengi ando 2032 bersh si te avel kodole manushes sa kodol chansi ando trajo sar kodole manushes kaj naj rom.

E Finlandosko politicnto programo le romenge, si te evel jek exemplo kavere themsenge kana avel kaj e romani integracia. Ferik ke soski si e sitiuacia e romengi ande Europa chachimasa?

E Astrid Thors phurani migraciaki ministerka, Europaparlamentariker thaj riksdagsledarmot ando Finlando, las kado bersh o than Högkommissarie pe pushimata pa nationalni minoritetura ande internationalno organizacia, Organisationen för säkerhet och samarbete i Europa vaj OSSE.

- E situacia si brigaki, ferik ke e diferencia adjes si ke maj but zianglipe. Me gindij ke varekana sas e situacia thele phandadi. Thaj kade si de 20 bersh. Ferik ke e ostatnji 5-10 bersh vazdaspe o zianglipe ke trobuj vareso kherdo le romenege. E romane manush si terne thaj len jek maj slabo edukacia, maj chorre phuterde servisura thaj maj chorre possibiliti te bodulin pesko trajo, thaj kade nashtik avel, phenel e Astrid Thors.

Le rom si jek anda maj diskriminovani manush ande intrego Europa. Thaj vi te si kade ke trajisarde ande unji thema sar Svedo thaj  Finlando shela bersh nakhen le rom majdur xenofobia thaj diskriminacia. Kadale vorbensa kezdisardas o  direktori anda Finlandsinstitutet o Anders Eriksson o khidipe.

Thaj thela seminarium vorbijas e Astrid Thors pa rom kaj mardzion thaj nakhen vi fyzicno thaj vi psychicno diskrimacia ande thema sar exemplo Czecho. Voj phenel ke kado kam chi dikhes phuterdes ando Svedo vaj Finlando, ferik ke e diskriminacia majdur si bari. Thaj te shaj avel jekhipe si o maj importatno pushipe ande Europa angla late e edukacia le terne romenge.

- Maj but fokus trobuj shutino pe edukacia, anda kodo ke kasavo baro kotor anda e romani natcia si terne manush. Thaj adjes kana naj tu edukacia naj tu chi soski chansa. Thaj e romane ternjimaton si sar jek handikapp ande thema kaj si jek zurali tradicia ke e buchi zial angle ande generaciji, thaj kado chi zial adjes. Thaj me gindoj ke informacia romane ziuvlange thaj jek maj lashi sastimasti situacia si importatno, phenel e Astrid Thors.

Kaj majdur phenel ke po jek  EU-levelo zumaven e membronge thema o te formulin jek ram vaj jek standardo pe romani inkludacia, kaj pala kode site implementulin ande thema kaj rhoden te kerdzion membrura ando EU.

- Manush kaj ande phurani Jugoslavia hasarde peski identifikacia, muri organizacia kusa Eu-kommisa zutin kadale manushen, thaj vi o Europarådet kherde buchi kusa mediatorura thaj brobyggare.

E Astrid Thors phenel ke jek positivno bajo si ke majbut love si akanak shutine pe Europake rom, ferik ke o problemo si ke na misndik resen le love kothe kaj trobuj.

Grunden i vår journalistik är trovärdighet och opartiskhet. Sveriges Radio är oberoende i förhållande till politiska, religiösa, ekonomiska, offentliga och privata särintressen.
Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".