ملالی جویا و پروین اردلان

سمینار ایران و افغانستان در استکهلم

گزارش: طاهر جام برسنگ

 

روز گذشته، پنجشنبه ۱۸ مارس، سمیناری دربارۀ مسائل ایران و افغانستان در آ ب اف مرکز استکهلم با شرکت پروین اردلان فعال حقوق زنان و برندۀ جایزۀ اولوف پالمه، «شهروند نت» و بورس «شهر آزاد» پن سوئد و همچنین ملالی جویا، جوان­ترین نمایندۀ پارلمان افغانستان و از فعالین کارزار خروج ناتو و آمریکا از افغانستان و همچنین برندۀ جایزۀ شهامت آنا پولیتکوسکایا Anna Politkovskaya در سال ۲۰۰۸، برگزار شد. در این سمینار که با همکاری پن سوئد Svenska PEN و آ ب اف ABF تشکیل شده بود شرکت کنندگان ضمن تشریح حوزه­های فعالیت در کشورهای خود، به پرسش­های شرکت­کنندگان پاسخ گفتند.

 آگنتا نوربری Agneta Norberg که خود را فعال مبارزه با سلاح­های اتمی معرفی کرد گردانندۀ این نشست بود که بحث مربوط به افغانستان را با ذکر نقل قولی از برژینسکی، که در سال ۱۹۷۷مشاور جیمی کارتر رئیس جمهوری ایالات متحده در مسائل امنیت ملی بود آغاز کرد. نوربری گفت:
«دوست دارم این نشست را با نقل قولی از زبیگنیو برژینسکی که اکنون مشاور امنیت ملی اوباماست و زمانی مشاور امنیت ملی جیمی کارتر بود آغاز کنم. انتخاب این نقل قول به سبب حضور یک زن از افغانستان در این نشست است. « جیمی کارتر و من چگونه مجاهدین (افغان) را تشکیل دادیم؟ پرسش از آقای برژینسکی: رابرت گیت، رئیس پیشین سیا در خاطرات خود می­نویسد که سازمان امنیت آمریکا که ۶ ماه پیش از اشغال افغانستان توسط شوروی آغاز به تأسیس مجاهدین کردند. در این زمان شما مشاور پرزیدنت کارتر در مسائل امنیت ملی بودید به همین دلیل در مسئلۀ تأسیس مجاهدین افغان شما نیز دخالت داشته­اید؛ درست است؟
برژینسکی: بله، درست است. تاریخ سوم ژوئیۀ ۱۹۷۹ بود که اولین دستورالعمل پرزیدنت کارتر برای حمایت پنهان از مخالفان حکومت طرفدار شوروی در افغانستان صادر شد.»
آگنتا نوربری سپس با اشاره به نقش سیا در سقوط دولت ملی مصدق و به قدرت رساندن دوبارۀ شاه نخستین پرسش را از پروین اردلان کرد. پیش از طرح نخستین پرسش، نوربری مختصری دربارۀ تلاش­های اردلان برای جمع­آوری امضاء در کارزار یک میلیون امضا صحبت کرد و سپس از پروین اردلان خواست تا از مبارزات «جسورانۀ» خود در راه احقاق حقوق زنان آغاز کند. پروین اردلان گفت: »آن چه من مایلم در گفته­هایم ذکر کنم تجارب خودم است و ارتباطی به عمل چنین قدرت­هائی ندارد. من فقط دربارۀ خودمان، فعالیت­هایمان برای دموکراسی و مقاومت علیۀ قدرت­های بیگانه در بیرون مرزهای ایران است.»
پروین اردلان آن گاه به مبارزۀ سی سالۀ زنان ایران برای دموکراسی پرداخت و کارزار چهره به چهرۀ فعالین زنان برای آگاهی اجتماعی به زنان و برانگیختن حمایت اجتماعی برای احقاق حقوق آنان.

آگنتا نوربری سپس با اشاره به پیام ملالی جویا، به مردم سوئد که در آن ملالی جویا گفته بود مردم سوئد باید آگاه باشند که سربازان این کشور در افغانستان اهداف اشغالگرانۀ آمریکا را دنبال می­کنند به معرفی مفصل­تر ملالی جویا پرداخت و از او پرسید شما به عنوان نمایندۀ پارلمان انتخاب شدید و در پارلمان به افشاگری و باز گفتن حقایق پرداختید. پس از آن بر شما چه رفت؟

ملالی جویا ابتدا از آ ب اف و پن سوئد بابت فراهم کردن امکان حرف زدن دربارۀ مسائل کشورش تشکر کرد و گفت:
«در پاسخ به پرسش شما باید بگویم که متأسفانه افرادی که روحا به طالبان نزدیک هستند و فقط ظاهر متفاوتی دارند پس از ۱۱ سپتامبر با ماسک دموکراسی به قدرت رسیدند. آنها حقیقت را قربانی کردند و رسانه­های رایج دربارۀ مسائل کشور به مردم دنیا دروغ می­گویند و تبلیغات راه می­اندازند. از زمان طالبان تا به حال میلیون­ها تن از مردم افغانستان از بی­عدالتی، ناامنی، فساد اداره، بیکاری و فقر در رنجند.»    
به عقیدۀ من زمانی امنیت که از نان و غذا مهم­تر است وجود نداشته باشد نمی­توان از دموکراسی، حقوق زنان و ارزش­های دیگر صحبت کرد.
شرایط زنان افغانستان بهانۀ خوبی برای آمریکا بود که کار اشغال افغانستان را آغاز کند. اما امروز وضعیت زنان افغان در بیشتر استان­های این کشور، همانقدر فاجعه­بار است که در دورۀ طالبان بود. اما در بعضی از ولایات مدارسی بنا شده است و مخصوصا در شهرهای بزرگتر بعضی از زنان امکان کار کردن و تحصیل را دارا هستند اما در بیشتر ولایات و بویژه در ولایت فراه، وضعیت زنان به جهنم شباهت دارد.
دربارۀ ملالی جویا گفتنی است که در دسامبر ۲۰۰۳ در سن ۲۵ سالگی به عنوان نمایندۀ ولایت فراه به پارلمان راه یافت. جویا در آن زمان عضو لویه جرگۀ قانونی اساسی بود. در همان سال به واسطۀ نطق جسورانه­اش در پارلمان به شهرت جهانی رسید. او که سیستم حاکم بر افغانستان را سیستم مافیائی می­داند و پارلمان این کشور را محل جمع شدن جنگ­سالاران و بنیادگرایان در سخنرانی معروف خود خواهان محاکمۀ ملی و بین­المللی جمعی از نمایندگان پارلمان شد. در همین سخنرانی کوتاه پارلمان را طویله­ای خواند که در آن به جای این که خانۀ ملت باشد نمایندگان قدرت خانه کرده­اند. پس از این سخنرانی یکی از نمایندگان پارلمان او را «ملحد» و «کمونیست» خواند و از پارلمان خواست او را اخراج کند. نمایندگی ملالی جویا در ماه مه ۲۰۰۷ با رأی اکثریت اعضای پارلمان به حالت تعلیق در آمد. نکتۀ قابل ذکر دربارۀ ملالی جویا این است که نوام چامسکی، اندیشمند آمریکائی در مقاله­ای که در نوامبر ۲۰۰۹، پس از اعلام نام برندۀ نوبل صلح در مجلۀ نیویورک تایمز منتشر کرد با انتقاد از اعطای این جایزه به بارک اوباما، ملالی جویا را شایسته­ترین نامزد برای این جایزه خوانده بود.
با ملالی جویا گفتگوئی کرده ام که هفتۀ آینده از رادیو پژواک، بخش فارسی رادیو بین المللی سوئد خواهید شنید.

taher.jambarsang@sr.se

پایه و اساس کار ما در رادیوی سویدن خبرنگاری معتبر و بی طرفانه است. رادیوی سویدن یک رسانه غیر وابسته از نظر سیاسی، مذهبی و اقتصادی است که درجهت منافع هیچ نهاد عامه ویا فرد مستقل فعالیت نمی‌کند.
Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".