صحنه ای از نمایش کنوانسیون حقوق کودکان کاری از لارش رودولفسون

کنوانسیون جهانی حقوق کودک بیست ساله شد

گزارش: طاهر جام برسنگ

امروز ۲۰ نوامبر کنوانسیون جهانی حقوق کودک ۲۰ ساله می­شود. کشور سوئد یکی از نخستین کشورهائی بود که این کنوانسیون را امضاء کرد و گفته می­شود که مفاد این کنوانسیون را بخوبی دنبال کرده است با این حال سال­هاست که از سوی ارگان­های مسئول اجرای مفاد این کنوانسیون مورد انتقاد قرار دارد. اساسی­ترین انتقادی که به دولت سوئد در این زمینه می­شود این است که قوانینی که شامل مواد کنوانسیون جهانی حقوق کودکان باشد در این کشور وضع نگردیده است.

 لیندا نوردین تورشلوند  Linda Nordin Thorslund دبیر کل اتحادیۀ سوئدی سازمان ملل متحد است که کنوانسیون حقوق کودک را نقطۀ عزیمتی می­داند برای کار در زمینۀ حقوق اساسی کودکان. او می­گوید:
«این کنوانسیون به قانون­گذاری در زمینۀ حقوق کودکان سراسر جهان، مثلا حقوق کودکان در شرایط کشمکش­های مسلحانه، کمک مؤثری کرده است.»
مبتکر وضع کنوانسیون جهانی حقوق کودکان، کشور لهستان بود که کار در این مورد را در سال ۱۹۷۹ آغاز کرد اما ده سال طول کشید تا در ۲۰ نوامبر ۱۹۸۹، مفاد آن مورد تأئید مجمع عمومی سازمان ملل متحد قرار گیرد.
کنوانسیون جهانی حقوق کودکان به مرور مورد تأئید همۀ کشورهای عضو سازمان ملل متحد قرار گرفت و در حال حاضر تنها دو کشور هستند که این معاهده را امضاء نکرده­اند، یکی ایالات متحدۀ آمریکا و دیگر سومالی.
ناظر حقوق کودکان یا Barnombudsmannen (BO)، مسئولیت نظارت بر حقوق کودکان و نوجوانان در کشور سوئد را داراست، مسئولیت نظارت بر اجرای مفاد کنوانسیون حقوق کودکان نیز به عهدۀ ناظر حقوق کودکان است. نام ناظر حقوق کودکان فردریک مالمبری Fredrik Malmberg دو موضوع مهم را در زمینۀ حقوق کودکان مد نظر دارد:
«نخست این که کودکان باید حمایت شوند، امری که به گمانم برای همه قابل درک است. اما نگرش دوم که برای برخی از بزرگسالان می­تواند رنج­آور باشد، مربوط به آزادی کودکان است برای تأثیرگذاری و این که به هنگام گرفتن تصمیم­های مهم برای آن­ها، باید به نظراتشان اهمیت دهیم. که با اظهار نظر آنها این امکان را میابیم که از زاویۀ دیدشان باخبر شویم.»
کمیتۀ کودکان سازمان ملل متحد، سازمان کارشناسانۀ مستقلی است که بر اجرای مفاد کنوانسیون حقوق کودک در کشورهایی که آن را امضاء کرده­اند، نظارت دارد. این سازمان رابطۀ کشورهای متعهد به کنوانسیون حقوق کودک با معاهدات مربوطه را مستمرا مورد ارزیابی قرار می­دهد. اگر چه کشور سوئد یکی از نخستین کشورهای امضاء کنندۀ کنوانسیون حقوق کودکان است اما در چند سال اخیر در چند زمینۀ مورد انتقاد کمیتۀ کودکان قرار داشته است. ناظر حقوق کودک در مورد زمینه­های مورد انتقاد می­گوید:
«این انتقادات بر این امر واقع استوار است که کودکان کمی هستند در سوئد که از حقوق خود آگاهی دارند، و زمانی که کسی به حقوق خود آشنائی نداشته باشد، چگونه می­تواند شرایط خود را برای احقاق چنین حقوقی اعمال کند. بخش دیگر انتقادات به زندگی کودکانی که مخفیانه در سوئد زندگی می­کنند؛ می­شود، به وضعیت آموزشی و سلامت آن­ها.»
ناظر حقوق کودکان می­افزاید:
«اختلافاتی که در زمینۀ کمک به کودکانی که در موقعیت­هائی نامطلوب قرار می­گیرند نیز مورد دیگر انتقاد مسئولان امر به کشور سوئد است. این کودکان بر حسب این که در کدام ناحیه از کشور زندگی می­کنند؛ کمک­هائی متفاوت دریافت می­کنند.»
یادآوری کنم که دو بند مهم کنوانسیون حقوق کودک به قرار زیر هستند:
بند ۲ کنوانسیون جهانی حقوق کودکان: همۀ کودکان از حقوق برابر برخوردارند و هیچ کس نباید از این بابت، مورد تبعیض قرار گیرد.
بند ۲۴: همۀ کودکان باید به بهترین امکانات بهزیستی دسترسی داشته باشند.
فردریک مالمبری، ناظر حقوق کودکان در این مورد که انتقادات کمیتۀ کودکان سازمان ملل به کشور سوئد تا چه حد جدی است می­گوید:
«این کمیته متشکل از افرادی است که کارشناس کنوانسیون حقوق کودکان هستند، و وقتی این افراد از کشور سوئد انتقاد می­کنند، باید انتقادشان را بسیار جدی تلقی کرد.»

taher.jambarsang@sr.se

پایه و اساس کار ما در رادیوی سویدن خبرنگاری معتبر و بی طرفانه است. رادیوی سویدن یک رسانه غیر وابسته از نظر سیاسی، مذهبی و اقتصادی است که درجهت منافع هیچ نهاد عامه ویا فرد مستقل فعالیت نمی‌کند.
Du hittar dina sparade ljud i menyn under Min lista