انتقاد از وکلای پناهجویان

6:36 min

تنها ۶۰ درصد گزارش ها و پرونده هایی که وکلای پناهجویان به اداره مهاجرت می فرستند، درست و قابل پذیرش است. این نتیجه ی بررسی کمیساریای عالی امور پناهجویان سازمان ملل درمورد وکلای پناهجویان درسوئداست. بیشتر افرادی که ازسوئد درخواست پناهندگی می کنند، حق داشتن وکیل یا رابطی حقوقی را دارند تا بتواند نمایندگی آنها را به عهده بگیرد و از حق آنها برای دریافت اجازه ی اقامت دفاع کند. چنانچه پناهجویی خود وکیلی را انتخاب نکند، اداره مهاجرت، وکیلی را ازمیان بیش ازهزار وکیل که فهرستی از نامشان دراین اداره موجوداست و برای وکالت پناهجویان اعلام آمادگی کرده اند، برای او تعیین خواهدکرد و قابل تغییر نیز نخواهدبود.

بسیاری از پناهجویان از وکلای تسخیری خود که توسط اداره مهاجرت تعیین شده، ناراضی هستند و شماری از آنها که پاسخ منفی دریافت کرده اند، آنها را عامل اصلی آن می دانند. این نارضایی درمیان پناهجویان ایرانی و افغان نیز وجوددارد. احمد عزیزی، پناهجویی که در بازداشتگاه موقت کمپ مرشتا، در شمال استکهلم به سرمی برد و قراراست به افغانستان اخراج شود، می گوید که علاوه بر دشواری درتماس و گفتگو با وکیل سابق خود، کمکی نیز ازسوی او دریافت نکرده بود.
Ferec Serce حقوقدان ساکن یوتبوری نیز دراین مورد می گوید که بسیاری از پناهجویان به او مراجعه می کنند و ازعدم رضایت خود از وکلایشان می گویند. او می گوید بسیاری از آنها می گویند که به وکلایشان زنگ می زنند، اما نمی توانند با آنها صحبت کنند. برخی می گویند که وکلایشان وقتی برای آنها ندارد و بعضی نیز می گویند که وکلا به شیوه ای رفتارمی کنند مانند این که کارمند اداره مهاجرت هستند.
در گزارش انتقادی کمیساریای عالی امورپناهندگان سازمان ملل، صحنه ای از ملاقات یک وکیل تعیین شده ازسوی اداره مهاجرت با پناهجویی که وکالتش را به عهده دارد، توضیح داده شده است. وکیل در بیشترزمان ملاقات که به یک بازجویی می ماند، به دیوار تکیه داده و چشمان خود را نیز بسته است. او ازپیش ادعانامه ای تنظیم کرده است که فاقد دلایل کافی برای درخواست اقامت پناهجوست. او پرسش هایی را نیز مطرح می کند که سؤالات تکمیلی و روشن کننده ای درپی ندارند.
پناهجویان می گویند که این وکلا بیشتر برای اداره مهاجرت کارمی کنند تا دفاع ازحق آنها. یکی از آنها، علی منصوری، پناهجوی ایرانی دربازداشتگاه مرشتا ست. علی منصوری یکی ازآنهاست. اوچندی پیش برای اخراج به ایران به فرودگاه آرلاندا برده شد، اما به دلیل مقاومت، پلیس موفق به اخراج او نشد و او را مجددا به بازداشتگاه موقت اداره مهاجرت در مرشتا، بازگرداند.
انتقاد کمیساریای عالی امورپناهندگی از وکلای پناهجویان در سوئد، مورد تایید رئیس دایره ی حقوقی اداره کل امورمهاجرت Mikael Ribbenvik نیز قرارگرفته است. او وجود اشتباه و نارسایی در ۴۰ درصد پرونده های پناهجویان را که کمیساریای عالی عنوان کرده، وحشتناک می داند. او به آندرش یونگ بری در رادیوی بین المللی سوئد می گوید که قضاوت درمورد پرونده ها تنها براساس ادعانامه ی تنظیمی وکلا صورت نمی گیرد، اما وجود کمبودهایی درآن می تواند تاثیرگذارباشد. او ضمن اشاره به ضرورت وجود توانایی کافی دروکلایی که به این گونه پرونده ها رسیدگی می کنند، می گوید که شماری ازاین وکلا درخشان و بسیار کارآمد هستند و برخی نیز حقیقتا نباید به کاردرامورحقوقی بپردازند چراکه کار پیچیده و مهمی ست و با زندگی مردم بازی می کند.
وجود وکلای مناسب را برخی از پناهجویان نیز تاییدمی کنند. فؤاد ولزی که او نیز دربازداشتگاه مرشتا درخطراخراج به ایران قراردارد، از نخستین وکیلی که داشته اظهاررضایت می کند، او اما از مترجم خود ناراضی بوده است.
برای مهرزدن بر وکیلی به عنوان نامناسب، باید عمل نادرست بزرگی انجام داده باشد، مست به سرکارآمده باشد یا دروضعیتی علنی، اقدام به دست درازی به زن تنهای پناهجویی کرده باشد. به گفته ی  Mikael Ribbenvik  تنها درست کارنکردن، کافی نیست. او می گوید مرز کجاست؟ چگونه می توان کارانجام شده را اندازه گیری کرد؟ چگونه می توان دراین سیستم به یکپارچگی و بی طرفی رسید؟
اما آندرش سوندکویست، رئیس سازمان مشورتی برای متقاضیان پناهندگی می گوید آنچه که در اداره مهاجرت و توسط این وکلا می گذرد، به زندگی افراد مربوط است. او می گوید که شاید این مشکل ابعاد وسیعی نداشته باشد، اما او گاهی دیده است که چه تاثیر مهمی بر پاسخ منفی یا مثبت بر پرونده ی یک پناهجو داشته است.

محمدعقیلی
mohamed.aghili@sverigesradio.se