عبدالله مهتدی، دبیر اول حزب کوملۀ کردستان ایران

خلق کرد و جنبش دموکراسی طلبی مردم ایران

مصاحبه گر: طاهر جام برسنگ

روز گذشته عبدالله مهتدی دبیر اول حزب کوملۀ کردستان ایران به دعوت حزب لیبرال مردم سوئد در اتاق سیاسی این حزب در پارلمان سوئد در سمیناری با عنوان جنبش دمکراسی­طلبی مردم ایران و نقش خلق کرد در این رابطه سخن راند. در گفتگوئی که پس از این سمینار، با وی داشتم نخست از او در مورد عناصر سازندۀ جنبش موسوم به جنبش سبز پرسیدم.

عبدالله مهتدی: «این جنبش در واقع بیشتر از آن چه ادامۀ آن حرکت اصلاح­طلبی باشد، به عقیدۀ من بیشتر تداوم جنبش­های اجتماعی سال­های اخیر ایران است. یعنی فرض کنید جنبش ۱۸ تیر دانشجویان، جنبش زنان و حرکت یک میلیون امضاء، جنبش کارگری و حرکت کارگران اتوبوس­رانی و نیشکر هفت­تپه و سایر کارگران، حرکت­های روزانه­نگاران، جوانان و غیره... بطور کلی حرکت­های دموکراسی­خواهی که به نظر من در عمق جامعۀ ایران ریشه دارند؛ این­ها بیشتر پیشینۀ جنبش سبز کنونی هستند تا آن چارچوب­های خاصی که اصلاح­طلبان داشتند. طبیعی است (که این جنبش) لینک­ها، ارتباط­ها و تعاملی هم با آن حرکت اصلاح­طلبی هم دارد، ولی به نظر من آن فقط یکی از منابع یا سرچشمه­های (این جنبش) است و من ریشۀ اصلی­اش را در این جنبش­های اجتماعی می­دانم و به همین دلیل هم هست که خیلی زود از آن چارچوب محدودی که احتمالا مورد نظر اصلاح­طلبان دولتی در ایران بود، عبور کرد این جنبش سبز و خواست­های خیلی عمیق­تر و پایه­ای­تری را در رابطه با تغییر سیاسی در ایران، مطرح کرد.
س: با این حال دیده می­شود که برخی از رهبران این جنبش، به نوعی هنوز در پی خط­های قبلی­اند و سعی در سوق دادن این جنبش به چنین جهتی هستند، که ویژه­گی اصلی این خط شاید قبول یک ولایت فقیۀ مشروط­تر و محدودتر باشد، نظر شما؟
مهتدی: جنبش­های اجتماعی، جنبش­های سیاسی، مثل همین جنبش سبزی که در ایران راه افتاده، ضمن این که آماج خود را دیکتاتوری و استبداد حاکم قرار می­دهند، در درون خود همیشه با اصطکاک­ها و تضادها و برخوردهای درونی روبرو هستند و این اختصاص به ایران و جنبش کنونی­اش ندارد. جنبش­های اجتماعی در معرض نوعی سوخت و ساز درونی­ هستند. گرایش­های مختلف، اقشار اجتماعی گوناگون، اقوام گوناگون، جنسیت­های مرد و زن، نسل­های پیرتر و جوان­تر و هر کدام از این­ها که در این جنبش شرکت کردند، با خود طرز فکر، تلقیات و خواست­های خود را به درون جنبش می­برند و آن را غنی می­کنند. جنبش را چندصدائی می­کنند. بنابراین آن نظری که شما بهش اشاره کردید، وجود دارد ولی به عقیدۀ من بدنۀ جنبش در ایران، پیشرفت کرده و به جلوتر آمده و به نظر من امروزه مسئلۀ تغییر قانون اساسی، مسئلۀ نفی ولایت فقیه مطرح شده. حتی در رأس این جنبش هم ما می­بینیم که خواست­ها بسیار عمیق­تر شده چه برسد به بدنۀ جنبش و آن شبکۀ اصلی فعالین عملی جنبش که به نظر من به مراتب پیشرفته­تر از این­ها هستند.
س: به عنوان یکی از رهبران خلق کرد، وضعیت اقلیت­های قومی و خلق­های سراسر ایران در این جنبش را چگونه می­بینید؟
مهتدی: متأسفانه هنوز آن طور که باید و شاید سران این جنبش یا سران نمادینش در داخل ایران، یا قلم­بدستان این جنبش و شخصیت­های شناخته شدۀ آن، به نظر من مسئلۀ خلق­های مختلف ساکن ایران و از جمله کردها را مورد توجه و خطاب قرار ندادند و این را یکی از نقطه ضعف­ها و محدودیت­های جنبش کنونی ایران می­دانم. البته تنها محدودیتش نیست، به نظر من برای اقشار محروم، برای طبقۀ کارگر، برای جنبش کارگری، حتی برای زنان، صریح و شفاف و روشن چیزی گفته نشده است. این یک جنبۀ قضیه. اما از طرف دیگر، با همۀ این محدودیت­ها و انتقادهائی که باید هم طرح کرد، ولی من بر این عقیده­ام که چه کردها و چه خلق­های دیگر ایران، باید در همکاری و تعامل و اشتراک مساعی با جنبش سبز دموکراسی­خواهی کنونی ایران قرار بگیرند برای این که آیندۀ همۀ ما با خواست­های گوناگونی هم که داریم، نهایتا در دموکراتیزه کردن ایران تحقق پیدا می­کند. اما این دموکراتیزه کردن چیزی انتزاعی و صوری نیست. شرکت­کنندگان در این جنبش از طریق شرکت خود می­توانند و باید خواسته­های خود را مطرح کنند.

taher.jambarsang@sr.se

پایه و اساس کار ما در رادیوی سویدن خبرنگاری معتبر و بی طرفانه است. رادیوی سویدن یک رسانه غیر وابسته از نظر سیاسی، مذهبی و اقتصادی است که درجهت منافع هیچ نهاد عامه ویا فرد مستقل فعالیت نمی‌کند.
Du hittar dina sparade ljud i menyn under Min lista