خزمه‌ته‌ پزیشکییه‌کان، نادرێته‌ په‌ناخوازنی گومجێ

حیزبه‌کانی ناو حوکوومه‌ت له‌ سه‌ر ئه‌وه‌ی ئاخۆ ئه‌و په‌ناخوازانه‌ی ئیزنی مانه‌وه‌ له‌ سویدیان وه‌رنه‌گرتووه‌ بۆیان هه‌بێ که‌ سوود له‌ چاوه‌دێرییه‌کانی پزیشکی و نه‌خۆشه‌وانی وه‌ربگرن یان نا، هێشتا خۆیان یه‌ک لا نه‌کردۆته‌وه‌. گه‌لێ پارێزگه‌ چیدی چاوه‌ڕێی وه‌ڵامی حوکوومه‌ت نه‌ماونه‌ته‌وه‌ و خۆیان بڕیاریان داوه‌ که‌ ئه‌م خزمه‌تانه‌ پێشکه‌شی په‌ناخوازانی شاراوه‌ بکه‌ن. ئه‌مه‌ سه‌ره‌ڕای نه‌بوونی هیچ ڕێسایه‌ک له‌مباره‌وه‌.

به‌ پێی یاسا، په‌ناخوازانی گومجێ‌ ته‌نیا له‌ کاتی زۆر ئاسته‌مدا مافی سوودوه‌رگرتن له‌ خزمه‌ته‌ پزیشکییه‌ فریاگوزاریه‌کانیان هه‌یه‌. به‌ڵام دوکتۆره‌کانی پارێزگه‌‌کان، ئێستا داوای سیاسه‌تێکی نه‌خۆشه‌وانیی دلۆڤانیان بۆ ده‌که‌ن.

ستێفان ئێنگ‌کڤیست سه‌رپزیشکی نه‌خۆشخانه‌ی کارۆلینسکای سه‌ر به‌ زانستگا، ده‌ڵێ ئێمه‌ که‌ له‌ گه‌ڵ نه‌خۆشه‌وانی کار ده‌که‌ین، له‌ سه‌ر ئه‌م بڕوایه‌ین که‌ ئه‌مه‌ زۆر ئازارده‌ره‌ که‌ گرۆیه‌کی گه‌وره‌ی خه‌ڵک له‌ سوید، دیاره‌ ئێمه‌ نازانین چه‌ند زۆرن، به‌ڵام مافه‌ چه‌سپێنراوه‌ بنچینه‌ییه‌کانی مرۆڤیان لێ وه‌رگیراوه‌ته‌وه‌، که‌ سوود وه‌رگرتن له‌ نه‌خۆشه‌وانی یه‌کێ له‌و مافانه‌یه‌.

لێره‌دا باس، باسی ئه‌و په‌ناخوازانه‌یه‌ که‌ پاش ئه‌وه‌ی ئیزنی مانه‌وه‌یان له‌ سوید وه‌رنه‌گرتووه‌، خۆیان حه‌شار داوه‌ و گومجێن. هه‌روه‌ها ئه‌و که‌سانه‌ش که‌ ته‌نانه‌ت داوای په‌نابه‌ریشیان نه‌کردووه‌ و به‌ بێ هێچ به‌ڵگه‌یه‌ک له‌م وڵاته‌‌ ده‌ژین. ده‌زگای کۆچ ڕێژه‌ی ئه‌و که‌سانه‌، له‌ نێوان ده‌ تا چل هه‌زار که‌س مه‌زه‌نده‌ ده‌کات. ئه‌و که‌سانه‌ ته‌نیا له‌ کاتی نه‌خۆشییه‌کی زۆر ئاسته‌م، بۆیان هه‌یه‌ له‌و خزمه‌تانه‌ که‌ڵک وه‌ربگرن. بۆ نموونه‌ بێتوو نه‌خۆشییه‌کی دژوار و مه‌ترسیداری وه‌ک شێرپه‌نجه‌ بگرن، بۆیان نییه‌ خزمه‌تی پزیشکی وه‌ربگرن.

به‌ پێی ئه‌و وه‌دواکه‌وتنه‌ی به‌شی ناوه‌ندیی ده‌نگوباسی رادیۆ سوید، ئێکۆت، له‌ سه‌ر شێوه‌ی ‌کاری پارێزگه‌کان له‌م حاڵه‌ته‌دا کردوویه‌تی، نۆ له‌ ٢١ پارێزگه‌ی وڵات، له‌مباره‌وه‌ بڕیاری سه‌ربه‌خۆیان داوه و چاوه‌ڕێی ده‌ستووری حوکوومه‌ت نه‌ماونه‌ته‌وه‌. ‌‌پارێزگه‌کانی خاوه‌نشاری گه‌وره‌ و ئه‌وانه‌ی باکووری وڵات، بڕیاریان داوه‌ له‌و په‌ڕی یاساشه‌وه‌ بجووڵێنه‌وه‌. هه‌روه‌ها یوێنشۆپینگ و ڤه‌رمله‌ندیش.

ستێفان ئێنگکڤیست ده‌ڵێ سوید چه‌ند ڕێکه‌وتننامه‌یه‌کی مۆر کردووه‌ که‌ ده‌کرێ پارێزگه‌کان، وه‌ک به‌ڵگه‌ی ئه‌و بڕاره‌ی خۆیان پشتی پێببه‌ستن. ڕێککه‌وتننامه‌ی لیسابۆن یه‌کێ له‌و ڕێککه‌وتننامانه‌یه‌.

به‌ پێی ڕێککه‌وتننامه‌ی لیسابۆن، پزیشکان له‌ سه‌ریانه‌ که‌ ئه‌م یاسا و ڕێسایانه‌‌ی دژی بنه‌ما ئه‌خلاقییه‌کانی پزیشکین، پێشێل بکه‌ن. ئه‌مه‌ ستێفان ئێنگکڤیست سه‌رپزیشکی نه‌خۆشخانه‌ی کارۆلینسکا بوو وای ده‌گوت.

ئایا ئه‌م قسه‌یه‌ به‌و مانایه‌یه‌ که‌ پزیشکیک بۆی هه‌یه‌ خزمه‌تی نه‌خۆشه‌وانی پێشکه‌شی هه‌موو په‌ناخوازێکی ئیزننه‌دراوی بێ ناسنامه‌ی په‌نابه‌ری بکات؟ ستێفان ئێنگکڤیست ده‌ڵێ به‌ڵێ. شێوه‌ی من ئه‌وه‌یه‌ که‌ هه‌ر که‌سه‌ی نیازی به‌ خزمه‌تی پزیشکی هه‌بێ و داوای یارمه‌تی بکات، پێشکه‌شی بکه‌م. بێتوو وا نه‌که‌م، ئه‌و کات سه‌یره‌.

به‌دواداچوونی ئێکۆت نیشان ده‌دات که‌ پارێزگه‌کانی وڵات له‌وه‌ی له‌م پرسه‌دا له‌ لایه‌ن حوکوومه‌ته‌وه‌ ده‌ستی ڕه‌ت به‌ڕوویانه‌وه‌ بنرێ، تووڕه‌ن. مه‌سیحییه‌ دیمۆکراته‌کان له‌مێژه‌ له‌ سه‌ر ئه‌م پرسه‌ کاریان کردووه‌ به‌ڵام به‌ر له‌ هه‌مووان ئه‌وه‌ پارتی مۆدێراته‌ که‌ پێشی پێگرتووه‌. بۆیه‌ش هێشتا حیزبه‌کانی ناو حوکوومه‌ت نه‌گه‌ییشتوونه‌ته‌ هیچ ڕێکارێکی هاوبه‌ش که‌ وه‌ڵامی چاره‌سه‌رکردنی ئه‌و کێشه‌یه‌ بداته‌وه‌.

ئه‌م بارودۆخه‌ به‌و مانایه‌یه‌ که‌ منداڵانی ئیزننه‌دار و بێ ناسنامه‌ی په‌نابه‌ری له‌ سوید، وه‌ک منداڵانی دیکه‌ خاوه‌نی مافی سوودوه‌رگرتن له‌ ئیمکاناته‌ پزیشکییه‌کان نین. هه‌رچه‌ند له‌ کرده‌وه‌دا که‌م دوکتۆر ده‌توانی ده‌ست به‌ ڕووی داوای چاره‌سه‌ریی منداڵێکه‌وه‌ بنێ که‌ تووشی شێرپه‌نجه‌ هاتووه‌ هه‌رچه‌ند ئه‌و منداڵه‌ مافی سوودوه‌رگرتنیشی له‌و خزمه‌ته‌ پزیشکییه‌ به‌ پێی یاسا نییه‌.

ستیگ نیمه‌ن (Stig Nyman) نوێنه‌ری کێشه‌کانی دارایی پاڕیزگه‌ی ستۆکهۆڵم سه‌ر به‌ مه‌سیحییه‌دیموکراته‌کان، پێی وایه‌ کاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ که‌ چاکسازییه‌ک ده‌رهه‌ق به‌و په‌ناخوازه‌ بێناسنامه‌ی په‌نابه‌ری بدرێت و ئه‌مه‌ شتێک نییه‌ که‌ له‌ باری ئابووری یا نۆرمه‌وه‌، کێشه‌یه‌کی گه‌وره‌ بخوڵقێنێ. ئه‌م چاکسازییه‌ شتێکی مرۆڤانییه‌ و ده‌کرێ به‌ سوودی ئه‌و په‌ناخوازانه‌ بکرێت.

ناسری سینا

nasser.sina@sr.se

بنەمای ڕۆژنامەگەریی ئێمە لەسەر متمانە و بێلایەنییە. ڕادیۆی سوید لە ڕووی سیاسییەوە بێلایەنە. چ لە سیاسەت، ئایین، ئابووری، سوودی گشتی و چ بەرژەوەندیی تایبەتدا
Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".