کۆڵان پڕ بووه‌ له‌ ته‌نهایی

سه‌حه‌ر ڕه‌سایی

يونى  2005

ئه‌وم له‌ یه‌کێک له‌و جارانه‌دا ناسى که‌ جله‌کانى ئاغاى ُته‌همورسىُم له‌ جلشۆرخانه‌ گشتییه‌که‌ى لاى ماڵه‌وایاندا ئه‌شت، به‌ زمانێکى تێکه‌ڵ له‌ سویدى و فارسى و ئه‌فغانى قسه‌ى له‌گه‌ڵ کردم و داواى یارمه‌تى کرد.  بۆى باسکردم که‌ ماوه‌یه‌ى پێنج ساڵێک ئه‌بێت لێره‌یه‌و له‌گه‌ڵ کوڕه‌ تاقانه‌که‌یدا ئه‌ژى و هێشتاش نازانىَ ماشینى جلشۆرییه‌که‌ ئیش پێبکات. هه‌موو یه‌کشه‌ممه‌یه‌ک سه‌عات ده‌ به‌خۆیى و زه‌میله‌یه‌ک جله‌وه‌ له‌به‌رده‌رگاکه‌دا ئه‌وه‌ستىَ تا من ده‌رئه‌که‌وم.

هه‌ر که‌ له‌ دووره‌وه‌ من ئه‌بینىَ عه‌ینه‌که‌ ڕه‌شه‌که‌ى لا ئه‌بات، ده‌سته‌ میهره‌بانه‌کانى ئه‌کاته‌وه‌و وه‌ک له‌وه‌ى زۆرى بیرکردبێتم و بیه‌وێت باوه‌شم پیابکات، پاشان که‌ هه‌ر ئه‌گه‌مه‌لاى په‌شیمان ئه‌بێته‌وه‌و پڕئه‌کات به‌ زه‌میله‌که‌یدا.

ڕۆژانى من و هاوڕىَ ئه‌فغانییه‌که‌م له‌ جلشۆرخانه‌که‌دا به‌ باسکردنى سه‌رماى ئێره‌ ده‌ست پێئه‌کات تا ئه‌گات به‌ گڵه‌سه‌رى بۆنخۆشى ئه‌فغانستان و سه‌فه‌ره‌ سه‌رسوڕهێنه‌ره‌کانى خۆى له‌ سه‌ر پشتى فیله‌کان بۆ هیندستان. هه‌موو یه‌کشه‌ممه‌یه‌ک ده‌سته‌کانى به‌ هێواشى وه‌ک له‌وه‌ى بیه‌وێت ده‌ست له‌ هه‌ره‌ به‌نرخترین شتى دنیا بدات ئه‌هێنێت به‌ سکمدا، ئه‌یه‌وێت بزانێت  ُ سکم هه‌یه‌ یان ناُ، پێئه‌که‌نم. سه‌رم به‌ نیشانه‌ى نه‌ء ڕائه‌وه‌شێنم، توڕه‌ ئه‌بێت و دۆعام بۆ ئه‌کات و وه‌عدم لێوه‌رئه‌گرێت تا یه‌کشه‌ممه‌ى داهاتوو دڵى ئه‌و که‌ وه‌ک دڵى دایکم وایه‌ بۆ من خۆشکه‌م. هه‌موو یه‌کشه‌ممه‌یه‌ک هاوڕێکه‌م جلى کوڕه‌ خۆشه‌ویسته‌که‌ى خراپ ئه‌کات، گه‌ر له‌ سه‌ر سى بێت له‌سه‌ر چل ئه‌یانشوات و گه‌ر له‌سه‌ر چل بێت له‌ سه‌ر شه‌ست ئه‌یانشوات.

پێیوایه‌ ئه‌م ماشینى جلشتنانه‌ خراپترین شتگه‌لێکن که‌ ئینسان له‌ تاو بىَ ئیشى دروستى کردوون. هه‌میشه‌ ناڕازى و بۆڵه‌ بۆڵکه‌ر زه‌میله‌که‌ى هه‌ڵ ئه‌گرىَ و به‌ره‌و ماڵ ئه‌گه‌ڕێته‌وه‌، به‌ره‌و ته‌نهاییه‌ درێژخایانه‌که‌ى و نامیهره‌بانى کوڕه‌که‌ى. پێیوایه‌ ڕۆژانى یه‌کشه‌ممه‌ هه‌ره‌ خۆشترین ڕۆژانى ئه‌ون جا با ماشینى جلشتنه‌کانیش باش کارنه‌که‌ن.

ئه‌و ڕۆژه‌ هاوڕێکه‌م له‌گه‌ڵ خۆى ئه‌مبات بۆ ئه‌فغانستان بۆ لاى بۆنى به‌هارات و ملوانکه‌ سه‌رسوڕهێنه‌ره‌کان و برسێتى و داماوى خزم و که‌سه‌کانى ئه‌وێى. هاوڕێکه‌م خۆشیى ئه‌وێم له‌به‌رئه‌وه‌ى له‌گه‌ڵ باسکردنى جوانى و غه‌ریبى ملوانکه‌کانى ئه‌وێدا چاوه‌کانم ئه‌دره‌وشێنه‌وه‌و به‌باسکردنى هه‌ژارى که‌سه‌کانیشى چاوه‌کانم پڕئه‌بن له‌ فرمێسک و لێڵ ئه‌بن. هه‌موو هه‌فته‌یه‌ک باسى شووکردنه‌که‌یم بۆ ئه‌کات، له‌گه‌ڵ گێڕانه‌وه‌یدا خوڕخوڕ فرمێسک به‌ چاوه‌ جوانه‌کانیدا دێته‌خواره‌وه‌و بۆ چه‌ند ساتێکى که‌م ئاگاى له‌ جله‌ به‌نرخه‌کانى کوڕه‌ نازداره‌که‌ى نامێنێت، به‌شه‌رم و ئازاره‌وه‌ باسى یه‌که‌م زریکه‌یم بۆ ئه‌کات، باسى بووکه‌ په‌ڕۆینه‌کانیم بۆ ئه‌کات که‌ له‌ چیلکه‌و په‌ڕۆ دروستى کردبوون، بۆم ئه‌گێڕێته‌وه‌ پاش پێنج ساڵ کاتێک که‌ یه‌که‌م جار خوێن به‌ لاڕانیدا هاتۆته‌ خواره‌وه‌ گریاوه‌و له‌ مێرده‌که‌ى شاردۆته‌وه‌، عاقیبه‌ت مه‌جبوور بووه‌ که‌ بۆ مێرده‌که‌ى باس بکات که‌ ئه‌و به‌و زووانه‌ ئه‌مرێت، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى پێنج ڕۆژى ڕه‌به‌ق به‌رده‌وام خوێنى له‌به‌ر ئه‌ڕوات، من وه‌ک ته‌له‌به‌یه‌ک یان هاوڕێیه‌کى باش هه‌موو حه‌کایه‌ته‌کانیم له‌به‌ره‌، کاتێک که‌ بۆ شتێک دائه‌مێنىَ من بیرى ئه‌خه‌مه‌وه‌. جار جار له‌ قاپێکى گوڵسورخى دا قوبڵیم بۆ ئه‌هێنىَ و ئه‌مباته‌ ده‌ره‌وه‌ى جلشۆرخانه‌که‌و له‌سه‌ر کورسیه‌ک دامئه‌نیشێنىَ و ده‌رخواردم ئه‌دات، ده‌سته‌ دایکانه‌کانى ئه‌هێنىَ به‌سه‌ر سه‌رمدا و به‌زه‌یى به‌ لاوازى جه‌سته‌ى مندا دێته‌وه‌.

سۆزى داومه‌تىَ چ فێرى که‌م بتوانىَ سى له‌ چل و چل له‌ شه‌ست جیاکاته‌وه‌ یان نا،  گه‌ر سه‌فه‌رى ئه‌فغانستانى کرد یه‌کێک له‌ هه‌ره‌ جوانترین و دره‌وشاوه‌ترین ملوانکه‌کانى ئه‌وێم بۆ بکڕىَ و پڕ به‌ کلدانێکیش کلى هاڕدراوى ئه‌سڵم بۆ بێنىَ، که‌ له‌به‌ر مانگا شه‌ودا دانرابێت و تێکه‌ڵ به‌ شیرى مه‌مکى دایکێک کرابێت که‌ مناڵه‌که‌ى کچ بێت.

ئه‌مڕۆ وه‌عده‌ من و هاوڕێکه‌م بڕۆین بۆ لاى دکتۆر و من ته‌رجومه‌ى بۆ بکه‌م، توشى ئازارێکى سه‌یر بووه‌ له‌ ڕه‌حمیدا، کاتێک ئه‌گه‌ینه‌ ئه‌وىَ و ئه‌بینىَ دکتۆره‌که‌ى پیاوه‌، پائه‌کات به‌ که‌وشێکدا و  نایه‌وێت خۆى پیشانى کابرایه‌کى نه‌ناسى سویدى بدات، گه‌ر ئه‌رز بیدات له‌ ئاسمان و هه‌موو شته‌ نه‌گۆڕه‌کانى دنیاش بگۆڕێن ئه‌وا ئه‌و کاته‌ش هه‌ر ڕازى نابێت، ئه‌م دکتۆره‌ بیانییه‌  نه‌ک ڕه‌حمى ته‌نانه‌ت گوێیه‌کانیشى بیبینىَ. ئه‌پاڕێمه‌وه‌و به‌ڵێنى ئه‌ده‌مىَ که‌ له‌ دوو ده‌قه‌ زیاترى پێناچێت، شتى وا نه‌بووه‌و نابێت. به‌ چپه‌ ده‌مى ئه‌نىَ به‌گوێمه‌وه‌ که‌ گوایه‌ هه‌تا ئێستاش ته‌نانه‌ت مێرده‌که‌شى له‌ ڕووناکیدا نه‌یبینیوه‌، چ بگات به‌ کابرایه‌کى نه‌ناسى سویدى.

ته‌واو من لاى ئاغاى ته‌همورستى کارم نه‌ماوه‌، هه‌فته‌ى داهاتوو به‌بىَ جل ئه‌ڕۆم بۆ به‌رده‌مى جلشۆرخانه‌که‌و بۆ هاوڕێکه‌مى باس ئه‌که‌م که‌ چى ڕویداوه‌، به‌ ده‌نگى به‌رز ئه‌گرى و نایه‌وێت  تێبگات که‌ ته‌واو سه‌رده‌مى سه‌فه‌ره‌ خه‌یاڵییه‌کانمان بۆ ئه‌فغانستان ئیدى به‌سه‌رچوو، باوه‌شى پیائه‌که‌م و سۆزى پێئه‌ده‌م که‌ به‌رده‌وام دێمه‌ به‌رده‌مى جلشۆرخانه‌که‌و نه‌ ئه‌هێڵم ئیتر جلى کوڕه‌ نازداره‌که‌ى خراپ بکات و نه‌ به‌سه‌رهاته‌کانى ته‌نها و ناچار بۆ ماشینه‌ خراپه‌کانى ئه‌م سه‌رده‌مه‌ بگێڕێته‌وه‌.

من که‌ هاوڕىَ باشه‌که‌ى هاوڕێکه‌م بووم سۆزه‌که‌ى خۆم ئه‌شکێنم و ئیدى جێیدێڵم به‌بىَ باسى سه‌فه‌رو کلوکلچێوک و به‌هارات و ته‌نهاییه‌کانى. من هاوڕىَ خۆشه‌ویسته‌که‌ى هاوڕێکه‌م، به‌جێیئه‌هێڵم تا هه‌ر خۆى به‌ته‌نیا له‌گه‌ڵ ماشینه‌ خراپه‌کانى ئه‌م جلشۆرخانه‌یه‌دا سه‌فه‌ربکات و نه‌گاته‌ مه‌قسه‌د.

ئه‌وه‌تا ئه‌وه‌ خۆیه‌تى پاش دوو مانگ له‌یه‌کێک له‌هه‌ره‌ سه‌ر سه‌وزترین ئه‌م کۆلاَنانه‌دا ئه‌یبینم، باوه‌شى پیا ئه‌که‌م و هه‌واڵى کوڕه‌ نازداره‌که‌ى ئه‌پرسم، پاش چه‌ند ساتێک بێده‌نگى عه‌ینه‌که‌که‌ى لائه‌بات، چیبووه‌؟! به‌رپێڵووه‌کانى مۆرهه‌ڵگه‌ڕاون، ئه‌ڵىَ:

ـ شوهرم خواسته‌ بیاد پیشه‌م تێادف کرد و مرد. شوهرم مرد.*1*

ئه‌ڵێى من ڕه‌فته‌یه‌کى به‌ربووى ده‌م بام و تێکه‌ڵ به‌ جله‌ چڵکن و ئه‌ستوره‌کانى  کوڕه‌ نازداره‌که‌ى هاوڕێکه‌م کراوم و ئه‌و دیسان به‌هه‌ڵه‌ له‌برى ئه‌وه‌ى ده‌ست به‌سه‌ر سیدا بنىَ له‌سه‌ر شه‌ست شتونى.

عه‌لاگه‌یه‌ک حه‌ب و ده‌رمانى پێیه‌و به‌ته‌نیا به‌ هێمنى به‌جێم دێڵێت و هاوارئه‌کات:

ـ شوهرم مرد.*2*

تا به‌خۆمدا دێمه‌وه‌ ئه‌و له‌ناوه‌ڕاستى کۆلاَنه‌که‌دا به‌سوکى هه‌نگاوئه‌نێت و به‌ده‌نگى به‌رز مێرده‌ دوور ولاَته‌که‌ى ئه‌لاوێنێته‌وه‌، با یارى به‌ چمکى سه‌رپۆشه‌ ڕه‌شه‌که‌ى ئه‌کات. به‌خێرایى وه‌ک گه‌یشتنمان بۆ سه‌فه‌ره‌ خه‌یاڵییه‌کانمان بۆ ئه‌فغانستان ئه‌گه‌مه‌وه‌ لاى و باوه‌شى پیائه‌که‌مه‌وه‌ و له‌گه‌ڵى ئه‌گریم، هاوڕىَ حه‌فتاو حه‌وت ساڵه‌که‌م زۆر غه‌ریب، غه‌ریبتر له‌ زریکه‌کانى کاتى ڕوتبوونه‌وه‌ى له‌گه‌ڵ مێرده‌که‌یدا سه‌یرم ئه‌کات، وه‌ک له‌وه‌ى بییه‌وێت پێمبڵێت تازه‌ ته‌واو مێرده‌که‌م مرد.

کۆلاَن پڕبووه‌ له‌ ته‌نهایى.


*1*مێرده‌که‌م ویستى بێت بۆلام ده‌عمى کرد و مرد.

*2*مێرده‌که‌م مرد.




بنەمای ڕۆژنامەگەریی ئێمە لەسەر متمانە و بێلایەنییە. ڕادیۆی سوید لە ڕووی سیاسییەوە بێلایەنە. چ لە سیاسەت، ئایین، ئابووری، سوودی گشتی و چ بەرژەوەندیی تایبەتدا
Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".