جلد کتاب

ایران از دیرباز تا کنون

گزارش: طاهر جام برسنگ

ایران، از دیرباز تا کنون، عنوان کتابی است به زبان سوئدی که انتشارات فردوسی به تازگی روانۀ بازار کتاب کرده است. کنت اکلیند Kent Eklind نویسندۀ این کتاب ۳۰۴ صفحه­ای است که کتاب را به سه فصل اساسی تقسیم می­کند. در فصل نخست این کتاب که خود به دو بخش تقسیم شده از تاریخ ایران باستان می­خوانیم، از موقعیت تاریخی جغرافیائی ایران در عهد باستان و از اساطیر و افسانه­های ایران باستان. اسطورۀ رزتشت مهم­ترین قسمت بخش دوم از فصل نخست این کتاب است.
در فصل دوم کتاب که خود به سه بخش تقسیم شده از سلسلۀ پادشاهی هخامنشی شروع و تا عهد صفویه که مؤلف از آن به عنوان رنسانس ایرانی نام می­برد را در بر می­گیرد. در این فصل روابط ایران باستان با مللی چونان یونانیان باستان مورد بررسی قرار می­گیرد. در این فصل از سلسلۀ پادشاهی اشکانیان و سلوکیان بحث می­شود و همچنین دورۀ پادشاهی شاپور دوم و ظهور مزدک و مانی. در بخش­های دوم و سوم این فصل از گسترش اسلام و ظهور خلفای عربی تا سلسلۀ صفوی و پیدایش صوفی­گری بحث بمیان می­آید.
سومین فصل کتاب که به تاریخ معاصر ایران می­پردازد، نیز از دو بخش تشکیل می­شود؛ از کنسرسیوم تا انقلاب عنوان اولین بخش این فصل است و از کودتا تا انقلاب عنوان بخش دوم این فصل. در این بخش بطور مفصل تاریخ ایران معاصر تا امروز دنبال می­شود. کودتای سی آی ا CIA علیۀ دولت ملی دکتر مصدق، نفوذ قدرت­های بیگانه در ایران، انقلاب سفید محمد رضا پهلوی، مشکلات بنیادین و قشرگرائی عناوین بخش­های مختلف آخرین فصل کتاب هستند.
مؤلف این کتاب کنت اکلیند Kent Eklind حقوقدان و جامعه­شناس است و علاقه­ای ویژه به تاریخ و فرهنگ ایران دارد. او چندین بار به ایران سفر کرده است. عکس­هائی از آثار و بناهای تاریخی، مناظر و زندگی در ایران در این کتاب به چاپ رسیده که حاصل سفرهای مؤلف آن به ایران است. کنت اکلیند در مقدمۀ کتاب می­نویسد ایران امروزه در عنوان خبرهاست. عنوان­های غالبی که تصویرگر این کشورند، توسعۀ نیروی اتمی، حقوق زنان و اقلیت­هاست و نیروهای اصلاح­طلبی که با خشونت قدرت دولتی طرف می­شود. اما این تصاویر به هیچ وجه جامعۀ ایران را بطور کامل وصف نمی­کنند. آن سوی سناریوی امروزۀ سیاست، فلاتی واقع شده که هزاران سال محل تلاقی شرق و غرب بوده است. ایرانی­ها نخستین امپراطوری جهان را بنا کردند و نخستین طومار حقوق بشر را نگاشتند...
دیباچۀ دکتر اشک دالن Ashk Dahlén بر این کتاب خواندنی است و خواندن آن به خوانندگان این سطور به گرمی توصیه می­شود. این مقدمه، رابطۀ تاریخی سوئد و ایران از زمان وایکینگ­ها تا دهۀ ۱۹۷۰ نام دارد که در آن رابطه این دو کشور در طول روزگاران بررسی می­شود. این دیباچه با پیشانی­نویسی از گوستاو آدلف ششم پادشاه سوئد (در دهۀ  ۱۹۵۰) (درگذشت ۱۹۷۳) آغاز می­شود به این ترتیب:
یک ضرب­المثل فارسی می­گوید «اصفهان نصف جهان است». حقیقتا وقتی کسی این شهر را از یکی از قصرهای معمار آن، شاه عباس، سیاحت می­کند؛ متوجه می­شود که سرزمینی افسانه­ای زیر پای آدم گسترده است.

بزودی گزارشی رادیوئی دربارۀ این کتاب از طریق گفتگو با مؤلف آن کنت اکلیند و کارشناسان تاریخ تهیه و از پژواک پخش خواهد شد.

taher.jambarsang@sr.se

پایه و اساس کار ما در رادیوی سویدن خبرنگاری معتبر و بی طرفانه است. رادیوی سویدن یک رسانه غیر وابسته از نظر سیاسی، مذهبی و اقتصادی است که درجهت منافع هیچ نهاد عامه ویا فرد مستقل فعالیت نمی‌کند.
Du hittar dina sparade ljud i menyn under Min lista