Du måste aktivera javascript för att sverigesradio.se ska fungera korrekt och för att kunna lyssna på ljud. Har du problem med vår sajt så finns hjälp på https://kundo.se/org/sverigesradio/
Nyheter och program på romani
Jarmo Lainio thaj Gustav Fridolin ando Rosenbad
1 av 2
Jarmo Lainio thaj Gustav Fridolin ando Rosenbad
Jarmo Lainio thaj Gustav Fridolin ando Rosenbad
2 av 2
Jarmo Lainio thaj Gustav Fridolin ando Rosenbad

Nationalni minoritetni chiba ande shkola

7:49 min

O regeringo shute jekhe specialno rhoditores te kherel buchi te dikhel pherdal proposalura pe maj lashe possibiliti kana avel kaj e dejaki chib.

Adjes angla 11 angla mizmeri presentulisardas o professor Jarmo Lainio anda Stockholms univeristet pesko rhodipe, thaj kade phenel vov kana ame anda Radio Romano kherdam lesa intervjucia.

 - Vi te si ke kadal propsalura chi avna gata sar zakono pe kaver shkolaki termina, si sicharen adjes e possibilita te kheren vareso, sar exemplo te shuven e dejaki chib sar jek kotor anda shkolako djes, kado shaj kherdov jek maj lashi situacia vi le sicharenge thaj vi le studentonge. Thaj me vi pachav ke shaj linov te dikhen sode chasura sicharen le shavoren pe jek komunalno levelo, te djan ande sa kodi direkcia sar o o rhodipe te te vazden e vrama, phenel o professor Jarmo Lainio.

Ferik ke kathe birij te avel jek problemo kana avel kaj maj but sicharipe. Thela presskonferanso sas vi presentovani sar ande unji minoritetni gruppi sar exemplo le rom zurales hibazin sichara kana avel kaj le diferenti dialektura ande romani chib.

Thaj te shaj sichares majbut tobuj maj but sichara. Vareso kaj vi o edukaciako ministro o Gustav Fridolin gindoj.

- Jek importatno kotor anda edukacia si te aven dosta sichara. Thaj kathe kherdam ame pari bucha, thaj vi o rhoditori phenel ande proposalura ke trobuj majbut kherdino akutnie. O kaver importantno si te phandas o chachipe kaj jek chib kaj jek kotor chasura kaj shaj vi sichos kadi chib, te shaj avel jek lasho resultato ando djanglipe kana avel kaj skiripe thaj ginajipe, phenel o Gustav Fridolin.

Ferik ke vorta kana avel kaj kado ke hibazin romane sichara ande dejaki chib, si jek plano ande proposalura sar te den po agor pe kado problemo, phenel o professor Jarmo Lainio.

- Kana avel kaj e romani chib si planura te kheras buchake edukaciji kaj del manushen kaj kheren buchi ande shkoli possibiliti te len edukacia pedagogicnie. Thaj kado das lasho resultato zanas pala kursura kaj sas ando Södertörn. Pala kado chi avna auktorizovani sichara, ferik ke avla le pedagogicno eduacia. Kado si jek dosta lungo drom kana nas jek akademicno sicharengi tradicia romenge ando Shvedo, thaj kaj si but diferetni dialektura ande romani chib kherel kado vi maj phares, phenel o Jarmo Lainio.

Jek kaver proposalo ando rhodipe kaj sas presentovano katar o Jarmo Lainio thela presskonferanso, si vareso kaj bushol "Garanterad undervisningstid", vaj jek garantia pe sode vrama studentura sichon peski minoritetno chib kaj si o gindo te vazdene vrama maj thele pe duvareste kaj e duj chasura ando kurko.

Thaj pe kado trobuj soluciji vi lungona thaj vi skurtona vramake, sar exemplo kadi edukacia ande pedagokika phenel o professor Jarmo Lainio majdur.

Jek kaver kotor anda problematika kaj si le romane ternjimaton kana avel kaj e chib si ke kodol kaj akanak phiren ande shkola vaj ande gymnazia nas le dosta sicharipe, thaj shaj avel za puzno. Ferik ke pe kado kamel o Jarmo Lainio te arakhel jek solucia, phenel vov ando Radio Romano.

- Jek anda proposalura kaj shutan si te birin studentura te sichon peski dejaki chib ande gymnazia, vi katar jek levelo kana chi djanen e chib. Ferik ke kado shaj avel phares sar kaj mezij e situacia adjes. Trobuj majbut informacia thaj zanglipe ande komuni, phenel e O Jarmo Lainio majdur.

Po paluno thela konferanso sas vi presentovano statistika thaj jek kartografia sar e situacia mezij ando Shvedo kana avel kaj sicharipe ande dejaki chib pe minoritettni chib, thaj so sikhdzilas si ke so majbut romane studentura kerdzon auktorizovani te shichon peski dejaki chib, ferik ke chi aven pe lektiji te sichon. Kado trobuj pharudino, thaj maj atraktivno si te avel o sicharipe, phenel o Jarmo Lainio.

Akanak site avel intrego rhodipe kaj si kherdino karing le minoritetni chiba pherdal dikhlo katar o regeringo thaj organizaciji zipon avna gata zakonura, kado bushol ke le proposaloura akanak si thela remisso, ferik ke mishtoj kaj kado materialo akanak si avilibilno, phenel e edukaciako ministro o Gustav Fridolin.

Ljudklippet är från avsnittet
Grunden i vår journalistik är trovärdighet och opartiskhet. Sveriges Radio är oberoende i förhållande till politiska, religiösa, ekonomiska, offentliga och privata särintressen.
Har du frågor eller förslag gällande våra webbtjänster?

Kontakta gärna Sveriges Radios supportforum där vi besvarar dina frågor vardagar kl. 9-17.

Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".