جشنوارۀ جاز در استکهلم

بزرگداشت موزیسین سوئدی در جشنوارۀ موزیک جاز در استکهلم

یان یوهانسون Jan Johansson یکی از بزرگترین پیانیست­های موسیقی جاز سوئد ۴۰ سال پیش در یک تصادف اتومبیل کشته شد. امروز جمعه ۱۷ ژوئیه، یاد این هنرمند بزرگ در جشنوارۀ موسیقی جاز استکهلم بزرگ داشته می­شود. یان یوهانسون یکی از موزیسین­های برجستۀ دهۀ ۱۹۶۰ سوئد است که علاوه بر نوازندگی در آهنگسازی و تنظیم آهنگ نیز تبحر داشته.
آهنگسازی برای فیلم­های ساخته شده بر اساس داستان­های افسانه­پرداز افسانه­ای سوئد، آسترید لیندگرن Astrid Lindgren نیز از جمله موارد ثبت شده در کارنامۀ یان یوهانسون است. یوهانسون این کار را به اتفاق همکار موزیسینش جورج ریدل George Riedel انجام می­داده.

جورج ریدل به اتفاق یان یوهانسون سال­ها با ارکستر بزرگ جاز سوئد، ارکستر آرنه دومنه­روس Arne Domnérus همکاری می­کردند. توضیح این که آرنه دومنه­روس، یکی دیگر از جزرهای سرشناس سوئد سال گذشته چشم از جهان فرو بست.
یان یوهانسون در سال ۱۹۳۱ در شهر سودرهامن واقع در استان هلسینگ­لند زاده شد. هلسینگ­لند یکی از استان­های سوئد است که همواره تداعی­گر موزیک فولکلوریک سوئد بوده، موزیکی که یوهانسون تا آخرین لحظات عمر، دچارش بود.
یوهانسون در نظر داشت مهندس شود، به این خاطر رشتۀ فنی را در دانشگاه چالمرز یوتبوری تحصیل کرد، اما موزیک بر علاقه­اش به مهندسی غلبه کرد. در پایان دهۀ ۱۹۵۰، او با چند چهرۀ پرنام و نشان موزیک جاز آمریکا همکاری کرد که استن گتز Sten Getz یکی از آنان است. یان یوهانسون به واقع نخستین موزیسین اروپائی بود که به عضویت ارکستر پرآوازۀ جاز آن روز یعنی فیلامونیک جاز پذیرفته شد.
یان یوهانسون به اتفاق آرنه دومنه­روس و جورج ریدل در جاز سوئد تحولی ایجاد کرد و این موزیک را که پیش از آن در حد موسیقی رقص بود به یک نوع هنری مبدل کرد.
در یک آلبوم کلاسیک موزیک، بنام جاز سوئدی Jazz på svenska که در سال ۱۹۶۳ با ملودی­های معروفی چون Visa från Utanmyra، یان یوهانسون حس عمیق خود را نسبت به موسیقی فولکلوریک به نمایش می­گذارد.

آلبوم جاز سوئدی یا Jazz på svenska در زمان انتشار موفقیتی بزرگ کسب کرد. موفقیت این آلبوم باعث آفرینش دو آلبوم دیگر بنام­های جاز روسی Jazz på ryska و جاز مجاری Jazz på ungerska در سال ۱۹۶۸ شد. سبک یان یوهانسون در نوازندگی با آکورد شکسته، بسیاری از منتقدین موزیک را واداشت تا جدی گرفتن کار وی، در تحلیل نوع موسیقیائی وی بکوشند.
یک روز از ماه نوامبر سال ۱۹۶۸ یان یوهانسون برای اجرای برنامه سوار بر اتومبیلش شد و به مقصد شهر کالمار راه افتاد. در سولنتونا واقع در حومۀ شمالی استکهلم، با اتوبوسی تصادف کرد و در جا درگذشت. یان یوهانسون در زمان مرگ ۳۷ ساله بود.
۴۰ سال پس از مرگ یان یوهانسون، جشنوارۀ سالانۀ جاز استکهلم، به گرامیداشت یاد این هنرمند، اقدام ورزیده است.

taher.jambarsang@sr.se

پایه و اساس کار ما در رادیوی سویدن خبرنگاری معتبر و بی طرفانه است. رادیوی سویدن یک رسانه غیر وابسته از نظر سیاسی، مذهبی و اقتصادی است که درجهت منافع هیچ نهاد عامه ویا فرد مستقل فعالیت نمی‌کند.
Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".