Per Sjölander. Foto: Anna-Maria Ahlén/SVT Sápmi.

Sápmelaččat boazudoaluin leat unnibu borasdávddat

Sámiin leat unnit várra jápmit borasdávddas go iežá olbmuin Davvi-Ruoŧas
4:20 min

Sámit spiehkastit iežá olbmuid ektui dearvvašvuođaáššiin.

Per Sjölander, Vualtjere dutkanguovddáža hoavda, muitala dutkan dearvvašvuođa birra álggii dan dihte go sámit ieža háledit diehtit jos borasdávddat lassánedje maŋŋil Tjernobyla atomalihkohisvuođa Ruoššas.

Per Sjölander muitala ovdal ii gávdnon diehtu borasdávddaid birra sámiin.

Vualtjere dutkanguovddáš lea logenár jagi dutkan sámi dearvvašvuođa birra.

Vualtjere dutkanguovddáža bohtosat vuosehit ahte sámit ja ruoŧŧelaččat ellet seamma guhká ja ahte lea hui unnán earru jápminsivaid ektui, muhto moadde earu gávdnojit.

 Sámiin leat unnit várra jápmit borasdávddas go iežá olbmuin Davvi-Ruoŧas.

Per Sjölander, muitala sámi dievdduin lea unnit várra oažžut prostata-borasdávddat go iežá dievdduin Ruoŧas. Son joatká: eallinvuohki ja biras lea okta buorre dása. Son muitala manin prostata-borasdávddat lea unnibu dievdduin boazodoalus ja buorrin dasa sáhttá leahkit ahte sii lihkket eanet ja soitet borrat buorebu biepmu go iežá olbmot Ruoŧas.

Sámi dievdduin boazoealáhusas lea vel unnit várra váibmovigiide ja čoavjedávddaide.

Nissonolbmuin boazoealáhusas lea maiddai buoret eastadeapmi váibmovigiide go gaskamearálaččat Ruoŧas, muhto sáminissoniin olggobeale boazodoalu leat eanet váibmovigit.

Okta sivva earuhusaide nissoniid ja dievdduid gaskkas, lea ahte dievddut lihkket eanet go nissonolbmot.

Per-Anders Vannar, boazoeaiggát Sirgás, dadjá boazobarggus lihkká olu:

Dieđuage skohteriin lea bargu vuodjit jos galgá leat ealloravddas.

De fertet lihkkat?

De ferte lihkkat ja maid gárddiin váccašit.

Per Sjölander muitala ahte sámiid dearvvašvuođas gávdnojit heajos bealit. Raddeborasdávda lea lassánan nissonolbmuin maŋemus jagiid. Muhto dasa ii ain dieđe siva.

Per Sjölander, gii dál lea bargan sullii 12 jagi Vualtjere dutkanguovddážis, dadjá ahte sámiservodagas galggalii gávdnot juogalágán struktuvra makkár dutkamušat leat dehálaččat dás ovddos. Sámi organisašuvnnat galggale ieža hoaidit dan. Muhto Per Sjölander dadjá jos son oažžu mearridit su mielas livččii dárbu eanet dutkamii sámiid psykososiálalaš dili birra. Ja de galggalii ovttastahttit sosiologiija, medisiidna ja psykologiija. Vai oažžu olles gova sámiid dearvvašvuođa birra Ruoŧa servodagas.

Grunden i vår journalistik är trovärdighet och opartiskhet. Sveriges Radio är oberoende i förhållande till politiska, religiösa, ekonomiska, offentliga och privata särintressen.
Du hittar dina sparade avsnitt i menyn under "Min lista".